Rentabiliteitsbeoordeling

Module 5 — Rentabiliteit

REV, RTV en IVV beoordelen en het hefboomeffect interpreteren

Concepts

Normen voor rentabiliteitskengetallen

Er zijn geen vaste universele normen voor REV, RTV en IVV.
Beoordeling vindt altijd plaats via:
1. Vergelijking in de tijd (trend): stijgend of dalend?
2. Vergelijking met de branche: beter of slechter dan gemiddeld?
3. Vergelijking onderling (REV vs. RTV vs. IVV): is er een (positief) hefboomeffect?

Globale richtlijnen:
REV: hoger = beter; aandeelhouders willen minimaal hun alternatieve rendement
RTV: hoger = beter; meet de algehele efficiëntie van de bedrijfsvoering
IVV: lager = beter; hoe goedkoper het vreemd vermogen, hoe beter

Het financieel hefboomeffect — beoordeling

Positief hefboomeffect (RTV > IVV):
→ REV > RTV
→ Vreemd vermogen "verdient mee" voor de eigenaren
→ Extra schuld aangaan is aantrekkelijk voor REV
→ Risico: als resultaten tegenvallen, kan RTV snel dalen tot onder IVV

Negatief hefboomeffect (RTV < IVV):
→ REV < RTV
→ Vreemd vermogen kost meer dan het oplevert
→ Schuld werkt nadelig voor de eigenaren
→ Maatregelen: schuld aflossen of verlaag rentepercentage door herfinanciering

Geen hefboomeffect (RTV = IVV):
→ REV = RTV
→ Vreemd vermogen is neutraal

Mogelijke oorzaken van dalende REV

graph TD
    A[REV daalt] --> B[Nettowinst daalt]
    A --> C[Gemiddeld EV stijgt te snel t.o.v. winst]
    B --> D[Hogere kosten of lagere omzet]
    B --> E[Hogere rentelasten]
    B --> F[Hogere belasting]
    C --> G[Aandelenemissie zonder evenredige winstgroei]

Vergelijking in de tijd

Voorbeeld trendanalyse:
               2023    2024    2025
REV            14,5%   13,2%   12,8%   → dalende trend
RTV            9,1%    8,7%    8,5%    → licht dalend
IVV            5,2%    5,1%    5,1%    → stabiel

REV > RTV > IVV in alle jaren → positief hefboomeffect blijft intact.
Maar de marges verkleinen: de daling van RTV (van 9,1% naar 8,5%) betekent
dat het rendement op het totale vermogen daalt. Als dit doorzet, kan
het hefboomeffect omslaan naar negatief als RTV daalt tot onder IVV (5,1%).

Vergelijking met de branche

Gebruik branchegemiddelden als benchmark:
Branche REV = 11,0% → Van Ginkel REV = 12,8% → beter dan branche ✓
Branche RTV = 7,5%  → Van Ginkel RTV = 8,5%  → beter dan branche ✓
Branche IVV = 5,5%  → Van Ginkel IVV = 5,1%  → goedkoper geleend ✓

---

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV overweegt om voor de groei extra vreemd vermogen aan te trekken. De bank wil weten wat het effect is op de rentabiliteitskengetallen. Karin analyseert drie jaar historische data en twee toekomstscenario's.

Stap 1 — Historische kengetallen

                    2023    2024    2025
REV                 13,5%   13,1%   12,75%
RTV                 8,8%    8,6%    8,52%
IVV                 5,2%    5,1%    5,12%

Stap 2 — Trendanalyse

REV: 13,5% → 13,1% → 12,75%: licht dalende trend
RTV: 8,8% → 8,6% → 8,52%: licht dalende trend
IVV: 5,2% → 5,1% → 5,12%: stabiel

Verhouding: in alle jaren geldt REV > RTV > IVV → positief hefboomeffect ✓

Zorgpunt: RTV daalt gestaag. Als de trend doorzet, kan de marge tussen
RTV en IVV verder verkleinen. Zolang RTV > IVV blijft het hefboom positief.
Verschil RTV - IVV: 2023: 3,6 pp | 2024: 3,5 pp | 2025: 3,4 pp → ook dalend.

Stap 3 — Branchevergelijking

Branchecijfers IT-groothandel 2025:
Branche REV = 10,5%  → Van Ginkel 12,75% → +2,25 pp beter ✓
Branche RTV = 7,0%   → Van Ginkel 8,52%  → +1,52 pp beter ✓
Branche IVV = 5,8%   → Van Ginkel 5,12%  → 0,68 pp goedkoper ✓

Van Ginkel presteert in 2025 op alle drie de rentabiliteitskengetallen
beter dan de branche.

Stap 4 — Scenario: extra lening van €50.000

Extra lening: €50.000 à 5,5% rente
Extra interestkosten per jaar: €50.000 × 5,5% = €2.750

IVV na extra lening:
Nieuw gemiddeld VV ≈ €215.000 + €50.000 = €265.000
Nieuwe interestkosten = €11.000 + €2.750 = €13.750
Nieuwe IVV = €13.750 / €265.000 × 100% = 5,19%

RTV na extra lening (aanname: rendement op investering = RTV huidig 8,52%):
Extra rendement op €50.000 = €50.000 × 8,52% = €4.260
Nieuwe nettowinst (vóór rente) stijgt → maar RTV blijft ≈ 8,52% (definitie)
RTV > IVV → positief hefboomeffect blijft intact.

Conclusie: de extra lening is rentabiliteitsmatig verantwoord als
het geïnvesteerde bedrag een rendement van minimaal 5,5% (= IVV) oplevert.