"Kas- en voorraadverschillen"
"Module 9 · Dagboeken & Geldstromen"
"Wat doe je als de kas of de voorraad niet klopt?"
Concepts
Welkom terug — als de werkelijkheid afwijkt van de boeken
Fijn dat je er weer bent. In de vorige lessen van Module 9 leerde je dagboeken kennen: het inkoopboek, het verkoopboek, het kasboek en het bankboek. Je weet nu dat je transacties voorsorteert en periodiek naar het grootboek boekt. Maar wat doe je als er een verschil optreedt — als wat je *boekt* niet overeenkomt met wat je *telt*?
Precies dat is het onderwerp van deze les. En geloof me: dit overkomt elk bedrijf. Je telt de kas en er klopt iets niet. Je doet inventarisatie in het magazijn en er ontbreken twee laptops. Het is niet het teken van een slecht bedrijf — het is een realiteit waarvoor de boekhouding een vaste aanpak heeft. Die aanpak leer je vandaag.
Karin schuift haar stoel bij en legt twee papiertjes op tafel. *"Hier: het kasboek van deze week zegt dat er €1.240,00 in de kassa moet zitten. Maar net heb ik de kassa geteld — €1.227,50. Dat is €12,50 te weinig. En in het magazijn moeten 24 laptops staan, maar ik tel er 22. Twee laptops zoek. Dit zijn geen rampen, maar ze moeten wel verwerkt worden. Vandaag leer jij precies hoe."*
> TIP: Verschilboekingen zijn in de boekhouding heel normaal. Ze zorgen ervoor dat je administratie aansluit op de werkelijkheid. Geen enkel bedrijf is perfect — wél elke goede boekhouder.
---
Wat is een kasverschil?
Elk bedrijf dat met contant geld werkt, houdt een **kasboek** bij. In dat kasboek staat precies hoeveel geld er in de kassa zou moeten zijn: beginstand, plus alle ontvangsten, min alle uitgaven. Die berekende stand noemen we de **boekstand** van de kas.
Maar de werkelijkheid kan afwijken. Op een rustige vrijdagmiddag telt Karin de kassa van Van Ginkel Solutions BV. Ze pakt alle biljetten en muntjes uit de lade, stapelt ze op, en telt. Het totaal dat ze werkelijk in haar handen heeft, noemen we de **werkelijke kasstand**.
Als die twee bedragen van elkaar afwijken, heb je een **kasverschil**:
Kasverschil = Werkelijke kasstand − Boekstand (kasboek)
Positief verschil (werkelijk > boek) → KASOVERSCHOT
Negatief verschil (werkelijk < boek) → KASTEKORTEen **kasoverschot** betekent: er zit meer geld in de kassa dan het kasboek aangeeft. De kassa heeft meer dan verwacht.
Een **kastekort** betekent: er zit minder geld in de kassa dan het kasboek aangeeft. Er ontbreekt iets.
**Het voorbeeld van Van Ginkel Solutions BV:**
Boekstand kasboek (berekend) €1.240,00
Werkelijke getelde stand €1.227,50
─────────────────────────────────────────
Kasverschil −€ 12,50 → KASTEKORTEr is een kastekort van €12,50. Het kasboek zegt €1.240,00 maar de werkelijkheid is €1.227,50.
> TIP: Kasverschil = werkelijk − boek. Uitkomst positief? Kasoverschot. Uitkomst negatief? Kastekort. Onthoud de volgorde: altijd werkelijk min boek, niet andersom.
---
Oorzaken van kasverschillen
Voordat je een kasverschil boekt, is het zinvol te begrijpen hoe het kan ontstaan. Dat helpt bij het zoeken — en soms vind je de oorzaak en kun je alsnog corrigeren.
