Inhouding, afdracht en correctie-aangifte

Concepts

Het genietingsmoment — wanneer houdt u in?

Loonheffing wordt ingehouden op het moment dat de werknemer het loon **geniet**. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar het genietingsmoment is wettelijk precies omschreven en verschilt van het moment waarop het loon *verdiend* is.

**Het genietingsmoment is het vroegste van de volgende momenten:**

Uitbetaling | meest voorkomend
Loon wordt daadwerkelijk overgemaakt of contant betaald
Genietingsmoment = dag van storting/betaling
Basis voor inhouding en tijdvak van aangifte
---
Verrekening | bijzondere situatie
Loon wordt verrekend met een schuld van de werknemer
Bijv. terugbetaling van een voorschot
Genietingsmoment = datum van verrekening
---
Beschikbaarstelling | passieve ontvangst
Werkgever stelt het loon ter beschikking
Werknemer kan het loon opnemen maar doet dat nog niet
Genietingsmoment = datum van beschikbaarstelling
---
Rentevrijstelling of -korting | fictief voordeel
Renteloze lening van werkgever aan werknemer
Voordeel = verschil met marktconforme rente
Genietingsmoment = moment van terbeschikkingstelling lening

> EXAMTIP: Het genietingsmoment is bepalend voor WANNEER je loonheffing inhoudt — niet wanneer het loon verdiend is. Dit is met name belangrijk bij een decemberloon dat in januari wordt uitbetaald: de loonheffing wordt dan in januari berekend en afgedragen aan de hand van de tarieven en kortingen van het jaar van uitbetaling (januari).

Praktijkgevolgen van het genietingsmoment

Het onderscheid tussen *verdienen* en *genieten* heeft directe gevolgen voor het tijdvak van aangifte en het toe te passen tarief.

**Voorbeeld 1 — Decemberloon in januari betaald:**

Een werknemer verdient zijn loon over de maand december, maar de werkgever betaalt dit pas op 5 januari uit. Het genietingsmoment is **5 januari**. Gevolgen:

• Het loon hoort bij het **tijdvak januari** van het nieuwe jaar
• De loonheffingstabellen van het **nieuwe jaar** worden toegepast
• De aangifte wordt gedaan in de loonaangifte van **januari**

**Voorbeeld 2 — Nabetalingen over vorig jaar:**

Een werknemer ontvangt in maart een nabetaling over het jaar daarvoor (bijv. alsnog toegekende cao-verhoging over vorig jaar). Het genietingsmoment is **maart van dit jaar**. Gevolgen:

• Gebruik het **tarief voor bijzondere beloningen** van het huidige jaar (niet het jaar waarover het loon verdiend is)
• De nabetaling telt mee voor de progressie van het **huidige jaar**

Tijdvak van aangifte — beslissingsschema:

Loon verdiend in: december 2025
Loon uitbetaald in: januari 2026

Stap 1: Wat is het genietingsmoment?
         → 5 januari 2026 (datum van storting)

Stap 2: In welk tijdvak valt het genietingsmoment?
         → Tijdvak januari 2026

Stap 3: Welke tarieven en kortingen van toepassing?
         → Tarieven 2026 (het jaar van genieting)

Stap 4: In welke aangifte verwerken?
         → Loonaangifte januari 2026 (indienen vóór einde februari 2026)

Conclusie: Tijdvak = tijdvak van GENIETING, niet van verdienen.

Bijzondere situaties — DGA en fictief loon

Een **Directeur-Grootaandeelhouder (DGA)** heeft een bijzondere positie in de loonheffingen. De DGA werkt in zijn eigen BV, maar heeft daarvoor niet altijd een arbeidscontract of ontvangt soms bewust een laag salaris om belasting te besparen.

Om dit te voorkomen geldt de **gebruikelijkloonregeling** (artikel 12a Wet LB 1964):

Gebruikelijkloonregeling 2026 — DGA bij Van Ginkel Solutions BV

Regel: Het DGA-loon moet minimaal het HOOGSTE zijn van:
  (a) 75% van het loon van de meest vergelijkbare dienstbetrekking
  (b) Het loon van de best betaalde werknemer bij de BV
  (c) De wettelijke drempelwaarde: €56.000 per jaar (2026)

Praktijkvoorbeeld:
  DGA André van Ginkel, directeur Van Ginkel Solutions BV
  Feitelijk uitbetaald salaris:   €40.000/jaar → €3.333,33/maand
  Wettelijk minimum (2026):       €56.000/jaar → €4.666,67/maand

  Fiscaal fictief loon:           €56.000/jaar
  Te belasten loon:               €56.000 (ook al is €40.000 uitbetaald)
  Verschil (fictief loon):        €16.000/jaar → bij te tellen in aangifte

  Gevolg: loonheffing berekenen over €56.000, ook als maar €40.000
  is overgemaakt. Het verschil (€16.000) wordt als fictieve bijtelling
  in de aangifte opgenomen.

