Arbeidsproductiviteit en Beoordeling
Module 6 — Activiteitskengetallen
Productiviteit berekenen, vergelijken en alle kengetallen beoordelen
Concepts
Arbeidsproductiviteit
**Arbeidsproductiviteit** geeft aan hoeveel omzet per werknemer wordt gegenereerd.
Formule arbeidsproductiviteit:
Arbeidsproductiviteit = Omzet / Aantal werknemers
Eenheid: euro per werknemer per jaar
Voorbeeld Van Ginkel:
Omzet = €2.400.000
Aantal werknemers = 8
Arbeidsproductiviteit = €2.400.000 / 8 = €300.000 per werknemer> EXAMTIP: Arbeidsproductiviteit = omzet per werknemer. Niet winst, niet toegevoegde waarde — maar OMZET, tenzij expliciet anders gevraagd.
Terugrekenen
Aantal werknemers terugrekenen:
Werknemers = Omzet / Arbeidsproductiviteit
Voorbeeld:
Omzet = €2.400.000, productiviteit = €400.000 per werknemer
Werknemers = €2.400.000 / €400.000 = 6
Omzet terugrekenen:
Omzet = Arbeidsproductiviteit × Aantal werknemers
Voorbeeld:
Productiviteit = €320.000, 8 werknemers
Omzet = €320.000 × 8 = €2.560.000Alle activiteitskengetallen — samenvattend overzicht
Kengetal | Formule | Eenheid
----------------------------|--------------------------------------------|---------
Krediettermijn debiteuren | (Debiteurensaldo / Omzet) × 365 | dagen
Krediettermijn crediteuren | (Crediteurensaldo / Inkopen) × 365 | dagen
Omzetsnelheid voorraad | Inkoopwaarde / Gemiddelde voorraad | keer/jaar
Opslagduur voorraad | 365 / Omzetsnelheid of (Voorraad/IW)×365 | dagen
Omloopsnelheid TV | Omzet / Gemiddeld totaal vermogen | keer/jaar
Omloopsnelheid EV | Omzet / Gemiddeld eigen vermogen | keer/jaar
Arbeidsproductiviteit | Omzet / Aantal werknemers | €/werknemerBeoordeling activiteitskengetallen
Krediettermijn debiteuren:
→ Korter = beter voor liquiditeit (geld sneller binnen)
→ Te kort kan klanten afschrikken (concurrentiepositie)
Krediettermijn crediteuren:
→ Langer = meer gratis krediet van leveranciers (positief)
→ Te lang kan leveranciersrelatie schaden; risico op boetes
KTD vs. KTC:
→ KTD < KTC is ideaal: je ontvangt eerder dan je betaalt
Omzetsnelheid voorraad:
→ Hoger = beter: voorraad roteert snel, minder kapitaal vastgelegd
→ Te hoog: risico op voorraadtekorten en misgelopen verkopen
Opslagduur voorraad:
→ Korter = beter: minder opslagkosten, minder verouderingsrisico
→ Brancheafhankelijk: supermarkt < 10 dagen; machine-industrie > 60 dagen
Omloopsnelheid vermogen:
→ Hoger = beter: meer omzet per euro geïnvesteerd vermogen
→ Vergelijk met vorige jaren en branche
Arbeidsproductiviteit:
→ Hoger = beter: meer omzet per werknemer
→ Stijgende trend = positief; vergelijk met brancheVerbetermogelijkheden
graph TD
A[Arbeidsproductiviteit te laag] --> B[Omzet verhogen bij gelijk personeelsbestand]
A --> C[Personeel inkrimpen bij gelijkblijvende omzet]
A --> D[Medewerkers bijscholen en efficiënter inzetten]
E[Omzetsnelheid te laag] --> F[Voorraadbeheer verbeteren: just-in-time inkoop]
E --> G[Overtollige voorraad verkopen of afschrijven]
H[Omloopsnelheid te laag] --> I[Omzet verhogen]
H --> J[Activa afstoten die weinig bijdragen aan omzet]---
Missie
STORY: Van Ginkel Solutions BV wil zijn prestaties over 2024 en 2025 integraal beoordelen. Karin maakt een volledig activiteitenanalyse en formuleert een advies voor het management.