Telfouten | menselijk
Verkeerd wisselgeld teruggeven
Verkeerd tellen bij de ontvangst
Per ongeluk te veel of te weinig afgeven
---
Rondingsverschillen | wiskundig
Afronden op centen bij veel transacties
Kleine afwijkingen die optellen
Komen vaker voor bij veel kleine bedragen
---
Diefstal of vermissing | ernstig
Contant geld verdwijnt uit de kassa
Soms door medewerkers, soms van buiten
Kasverschil is een signaal, niet altijd de oorzaak**Telfouten en wisselfouten** zijn de meest voorkomende oorzaak. Een klant betaalt met een briefje van €50,00 voor een rekening van €23,80 en krijgt €27,20 terug — maar de kassamedewerker geeft per ongeluk €27,30 terug. Tien cent te veel, iedere keer. Over een dag met honderd transacties lopen dit soort foutjes op.
**Rondingsverschillen** ontstaan als je regelmatig bedragen op centen afrondt. In de meeste gevallen zijn dit kleine en acceptabele afwijkingen.
**Diefstal of vermissing** is een ernstiger oorzaak. Een kasverschil — zeker een structureel kastekort — kan signaleren dat er iets mis is. Dat is precies waarom bedrijven de kas regelmatig tellen en afstemmen met het kasboek: vroegtijdige opsporing.
**Boekingsfouten** kunnen ook de oorzaak zijn. Als een uitgave contant is betaald maar niet in het kasboek is genoteerd, klopt het kasboek niet. In dat geval is de correctie eenvoudig: de missende post alsnog boeken.
> TIP: Als je een kasverschil ontdekt, zoek dan altijd eerst of je de oorzaak kunt vinden. Een vergeten kassabon, een telefoonnummer dat in het schrift ontbreekt — misschien los je het in vijf minuten op. Vind je de oorzaak niet, dan pas boek je het kasverschil.
---
Journaalpost bij een kasoverschot
Nu het echte boekhoudwerk. Hoe verwerk je een kasverschil in de administratie?
Laten we beginnen met het **kasoverschot**: er zit *meer* in de kassa dan het kasboek zegt.
Een kasoverschot is voor de boekhouding een **opbrengst**. Het bedrijf heeft meer geld dan het had verwacht. Dat extra geld verhoogt het eigen vermogen via de winst-en-verliesrekening.
De rekening die we gebruiken heet **Kasoverschotten** (soms ook: **Diversen** of **Overige opbrengsten**). Dit is een opbrengstenrekening die op de winst-en-verliesrekening staat aan de creditkant — want het is een bijdrage aan de winst.
**De T-rekeningen:**
KASOVERSCHOT — journaalpost
┌──────────────────────────┐ ┌──────────────────────────────┐
│ KAS │ │ KASOVERSCHOTTEN │
├────────────┬─────────────┤ ├─────────────┬────────────────┤
│ Debet │ Credit │ │ Debet │ Credit │
├────────────┼─────────────┤ ├─────────────┼────────────────┤
│ Overschot │ │ │ │ Overschot │
│ + bedrag │ │ │ │ + bedrag │
└────────────┴─────────────┘ └─────────────┴────────────────┘
↑ ↑
Kas stijgt (meer geld Opbrengst stijgt
in de kassa) (winst omhoog)De journaalpost in schrijfvorm:
D Kas [bedrag]
C Kasoverschotten [bedrag]**Voorbeeld:** de kassa van Van Ginkel Solutions BV telt €5,00 meer dan het kasboek aangeeft.
D Kas 5,00
C Kasoverschotten 5,00
Omschrijving: kasoverschot bij kassatellingDebet = credit: €5,00 = €5,00. De kas stijgt met €5,00 (boekstand klopt nu met werkelijkheid). Kasoverschotten stijgt met €5,00 (een opbrengst op de W&V).
> TIP: Kasoverschot = geld erbij = **Kas debet**. De tegenboeking is altijd op een opbrengstenrekening: Kasoverschotten credit. Meer geld in de kassa is goed nieuws — het is een opbrengst.