> EXAMTIP: Het fictief loon (gebruikelijkloon) voor DGA's bedraagt in 2026 minimaal €56.000 per jaar. Als de meest vergelijkbare dienstbetrekking of de best betaalde werknemer meer verdient, geldt dat hogere bedrag. De DGA kan de Belastingdienst verzoeken een lager gebruikelijkloon vast te stellen als hij aannemelijk maakt dat de werkzaamheden minder waard zijn.

Overige bijzondere situaties

**Kilometervergoeding (zakelijk rijden)**

De onbelaste vergoeding voor zakelijk rijden met de eigen auto bedraagt in 2026 maximaal **€ 0,23 per kilometer**. Alles daarboven is belast loon.

Kilometervergoeding — belast versus onbelast (2026)

Werknemer Fatima rijdt 600 km/maand zakelijk
Werkgever vergoedt €0,28 per kilometer

Berekening:
  Totale vergoeding:        600 × €0,28 = €168,00
  Onbelast max:             600 × €0,23 = €138,00
  Belast gedeelte:          600 × (€0,28 − €0,23) = 600 × €0,05 = €30,00

  Het belaste gedeelte (€30,00) telt op bij het brutoloon van Fatima.
  Loonheffing wordt ingehouden over brutoloon inclusief dit bedrag.

**Loon op ongebruikelijk tijdstip (DGA)**

Als een DGA zijn kwartaal- of jaarloon op een ongebruikelijk moment ontvangt, geldt het **genietingsmoment van beschikbaarstelling**. Dit speelt met name bij DGA's die hun salaris in één keer aan het einde van het jaar ontvangen — of juist helemaal niet laten uitbetalen maar in de rekening-courant laten staan.

**Nabetalingen — loon-in vs loon-over systematiek**

Bij een nabetaling over een eerder tijdvak zijn er twee methoden:

Loon-insystematiek | hoofdregel
Genietingsmoment = tijdvak van daadwerkelijke betaling (huidig tijdvak)
Nabetaling over een eerder tijdvak: gebruik de tabel bijzondere beloningen
Voordeel: eenvoudig — geen correctie op eerdere aangifte nodig
Nadeel: kan minder nauwkeurig zijn bij sterk afwijkende lonen
---
Loon-oversystematiek | uitzondering, bestendige gedragslijn vereist
Genietingsmoment = tijdvak waarover het loon verdiend is (oorspronkelijk tijdvak)
Nabetaling: corrigeer de aangifte van het oorspronkelijke tijdvak
Voorwaarde 1: betrekking op eerder tijdvak in hetzelfde kalenderjaar (niet over jaargrens)
Voorwaarde 2: bestendige gedragslijn — voor alle werknemers consistent toegepast

> EXAMTIP: **Loon-insystematiek (hoofdregel)** = nabetaling in huidig tijdvak, tabel bijzondere beloningen. **Loon-oversystematiek** = nabetaling terugtoerekenen naar het oorspronkelijke tijdvak via een correctiebericht, normale tijdvaktabel. De loon-oversystematiek werkt NIET over de jaargrens: een nabetaling over 2025 uitbetaald in 2026 gaat altijd via de loon-insystematiek.

Correctie-aangifte — fouten herstellen

Fouten in een al ingediende loonaangifte moeten worden hersteld via een **correctie-aangifte**. De methode en gevolgen hangen af van wanneer je de fout ontdekt.

