Standaardkostprijs

Concepts

Constante en variabele kosten

De standaardkostprijs maakt onderscheid tussen kosten die vast zijn (onafhankelijk van productie) en kosten die meebewegen met de productie.

| Kostensoort | Omschrijving | Voorbeeld Van Ginkel |
|-------------|-------------|---------------------|
| Constante kosten (C) | Veranderen niet bij meer of minder verkoop | Huur, afschrijving, vaste salarissen |
| Variabele kosten (V) | Stijgen evenredig met de omzet | Inkoopwaarde, verpakkingsmateriaal, commissie |

Twee berekeningswijzen

Er zijn twee manieren om de standaardkostprijs te berekenen:

**Methode 1: C/N + V/B (normaalbezetting)**

Standaardkostprijs = C/N + V/B

waarbij:
  C = totale constante kosten per periode
  N = normaalbezetting (normale hoeveelheid in die periode)
  V = totale variabele kosten bij normaalbezetting
  B = werkelijke bezetting (werkelijke hoeveelheid)

**Methode 2: C/N + V/W (werkelijke verkoop)**

Standaardkostprijs = C/N + V/W

waarbij:
  V/W = variabele kosten per eenheid bij werkelijke verkoop
        (V gedeeld door werkelijke hoeveelheid W)

> EXAMTIP: Het examen geeft altijd aan welke methode je moet gebruiken (C/N + V/B of C/N + V/W). Lees de vraag goed en noteer welke getallen bij C, N, V en B/W horen voordat je begint te rekenen.

Voorbeeld C/N + V/B

Van Ginkel Solutions verkoopt laptops. Gegevens per maand:

Constante kosten (C)       = €24.000 per maand
Normaalbezetting (N)       = 200 laptops per maand
Variabele kosten bij N (V) = €150.000 (bij 200 laptops)
Werkelijke bezetting (B)   = 180 laptops

Standaardkostprijs = C/N + V/B
                   = €24.000/200 + €150.000/180
                   = €120 + €833,33
                   = €953,33 per laptop

Voorbeeld C/N + V/W

Zelfde situatie, maar nu met variabele kosten per eenheid:

Constante kosten (C)           = €24.000 per maand
Normaalbezetting (N)           = 200 laptops per maand
Variabele kosten per eenheid   = €750 (dit is V/W)
Werkelijke bezetting (W)       = 180 laptops

Standaardkostprijs = C/N + V/W
                   = €24.000/200 + €750
                   = €120 + €750
                   = €870 per laptop

Bezettingsverschil

Als de werkelijke bezetting afwijkt van de normaalbezetting, ontstaat een **bezettingsverschil**. Dit is een gevolg van de vaste kosten die over meer of minder eenheden worden verdeeld.

Bezettingsverschil = (N - B) × (C/N)

Positief (bezettingsverlies):  B < N  → kosten per eenheid stijgen
Negatief (bezettingswinst):    B > N  → kosten per eenheid dalen

(N - B) × (C/N) = (200 - 180) × (€24.000/200)
                = 20 × €120
                = €2.400 bezettingsverlies

**Voorbeeld:**

Dit betekent dat Van Ginkel €2.400 meer aan vaste kosten heeft dan bij normale bezetting werd verwacht.

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV verkoopt deze maand minder servers dan normaal. Karin wil weten wat de standaardkostprijs per server is en hoeveel bezettingsverlies er is ontstaan.

Stap 1 — Kostengegevens servers

Constante kosten (C)        = €36.000 per maand
Normaalbezetting (N)        = 120 servers per maand
Variabele kosten bij N (V)  = €288.000 (bij 120 servers)
Werkelijke bezetting (B)    = 96 servers deze maand

Stap 2 — Standaardkostprijs (C/N + V/B)

C/N = €36.000 / 120 = €300 per server

V/B = €288.000 / 96 = €3.000 per server

Standaardkostprijs = C/N + V/B
                   = €300 + €3.000
                   = €3.300 per server

Stap 3 — Bezettingsverschil

Bezettingsverschil = (N - B) × (C/N)
                   = (120 - 96) × €300
                   = 24 × €300
                   = €7.200 bezettingsverlies

Stap 4 — Interpretatie

Totale constante kosten betaald : €36.000
Constante kosten toegerekend    : 96 × €300 = €28.800
Bezettingsverlies               : €36.000 - €28.800 = €7.200

Karin legt uit: omdat er 24 minder servers zijn verkocht dan normaal, worden de vaste kosten over minder eenheden verdeeld. Dit kost Van Ginkel €7.200 extra in vergelijking met een normale maand.