---
Journaalpost bij een kastekort
Nu het omgekeerde: het **kastekort**. Er zit *minder* in de kassa dan het kasboek zegt.
Een kastekort is een **kost**. Het bedrijf is geld kwijtgeraakt dat het had moeten hebben. Dat verlaagt het eigen vermogen via de winst-en-verliesrekening.
De rekening die we gebruiken heet **Kastekorten** (soms ook: **Diversen** of **Overige kosten**). Dit is een kostenrekening op de winst-en-verliesrekening.
**De T-rekeningen:**
KASTEKORT — journaalpost
┌──────────────────────────┐ ┌────────────────────────────┐
│ KASTEKORTEN │ │ KAS │
├────────────┬─────────────┤ ├─────────────┬──────────────┤
│ Debet │ Credit │ │ Debet │ Credit │
├────────────┼─────────────┤ ├─────────────┼──────────────┤
│ Tekort │ │ │ │ Tekort │
│ + bedrag │ │ │ │ + bedrag │
└────────────┴─────────────┘ └─────────────┴──────────────┘
↑ ↑
Kosten stijgen Kas daalt (minder geld
(winst omlaag) in de kassa)De journaalpost in schrijfvorm:
D Kastekorten [bedrag]
C Kas [bedrag]**Het voorbeeld van Van Ginkel Solutions BV — kastekort van €12,50:**
D Kastekorten 12,50
C Kas 12,50
Omschrijving: kastekort bij kassatellingDebet = credit: €12,50 = €12,50. Kastekorten stijgt met €12,50 (een kost). De kasrekening daalt met €12,50 (boekstand sluit nu aan bij de werkelijke €1.227,50).
**Controleer de aansluiting:**
Boekstand vóór journaalpost €1.240,00
− Kastekort −€ 12,50
─────────────────────────────────────────
Boekstand na journaalpost €1.227,50 ✓ = werkelijke standNa de journaalpost klopt het kasboek weer met de toonbank.
> TIP: Kastekort = geld weg = **Kas credit**. De tegenboeking is altijd op een kostenrekening: Kastekorten debet. Minder geld in de kassa dan verwacht is een kost — het verlaagt de winst.
---
Waar staan kasverschillen op de winst-en-verliesrekening?
Je hebt nu twee rekeningen leren kennen: **Kasoverschotten** en **Kastekorten**. Maar waar belanden die op de jaarrekening?
Beide rekeningen horen op de **winst-en-verliesrekening (W&V)**:
WINST-EN-VERLIESREKENING
OPBRENGSTEN
Omzet 60.000
Kasoverschotten 5 ← kasoverschot (opbrengst)
──────────────────────────────────────
Totale opbrengsten 60.005
KOSTEN
Inkoopwaarde van de omzet 42.000
Kastekorten 13 ← kastekort (kost)
Overige kosten 4.000
──────────────────────────────────────
Totale kosten 46.013
RESULTAAT (winst) 13.992Kasoverschotten is een **opbrengstenrekening**: het staat aan de creditzijde van de W&V en vergroot de winst.
Kastekorten is een **kostenrekening**: het staat aan de debetzijde van de W&V en verlaagt de winst.
In de praktijk zijn de bedragen op deze rekeningen vaak klein — een paar euro per maand. Maar ze moeten er wél in staan, want zonder deze boekingen sluit de kas niet aan op de administratie.
Kasoverschot | opbrengst
Kas debet / Kasoverschotten credit
Staat aan de opbrengstenkant W&V
Verhoogt de winst
---
Kastekort | kost
Kastekorten debet / Kas credit
Staat aan de kostenkant W&V
Verlaagt de winst
---
Beide | W&V rekeningen
Geen balansrekeningen
Komen terug in het resultaat
Periodiek afsluiten naar Eigen Vermogen> TIP: Onthoud het verschil in één zin: **overschot is opbrengst, tekort is kost**. Meer geld dan verwacht = winst. Minder geld dan verwacht = verlies. Zo simpel is het principe.