Tijdige correctie | vrijwillige verbetering
Fout ontdekt vóór naheffingsaanslag of controle
Stuur een nieuwe aangifte in voor hetzelfde tijdvak
Correcte bedragen volledig invullen (niet het verschil)
Belastingdienst beschouwt dit als vrijwillige verbetering
Kans op boetematiging of geen boete
---
Te late correctie | risico op boete
Fout ontdekt nádat Belastingdienst al heeft geconstateerd
Of pas gecorrigeerd na verloop van termijn voor vrijwillige verbetering
Vergrijpboete mogelijk bij opzet of grove schuld
Belasting + rente + boete verschuldigd
---
Methode correctie-aangifte | altijd volledig
NIET het verschil invullen maar de volledige correcte aangifte
Tijdvak: hetzelfde als de oorspronkelijke foutieve aangifte
Sofinummer/BSN: altijd van de betreffende werknemer vermelden
Loonadministratie: ook de loonstaat van de werknemer corrigeren

**Procedure correctie-aangifte stap voor stap:**

Scenario: Van Ginkel Solutions BV heeft in de loonaangifte van maart 2026
te weinig WW-premie afgedragen voor Jan de Vries.

Fout: WW-premie berekend over €2.200 i.p.v. €2.800

Stap 1 — Stel de correcte berekening op:
  Correct premieloon:        €2.800
  Correct WW-premie (2,74%): €76,72
  Aangegeven WW-premie:      €60,28  (= 2.200 × 2,74%)
  Verschil (te weinig):      €16,44

Stap 2 — Dien correctie-aangifte in:
  Tijdvak:         maart 2026 (ZELFDE tijdvak als de fout)
  Inhoud:          VOLLEDIGE correcte aangifte, alle bedragen
  Methode:         Niet €16,44 invullen, maar alle correcte bedragen opnieuw

Stap 3 — Verwerk in de loonadministratie:
  Loonstaat Jan de Vries, maand maart: corrigeer kolom 14 (premieloon)
  en kolom 15 (WW-premie laag)

Stap 4 — Betaal het verschil:
  €16,44 extra afdragen via de correctie-aangifte

Tijdige correctie → kans op geen boete (vrijwillige verbetering)

> EXAMTIP: Bij een correctie-aangifte vul je NOOIT alleen het verschil in. Je dient een volledig nieuwe aangifte in voor het betreffende tijdvak met alle juiste bedragen. De Belastingdienst verwerkt de nieuwe aangifte als vervanging van de oude.

Doen in Excel — Kilometervergoeding berekenen en controleren

Gegeven

| Werknemer | Afdeling | Km/maand | Verg./km | |---|---|---|---| | Fatima El Amrani | IT | 320 | € 0,23 | | Jan de Vries | Finance | 180 | € 0,28 | | Petra Smit | Sales | 750 | € 0,35 | | Marcus van der Berg | HR | 95 | € 0,20 |

Maximum onbelaste vergoeding 2026: **€ 0,23 per km**.

Opdracht

Maak een Excel-tabel `tblKilometer` met kolommen voor het onbelaste bedrag, het belaste bedrag en de totale vergoeding. Voeg een categoriekolom toe die automatisch aangeeft of de vergoeding volledig onbelast, gedeeltelijk belast of grotendeels belast is. Bereken de totale loonkosten (belast deel verhoogt de grondslag voor loonheffing).

Sleutelformule

=MAX(0, [@KmPerMaand]*([@VergPerKm]-0.23))

Het belaste deel: alleen het bedrag bóven het maximum van €0,23 is loon. `MAX(0,...)` voorkomt een negatief resultaat als de werkgever minder dan het maximum vergoedt.

Missie

STORY: DGA André van Ginkel heeft in 2025 besloten zijn salaris voor het vierde kwartaal (Q4: oktober, november, december) uit efficiëntieoverwegingen ineens uit te betalen in januari 2026. Het gaat om drie maanden × €4.800 netto = €14.400 uitbetaald op 10 januari 2026. Jij analyseert de fiscale gevolgen en bouwt een Excel-sheet om de loonheffing te berekenen.

Stap 1 — Bepaal het genietingsmoment en het toepasselijke tijdvak

Analyse genietingsmoment:

Loon over:           oktober, november, december 2025
Uitbetaling:         10 januari 2026

Genietingsmoment:    10 januari 2026 (datum van uitbetaling)
Tijdvak van aangifte: januari 2026

Toepasselijke tabel: loonheffingstabellen 2026 (niet 2025!)
Toepasselijke tarieven:
  - Loonheffing: schijventarief 2026
  - WW laag: 2,74% (2026)
  - WIA: 6,37% (2026)
  - Zvw werkgeversbijdrage: 6,57% (2026)

Stap 2 — Controleer de gebruikelijkloonregeling

André heeft zijn salaris op €4.800/maand netto gesteld. Maar de gebruikelijkloonregeling kijkt naar het **bruto** salaris en naar het wettelijk minimum.

