Leningen berekenen

Module 1 — Financiële berekeningen

Hypothecaire en onderhandse leningen met aflossing en rente

Concepts

Soorten leningen

Bij een **lineaire lening** (ook: lineaire hypothecaire of onderhandse lening) betaal je elke periode een vast bedrag aan aflossing. De rentebetaling daalt elke periode, omdat de resterende schuld kleiner wordt.

| Kenmerk | Lineaire lening |
|---------|----------------|
| Aflossing per periode | Vast bedrag |
| Rente per periode | Daalt (over resterende schuld) |
| Totale periodieke betaling | Daalt |
| Schuld aan het einde | €0 |

Formules lineaire lening

Aflossing per periode = Geleend bedrag / Aantal perioden

Rente periode n = Restschuld begin periode n × rentevoet

Restschuld einde periode = Restschuld begin - Aflossing

Totale betaling periode n = Aflossing + Rente periode n

Volledig aflossingsschema — voorbeeld

Van Ginkel Solutions BV leent **€60.000** voor 3 jaar tegen **5% rente per jaar** (lineaire aflossing).

Aflossing per jaar = €60.000 / 3 = €20.000

Jaar 1:
  Restschuld begin  = €60.000
  Rente             = €60.000 × 0,05 = €3.000
  Aflossing         = €20.000
  Totale betaling   = €23.000
  Restschuld einde  = €60.000 - €20.000 = €40.000

Jaar 2:
  Restschuld begin  = €40.000
  Rente             = €40.000 × 0,05 = €2.000
  Aflossing         = €20.000
  Totale betaling   = €22.000
  Restschuld einde  = €40.000 - €20.000 = €20.000

Jaar 3:
  Restschuld begin  = €20.000
  Rente             = €20.000 × 0,05 = €1.000
  Aflossing         = €20.000
  Totale betaling   = €21.000
  Restschuld einde  = €20.000 - €20.000 = €0

| Jaar | Restschuld begin | Rente | Aflossing | Totale betaling |
|------|-----------------|-------|-----------|----------------|
| 1 | €60.000 | €3.000 | €20.000 | €23.000 |
| 2 | €40.000 | €2.000 | €20.000 | €22.000 |
| 3 | €20.000 | €1.000 | €20.000 | €21.000 |
| **Totaal** | | **€6.000** | **€60.000** | **€66.000** |

Totale rentekosten berekenen

Totale rente = Som van alle rentebetalingen

Of via de snelformule (lineaire lening):
Totale rente = (Geleend bedrag + aflossing) / 2 × rentevoet × looptijd

Totale rente = (€60.000 + €20.000) / 2 × 0,05 × 3
             = €40.000 × 0,05 × 3
             = €6.000  ✓

**Controle voorbeeld:**

Lening met maandelijkse aflossing

Als de aflossingstermijn maandelijks is, reken je de rentevoet ook om naar een maandrentevoet.

Maandrentevoet = jaarrentevoet / 12
Maandelijkse aflossing = totale lening / looptijd in maanden

> EXAMTIP: Bij lineaire leningen neemt de periodieke rente altijd af. Is de rente in jouw berekening oplopend? Dan heb je waarschijnlijk de restschuld niet correct bijgehouden. Controleer altijd of de restschuld aan het einde €0 is.

Onderhandse lening vs. hypothecaire lening

| | Hypothecaire lening | Onderhandse lening |
|-|--------------------|--------------------|
| Zekerheid | Hypotheek op onroerend goed | Geen of andere zekerheid |
| Gebruik | Vastgoed, bedrijfspand | Bedrijfsmiddelen, werkkapitaal |
| Notarieel | Ja (notariële akte) | Nee (onderhands contract) |
| Rentevoet | Doorgaans lager | Doorgaans iets hoger |

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV wil een nieuw magazijn kopen voor €240.000. Karin bespreekt met de bank een lineaire hypothecaire lening. Ze vraagt jou het volledige aflossingsschema op te stellen.

Stap 1 — Leninggegevens

Lening:       €240.000
Looptijd:     6 jaar
Rentevoet:    4% per jaar (lineair)
Aflossing/jr: €240.000 / 6 = €40.000

Stap 2 — Aflossingsschema opstellen

Jaar 1:
  Restschuld begin  = €240.000
  Rente (4%)        = €240.000 × 0,04 = €9.600
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €49.600
  Restschuld einde  = €200.000

Jaar 2:
  Restschuld begin  = €200.000
  Rente (4%)        = €200.000 × 0,04 = €8.000
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €48.000
  Restschuld einde  = €160.000

Jaar 3:
  Restschuld begin  = €160.000
  Rente (4%)        = €160.000 × 0,04 = €6.400
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €46.400
  Restschuld einde  = €120.000

Jaar 4:
  Restschuld begin  = €120.000
  Rente (4%)        = €120.000 × 0,04 = €4.800
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €44.800
  Restschuld einde  = €80.000

Jaar 5:
  Restschuld begin  = €80.000
  Rente (4%)        = €80.000 × 0,04 = €3.200
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €43.200
  Restschuld einde  = €40.000

Jaar 6:
  Restschuld begin  = €40.000
  Rente (4%)        = €40.000 × 0,04 = €1.600
  Aflossing         = €40.000
  Totale betaling   = €41.600
  Restschuld einde  = €0

Stap 3 — Totaaloverzicht

Totale aflossing  = €240.000
Totale rente      = €9.600 + €8.000 + €6.400 + €4.800 + €3.200 + €1.600
                  = €33.600
Totale kosten     = €240.000 + €33.600 = €273.600

Karin legt uit: het magazijn kost uiteindelijk €273.600 in plaats van €240.000, vanwege de rentekosten van €33.600 over 6 jaar.