---
Wat is een voorraadverschil?
Nu gaan we naar het magazijn. Net als bij de kas kan er een verschil optreden tussen wat de administratie zegt en wat er werkelijk ligt.
In de voorraadadministratie houd je bij hoeveel stuks van elk product er zouden moeten zijn op basis van alle inkopen en verkopen. Dat heet de **boekvoorraad**: de stand die uit de administratie volgt.
Periodiek — aan het einde van een maand, kwartaal of jaar — doet het bedrijf een **inventarisatie**: een fysieke telling van alles wat er werkelijk in het magazijn ligt. Dat is de **werkelijke voorraad**.
Als die twee van elkaar afwijken, heb je een **voorraadverschil**:
Voorraadverschil = Werkelijke voorraad − Boekvoorraad
Positief verschil (werkelijk > boek) → VOORRAADOVERSCHOT
Negatief verschil (werkelijk < boek) → VOORRAADTEKORT (meest voorkomend)**Het voorbeeld van Van Ginkel Solutions BV — magazijn laptops:**
Boekvoorraad: 24 stuks × €450 = €10.800 (wat de administratie zegt)
Werkelijke vrd: 22 stuks × €450 = €9.900 (wat Karin telt in het magazijn)
──────────────────────────────────────────────────────────────────────────
Voorraadverschil: −2 stuks = −€900 → VOORRAADTEKORTEr missen twee laptops ter waarde van €900.
> TIP: Voorraadverschil = werkelijk − boek. Net als bij de kas: positief is een overschot (meer dan verwacht), negatief is een tekort (minder dan verwacht). De rekenregel is altijd hetzelfde.
---
Oorzaken van voorraadverschillen
Ook voorraadverschillen hebben meerdere mogelijke oorzaken.
**Bederf en breuk.** Bederfelijke producten (voedsel, chemicaliën) of breekbare goederen (glas, elektronica) kunnen tijdens opslag beschadigd raken of niet meer verkoopbaar zijn. Ze zijn er nog wel, maar hebben geen waarde meer.
**Diefstal.** Producten kunnen gestolen worden: door klanten (winkeldiefstal), door medewerkers of van buiten. Dit is een van de meest gevreesde oorzaken omdat het bewust en structureel kan zijn.
**Tel- en registratiefouten.** Bij het inboeken van inkopen of verkopen kan een fout gemaakt zijn. Stel dat er 10 stuks zijn ingeboekt terwijl er 11 werden ontvangen — dan klopt de boekvoorraad nooit. Bij de inventarisatie telt zo'n fout op.
**Administratiefouten.** Een product wordt afgeschreven in de administratie maar is fysiek nog aanwezig (of omgekeerd). Verkeerde artikelnummers, dubbele boekingen — het magazijn en de administratie raken uit de pas.
Bederf en breuk | verlies
Producten raken beschadigd of bedorven
Waarde verdwijnt, soms stuks ook
Komen vaker voor bij kwetsbare goederen
---
Diefstal | verlies
Klanten, medewerkers of buitenstaanders
Structureel of incidenteel
Inventarisatie maakt het zichtbaar
---
Tel- en registratiefouten | vergissing
Verkeerd aantal inboeken
Foute artikelnummers
Dubbele of gemiste boekingen> TIP: Net als bij de kas: zoek altijd eerst de oorzaak voordat je het voorraadverschil boekt. Een administratiefout is eenvoudig te herstellen. Pas als je de oorzaak echt niet kunt vinden, boek je het verschil als verlies op de W&V.
---
Journaalpost bij een voorraadverschil
Hoe verwerk je een voorraadverschil in de administratie? De logica is dezelfde als bij de kas: je brengt de boekstand in lijn met de werkelijkheid.
