Excel — Rentabiliteitsanalyse met PivotTable

Concepts

Rentabiliteitskengetallen automatiseren

Rentabiliteitsanalyse meet het rendement op het geïnvesteerde vermogen. Met PivotTable vergelijk je rendement per afdeling, periode of product — en PivotChart maakt trends direct zichtbaar.

REV — rentabiliteit eigen vermogen | aandeelhoudersfocus
REV = nettoresultaat / gemiddeld eigen vermogen × 100%
Meet: wat verdienen aandeelhouders op hun investering?
Norm: REV > marktrente (bijv. > 4-6%)
---
REE — rentabiliteit eigen vermogen | ondernemingsfocus
REE = bedrijfsresultaat (EBIT) / totaal vermogen × 100%
Meet: hoe efficiënt wordt het totale vermogen ingezet?
Vergelijk met REV: verschil = hefboomeffect vreemd vermogen
---
RTO — rentabiliteit totaal vermogen | omzetfocus
RTO = bedrijfsresultaat / netto-omzet × 100%
Meet: winst per euro omzet (winstmarge)
Sectornorm: IT-dienstverlening > 15%, detailhandel 3-8%

PivotTable: rentabiliteit per jaar

Brondatatabel (meerdere jaren):
| Jaar | Netto-omzet | EBIT   | Nettoresultaat | EV gem. | TV gem.  |
| 2023 | 480.000     | 52.000 | 38.000         | 77.500  | 204.000  |
| 2024 | 510.000     | 57.500 | 42.000         | 83.750  | 207.000  |
| 2025 | 545.000     | 63.000 | 46.000         | 91.250  | 207.750  |

Berekende kolommen:
REV = Nettoresultaat / EV gem. × 100%
REE = EBIT / TV gem. × 100%
RTO = EBIT / Netto-omzet × 100%

Formule REV 2025:
=D4/E4*100    → 50,4%

PivotChart: rendementstrend

PivotChart instelling voor rentabiliteitsanalyse:
Type: Lijndiagram (trend over jaren)
X-as: Jaar (2023, 2024, 2025)
Reeksen: REV, REE, RTO (drie lijnen)
Y-as: Percentage

Verwachte trend bij gezonde onderneming:
REV  (%) : 49,0 → 50,1 → 50,4 (stijgend = goed)
REE  (%) : 25,5 → 27,8 → 30,3 (stijgend = efficiënter)
RTO  (%) : 10,8 → 11,3 → 11,6 (stijgend = meer marge)

Slicer toevoegen: Jaar → selecteer één jaar voor detail

> EXAMTIP: Het hefboomeffect: als REV > REE, is het winstgevend om meer vreemd vermogen aan te trekken (het vreemd vermogen kost minder dan het rendement dat er mee gemaakt wordt). Als REV < REE, werkt de hefboom negatief.

Rentabiliteitsanalyse per product/afdeling

Uitgebreide PivotTable per afdeling:

| Afdeling  | Omzet    | Kosten   | EBIT   | RTO     |
| IT-sales  | 320.000  | 268.000  | 52.000 | 16,3%   |
| Logistiek | 145.000  | 132.000  | 13.000 | 9,0%    |
| Services  | 80.000   | 72.000   | 8.000  | 10,0%   |
| Totaal    | 545.000  | 472.000  | 73.000 | 13,4%   |

PivotTable draait de data om te groeperen op afdeling:
Rijen: Afdeling
Waarden: Som Omzet, Som EBIT, Gemiddeld RTO

Hefboomeffect berekenen

Van Ginkel Solutions BV 2025:
EBIT:              €63.000
Rentelasten:       €17.000
Nettoresultaat:    €46.000
Gem. EV:           €91.250
Gem. TV:          €207.750

REE = €63.000 / €207.750 × 100% = 30,3%
REV = €46.000 / €91.250 × 100%  = 50,4%

Hefboom: REV (50,4%) > REE (30,3%) → positief
Conclusie: het aantrekken van vreemd vermogen verhoogt
het rendement voor aandeelhouders.

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV wil haar rentabiliteit over drie jaar analyseren en vergelijken per afdeling. De directeur wil weten of de hefboom positief werkt en welke afdeling het meest bijdraagt.

Stap 1 — Rentabiliteitsberekeningen

Maak een tabel met de gegevens uit de theorie (2023-2025). Bereken REV, REE en RTO per jaar. Voeg een kolom "Hefboom positief?" toe met een ALS-formule.

Stap 2 — PivotChart trendanalyse

Maak een PivotTable van de jaardata en een gekoppeld lijndiagram met de drie rentabiliteitsratio's (REV, REE, RTO) als drie lijnen over 2023-2025. Voeg een datalabel toe aan het eindpunt van elke lijn.

Stap 3 — Afdelingsanalyse

Maak een aparte tabel met de drie afdelingen (IT-sales, Logistiek, Services) uit de theorie. Bereken de RTO per afdeling. Maak een staafdiagram dat de afdelingen vergelijkt. Welke afdeling is het meest winstgevend?