Stap 1 — Volledig overzicht kengetallen berekenen
Gegevens Van Ginkel:
2024 2025
Omzet €2.200.000 €2.400.000
Inkoopwaarde verkopen €1.550.000 €1.700.000
Inkopen €1.560.000 €1.710.000
Debiteurensaldo €160.000 €185.000
Crediteurensaldo €70.000 €82.000
Gemiddelde voorraad €62.000 €55.000
Gem. totaal vermogen €362.500 €387.500
Gem. eigen vermogen €157.500 €172.500
Aantal werknemers 8 8
Krediettermijn debiteuren:
2024: (€160.000 / €2.200.000) × 365 = 26,5 ≈ 27 dagen
2025: (€185.000 / €2.400.000) × 365 = 28,1 ≈ 28 dagen
Krediettermijn crediteuren:
2024: (€70.000 / €1.560.000) × 365 = 16,4 ≈ 16 dagen
2025: (€82.000 / €1.710.000) × 365 = 17,5 ≈ 18 dagen
Omzetsnelheid voorraad:
2024: €1.550.000 / €62.000 = 25,0 keer
2025: €1.700.000 / €55.000 = 30,9 keer
Opslagduur voorraad:
2024: 365 / 25,0 = 14,6 dagen
2025: 365 / 30,9 = 11,8 dagen
Omloopsnelheid TV:
2024: €2.200.000 / €362.500 = 6,07 keer
2025: €2.400.000 / €387.500 = 6,19 keer
Omloopsnelheid EV:
2024: €2.200.000 / €157.500 = 13,97 keer
2025: €2.400.000 / €172.500 = 13,91 keer
Arbeidsproductiviteit:
2024: €2.200.000 / 8 = €275.000 per werknemer
2025: €2.400.000 / 8 = €300.000 per werknemerStap 2 — Branchevergelijking 2025
Kengetal Van Ginkel 2025 Branche 2025 Oordeel
KT debiteuren 28 dagen 25 dagen Licht slechter
KT crediteuren 18 dagen 20 dagen Iets sneller betaler
Omzetsnelheid voorraad 30,9 keer 28,0 keer Beter
Opslagduur voorraad 11,8 dagen 13,0 dagen Beter
Omloopsnelheid TV 6,19 keer 5,5 keer Beter
Arbeidsproductiviteit €300.000 €260.000 BeterStap 3 — Trendanalyse en conclusie
Positieve trends 2024→2025:
+ Omzetsnelheid voorraad gestegen (25 → 30,9): verbeterd voorraadbeheer
+ Opslagduur gedaald (14,6 → 11,8 dagen): producten rouleren sneller
+ Omloopsnelheid TV licht gestegen (6,07 → 6,19)
+ Arbeidsproductiviteit gestegen (€275.000 → €300.000)
Aandachtspunten:
! KTD gestegen van 27 naar 28 dagen: klanten betalen iets trager
! KTD > KTC in beide jaren: liquiditeitsdruk
! KTC lager dan branchegemiddelde: Van Ginkel betaalt sneller dan nodigStap 4 — Advies Karin aan Arjan
Op basis van de integrale activiteitenanalyse geeft Karin drie prioriteitsadviezen:
- **Debiteurenbeleid aanscherpen**: de KTD verkorten van 28 naar 22 dagen via een strengere aanmaningsprocedure en vroegbetalingskortingen (bijv. 1% bij betaling binnen 10 dagen). Dit lost de liquiditeitsdruk op.
- **Onderhandelen over langere betaaltermijn bij leveranciers**: KTC verhogen van 18 naar 25 dagen. Daarmee keerd de verhouding om: KTD < KTC = positief voor liquiditeit.
- **Voorraadbeleid handhaven**: de omzetsnelheid van 30,9 keer en opslagduur van 11,8 dagen zijn beter dan de branche. Verdere verlaging van de voorraad is niet gewenst: risico op stockouts bij grote klantenorders.
Verwacht effect combinatie maatregel 1 + 2:
KTD: 28 dagen → 22 dagen (-6 dagen)
KTC: 18 dagen → 25 dagen (+7 dagen)
Cash gap: +10 dagen (ongunstig) → -3 dagen (gunstig)
De liquiditeitspositie verbetert structureel.