De rekening die we gebruiken heet **Voorraadverschillen**. Dit is een **kostenrekening** op de winst-en-verliesrekening — want een voorraadtekort is een verlies voor het bedrijf.
**Situatie: voorraadtekort (werkelijk minder dan boek)**
De boekvoorraad is te hoog. Je moet de Voorraadrekening verlagen. Dat doe je door Voorraad te crediteren (daling van een activarekening = credit). De tegenboeking gaat naar Voorraadverschillen debet (een kost).
VOORRAADVERSCHIL (tekort) — journaalpost
┌──────────────────────────────┐ ┌───────────────────────┐
│ VOORRAADVERSCHILLEN │ │ VOORRAAD │
├──────────┬───────────────────┤ ├──────────┬────────────┤
│ Debet │ Credit │ │ Debet │ Credit │
├──────────┼───────────────────┤ ├──────────┼────────────┤
│ Tekort │ │ │ │ Tekort │
│ + bedrag│ │ │ │ + bedrag │
└──────────┴───────────────────┘ └──────────┴────────────┘
↑ ↑
Kosten stijgen Voorraad daalt
(winst omlaag) (activa omlaag)De journaalpost in schrijfvorm:
D Voorraadverschillen [bedrag]
C Voorraad [bedrag]**Het voorbeeld van Van Ginkel Solutions BV — voorraadtekort laptops:**
Boekvoorraad: 24 stuks × €450 = €10.800
Werkelijke vrd: 22 stuks × €450 = €9.900
Voorraadverschil: tekort = €900
D Voorraadverschillen 900
C Voorraad 900
Omschrijving: voorraadverschil laptops bij inventarisatie juniDebet = credit: €900 = €900.
**Controleer de aansluiting van de Voorraadrekening:**
Boekvoorraad vóór journaalpost €10.800
− Voorraadverschil (credit) −€ 900
─────────────────────────────────────────────
Voorraad na journaalpost €9.900 ✓ = werkelijke inventarisatiewaardeNa de journaalpost klopt de Voorraadrekening met de fysieke telling.
**Situatie: voorraadoverschot (werkelijk meer dan boek)**
Het omgekeerde kan ook voorkomen — er ligt meer in het magazijn dan de administratie zegt. In dat geval boek je:
D Voorraad [bedrag]
C Voorraadverschillen [bedrag]Hier is Voorraad debet (stijgt) en Voorraadverschillen credit (een opbrengst, winst omhoog). Dit is minder gebruikelijk, maar het bestaat.
> TIP: Voorraadtekort = voorraad daalt = **Voorraad credit**. Voorraadverschillen staat dan debet (kost). Is er een overschot, dan draai je de boeking om: Voorraad debet, Voorraadverschillen credit (opbrengst). De logica is altijd: de werkelijkheid bepaalt welke kant op.
---
Inventarisatie en aansluiting — het volledige proces
Laten we het hele proces van kasen voorraadcontrole samenvatten. Een goede boekhouder doorloopt bij elke telling dezelfde stappen.
**Stap 1 — Tel de werkelijkheid.** Karin loopt door het magazijn en telt alle producten. Ze noteert stuks en waarde per product op een inventarisatielijst. Tegelijk telt ze de kassa: alle biljetten en munten opgestapeld en opgeteld.
**Stap 2 — Stel de boekstand vast.** Ze trekt de boekstand op uit de administratie. Voor de kas: het kasboek laat zien wat er zou moeten zijn. Voor de voorraad: de voorraadkaart of het boekhoudprogramma geeft de boekvoorraad per product.
**Stap 3 — Bereken het verschil.** Werkelijk min boek. Positief = overschot. Negatief = tekort.
**Stap 4 — Zoek de oorzaak.** Is er een vergeten kassabon? Een inkoopfactuur die nog niet is ingeboekt? Een typfout in het magazijnsysteem? Als de oorzaak gevonden wordt, herstel je die fout en is er geen verschilboeking nodig.
**Stap 5 — Boek het verschil.** Als de oorzaak niet gevonden kan worden, pas je de administratie aan met een verschilboeking. De boekstand sluit nu aan op de werkelijkheid.
**Stap 6 — Documenteer.** Leg de inventarisatielijst en de journaalpost vast in het archief. Wie heeft geteld, wanneer, wat waren de uitkomsten? Dit is belangrijk voor de accountant en voor interne controle.
AANSLUITING KAS — Van Ginkel Solutions BV, 30 juni
Boekstand kasboek €1.240,00
Werkelijk geteld €1.227,50
───────────────────────────────────────────
Kastekort −€ 12,50
Journaalpost:
D Kastekorten 12,50
C Kas 12,50
Boekstand na journaalpost: €1.227,50 ✓
──────────────────────────────────────────────────────────────
AANSLUITING VOORRAAD — Laptops, Van Ginkel Solutions BV, 30 juni
Boekvoorraad (24 stuks × €450) €10.800
Werkelijke voorraad (22 × €450) €9.900
────────────────────────────────────────────
Voorraadverschil −€ 900 (tekort)
Journaalpost:
D Voorraadverschillen 900
C Voorraad 900
Boekvoorraad na journaalpost: €9.900 ✓> TIP: De aansluiting is klaar als de boekstand na de journaalpost exact overeenkomt met de werkelijk getelde stand. Is er nog een verschil? Dan heb je iets gemist — controleer je rekenwerk.
---
Samenvattend overzicht — alles op een rij
MODULE 9d — KAS- EN VOORRAADVERSCHILLEN OP EEN RIJ
KASVERSCHIL
Werkelijk − boekstand = kasverschil
Positief → kasoverschot → D Kas / C Kasoverschotten (opbrengst)
Negatief → kastekort → D Kastekorten / C Kas (kost)
VOORRAADVERSCHIL
Werkelijk − boekvoorraad = voorraadverschil
Positief → overschot → D Voorraad / C Voorraadverschillen (opbrengst)
Negatief → tekort → D Voorraadverschillen / C Voorraad (kost)
W&V REKENING
Kasoverschotten → opbrengstenkant (credit-zijde W&V)
Kastekorten → kostenkant (debet-zijde W&V)
Voorraadverschillen (tekort) → kostenkant (debet-zijde W&V)
Voorraadverschillen (overschot) → opbrengstenkant
OORZAKEN KAS
Telfouten en wisselfouten
Rondingsverschillen
Diefstal of vermissing
Vergeten kassaboekingen
OORZAKEN VOORRAAD
Bederf en breuk
Diefstal (winkel of intern)
Tel- en registratiefouten
AdministratiefoutenKarin legt haar pen neer en kijkt je aan. *"Dit is een van die lessen die je straks in de praktijk elke maand tegenkomt. Geen enkel bedrijf is perfect. Kassa's kloppen soms niet op de cent, magazijnen missen af en toe een stuk. Wat jij nu kunt, is precies wat een boekhouder doet: het verschil vaststellen, de oorzaak zoeken, en als je die niet vindt — het netjes boeken. Kasoverschot? Opbrengst. Kastekort? Kost. Voorraadtekort? Kost op de W&V. Dat is alles. In de missie ga je het zelf doen voor Van Ginkel Solutions BV. We hebben een kassatelling én een magazijninventarisatie — jij maakt de journaalposten. Klaar?"*
> TIP: De kernregel voor alle verschilboekingen: **de boekstand moet aansluiten op de werkelijkheid**. De journaalpost is het gereedschap waarmee je die aansluiting maakt. Zorg dat debet = credit, en controleer altijd of de rekening na de boeking op het juiste eindsaldo staat.
---
Missie
STORY: Karin legt twee lijstjes naast je toetsenbord. Het is einde van de maand bij Van Ginkel Solutions BV en er zijn twee controles te doen. *"Hier heb je alles wat je nodig hebt. Kassatelling van net: €1.227,50 in de lade. En hier de inventarisatielijst van het magazijn: de teller heeft zorgvuldig elk rek doorgelopen. Jouw taak: stel de aansluiting op in Excel, bereken beide verschilposten en schrijf de correcte journaalposten op. Ik loop mee tot je de eerste stap hebt. Daarna red jij het zelf."*
Stap 1 — Maak het werkblad aan met twee tabbladen
Open Excel met een **Leeg werkblad**. We maken twee overzichten: één voor de kas, één voor de voorraad.
Dubbelklik op het tabblad onderaan en noem het `Kasverschil`. Klik op het plusje (**+**) en maak een tweede tabblad met de naam `Voorraadverschil`.
Onderaan je scherm:
┌─────────────┬───────────────────┬───┐
│ Kasverschil │ Voorraadverschil │ + │
└─────────────┴───────────────────┴───┘Stap 2 — Stel de kassaaansluiting op
Klik op het tabblad **Kasverschil**. We zetten de kassaaansluiting netjes neer zodat het verschil direct zichtbaar is.
Maak de volgende opzet. Klik op **A1** en typ `Kassaaansluiting — Van Ginkel Solutions BV`. Maak A1 vet.
Vul daarna de gegevens in:
- **A3**: `Boekstand kasboek` — **B3**: `1240`
- **A4**: `Werkelijk geteld` — **B4**: `1227,5`
- **A5**: `Kasverschil` — **B5**: laat leeg (hier komt een formule)
Klik op **B5** en typ de formule voor het kasverschil:
=B4-B3In B5 verschijnt **−12,50**. Negatief — dus een kastekort.
A B
┌────────────────────────┬──────────────┐
1 │ Kassaaansluiting VGS │ │
2 │ │ │
3 │ Boekstand kasboek │ 1.240,00 │
4 │ Werkelijk geteld │ 1.227,50 │
5 │ Kasverschil │ −12,50 │ ← =B4-B3
└────────────────────────┴──────────────┘Zet in **A7** de tekst: `Soort verschil`. Klik op **B7** en typ:
=ALS(B5>0,"Kasoverschot","Kastekort")In B7 verschijnt het woord **Kastekort**. Excel bepaalt nu automatisch welk soort verschil het is.
Stap 3 — Schrijf de journaalpost voor het kasverschil
Nu de journaalpost. We zetten die netjes onder de aansluiting.
In **A9** typ `Journaalpost`. Maak A9 vet.
Vul de journaalpost in:
- **A10**: `Debet` — **B10**: `Kastekorten` — **C10**: typ de formule `=ABS(B5)` (geeft **12,50**)
- **A11**: `Credit` — **B11**: `Kas` — **C11**: typ `=ABS(B5)` (geeft ook **12,50**)
A B C
┌─────────┬──────────────────┬──────────┐
9 │ Journaalpost │ │
10 │ Debet │ Kastekorten │ 12,50 │ ← =ABS(B5)
11 │ Credit │ Kas │ 12,50 │ ← =ABS(B5)
└─────────┴──────────────────┴──────────┘In **A13** typ: `Boekstand na journaalpost`. In **B13** typ de formule:
=B3+B5In B13 verschijnt **1227,50** — precies de werkelijke stand. De aansluiting klopt.
B13 = B3 + B5 = 1.240,00 + (−12,50) = 1.227,50 ✓> TIP: De formule `=ABS(B5)` geeft de absolute waarde (altijd positief). Zo hoef je het bedrag van de journaalpost niet apart in te typen — Excel berekent het automatisch uit het verschil.
Stap 4 — Stel de voorraadaansluiting op
Klik op het tabblad **Voorraadverschil**. We doen nu hetzelfde voor het magazijn.
In **A1** typ `Voorraadaansluiting — Laptops — Van Ginkel Solutions BV`. Maak A1 vet.
Vul de kolommen in voor de inventarisatiegegevens:
In **A3** typ `Omschrijving`, **B3** `Stuks`, **C3** `Prijs p/st`, **D3** `Waarde`. Maak rij 3 vet.
- **A4**: `Boekvoorraad` — **B4**: `24` — **C4**: `450` — **D4**: typ `=B4*C4`
- **A5**: `Werkelijke voorraad` — **B5**: `22` — **C5**: `450` — **D5**: typ `=B5*C5`
A B C D
┌──────────────────┬────────┬────────┬──────────┐
3 │ Omschrijving │ Stuks │ Prijs │ Waarde │
4 │ Boekvoorraad │ 24 │ 450 │ 10.800 │ ← =B4*C4
5 │ Werkelijke vrd │ 22 │ 450 │ 9.900 │ ← =B5*C5
└──────────────────┴────────┴────────┴──────────┘In **A7** typ `Voorraadverschil (stuks)`. In **B7** typ:
=B5-B4In B7 verschijnt **−2** (twee laptops te weinig).
In **A8** typ `Voorraadverschil (euro)`. In **D8** typ:
=D5-D4In D8 verschijnt **−900** (€900 te weinig).
Stap 5 — Schrijf de journaalpost voor het voorraadverschil
In **A10** typ `Journaalpost`. Maak A10 vet.
Vul de journaalpost in:
- **A11**: `Debet` — **B11**: `Voorraadverschillen` — **C11**: typ `=ABS(D8)` (geeft **900**)
- **A12**: `Credit` — **B12**: `Voorraad` — **C12**: typ `=ABS(D8)` (geeft ook **900**)
A B C
┌─────────┬────────────────────────┬──────────┐
10 │ Journaalpost │ │
11 │ Debet │ Voorraadverschillen │ 900 │ ← =ABS(D8)
12 │ Credit │ Voorraad │ 900 │ ← =ABS(D8)
└─────────┴────────────────────────┴──────────┘In **A14** typ `Voorraad na journaalpost`. In **D14** typ:
=D4+D8In D14 verschijnt **9.900** — de werkelijke inventarisatiewaarde. De aansluiting klopt.
D14 = D4 + D8 = 10.800 + (−900) = 9.900 ✓Stap 6 — Controleer en vergelijk beide verschilboekingen
Klik nu door beide tabbladen heen en lees de eindresultaten. Vul in **A16** van het tabblad **Voorraadverschil** een vergelijkingsblok in:
A D
┌────────────────────────────────┬──────────┐
16 │ OVERZICHT VERSCHILBOEKINGEN │ │
17 │ Kastekort (Kasverschil-tab) │ 12,50 │
18 │ Voorraadtekort (laptops) │ 900,00 │
19 │ Totaal verwerkt als kost W&V │ 912,50 │
└────────────────────────────────┴──────────┘In **D19** typ je de optelsom: `=D17+D18` (geeft **912,50**).
Van Ginkel Solutions BV heeft deze maand dus voor in totaal **€912,50** aan kasverschillen en voorraadverschillen verwerkt als kosten op de winst-en-verliesrekening. Het kastekort van €12,50 en de twee vermiste laptops ter waarde van €900 zijn nu netjes in de administratie vastgelegd.
**Karin leunt achterover en kijkt tevreden.** *"Kijk eens aan — allebei de aansluitingen kloppen nu op de cent. Het kasboek staat op €1.227,50, precies wat er in de lade zit. De voorraadrekening staat op €9.900, precies de waarde die jij in het magazijn hebt geteld. De journaalposten zijn correct: debet is gelijk aan credit, de rekeningen sluiten aan. Dit is boekhouding zoals het hoort. En weet je wat het fijne is? Dit soort kleine aansluitingen doen ervaren boekhouders in hun slaap — en jij kunt het nu ook. Dat is echt iets om trots op te zijn."*