DGA-controle gebruikelijkloon:

Opgegeven netto per maand:         €4.800
Omrekenen naar bruto (schatting):  ~€7.500/maand (afhankelijk van kortingen)
Jaarbruto (schatting):             ~€90.000/jaar

Wettelijk minimum 2026:            €56.000/jaar = €4.666,67/maand bruto
Best betaalde werknemer VGS BV:    Stel €72.000/jaar

Vereist gebruikelijkloon:
  MAX(56.000, 72.000, 75% van marktsalaris directeur IT-bedrijf)
  = MAX(56.000, 72.000, 75% × ~€110.000 = ~€82.500)
  = €82.500/jaar (als marktconform het hoogste is)

Conclusie: André moet minimaal €82.500/jaar bruto genieten.
Als Q4 wordt uitgesteld naar januari, is het genietingsmoment in 2026
en telt dit mee voor de loonheffing van 2026.

Stap 3 — Bouw het Excel-werkblad

Maak een Excel-sheet met twee tabbladen: één voor de Q4-nabetaling en één voor de DGA-jaarcontrole.

=== Tabblad 1: Q4-nabetaling DGA ===

Invoercellen:
  B2: Naam DGA                     = André van Ginkel
  B3: Betaaldatum                  = 10-01-2026
  B4: Aantal maanden in nabetaling = 3
  B5: Bruto per maand (DGA-loon)   = invoer (stel €6.875 bruto/maand)
  B6: Totaal bruto nabetaling      = B4 * B5  →  =B4*B5

Tijdvak bepaling (cel B8):
  =IFS(
    MONTH(B3)=1,  "Tijdvak januari " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=2,  "Tijdvak februari " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=3,  "Tijdvak maart " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=4,  "Tijdvak april " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=5,  "Tijdvak mei " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=6,  "Tijdvak juni " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=7,  "Tijdvak juli " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=8,  "Tijdvak augustus " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=9,  "Tijdvak september " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=10, "Tijdvak oktober " & YEAR(B3),
    MONTH(B3)=11, "Tijdvak november " & YEAR(B3),
    TRUE,         "Tijdvak december " & YEAR(B3)
  )

Toepasselijk jaar (cel B10):
  =YEAR(B3)   ← = 2026, want genietingsmoment is in 2026

Grondslag loonheffing (cel B12):
  =B6   ← nabetaling volledig belasten in tijdvak van genieting

=== Tabblad 2: DGA Jaarcontrole 2026 ===

Kolom A: Maand (jan t/m dec)
Kolom B: MaandNr (1 t/m 12)
Kolom C: BrutoDGA (invoer per maand — of 0 als niet uitbetaald)
Kolom D: CumulatiefDGA  =SUM($C$2:C2)  ← expanding range
Kolom E: MinGebruikelijkloon  =(B2/12)*82500  ← pro rato jaarminimum
Kolom F: AfwijkingVanMinimum  =D2-E2
Kolom G: Status  =IFS(
    F2 >= 0,         "OK — boven minimum",
    ABS(F2) <= 1000, "Marginale afwijking",
    TRUE,            "TEKORT — fictief loon risico"
  )

Bijzondere aandacht: januari 2026
  In januari wordt het Q4-2025 loon uitbetaald (3 × €6.875 = €20.625)
  C2 = 20.625 (januari bevat drie maandlonen)

  CumulatiefDGA na januari = €20.625
  MinGebruikelijkloon na 1 maand = 1/12 × 82.500 = €6.875
  AfwijkingVanMinimum = 20.625 - 6.875 = +€13.750
  Status = "OK — boven minimum"

  Let op: de Q4-uitbetaling in januari haalt het cumulatieve loon
  tijdelijk ver boven het minimum. Dit is fiscaal correct als het
  genietingsmoment (10 januari) in het tijdvak januari 2026 valt.

Stap 4 — Bereken de verschuldigde loonheffing

Gebruik de loonheffingstabel voor bijzondere beloningen 2026 voor de nabetaling:

Loonheffing over Q4-nabetaling:

Totaal bruto nabetaling:    3 × €6.875 = €20.625

Methode: tabel voor bijzondere beloningen 2026
(van toepassing omdat het een nabetaling is over meerdere tijdvakken)

Stap 1: Bereken jaarloon op jaarbasis
  Maandloon DGA 2026: €6.875/maand (gebruikelijkloon-minimum)
  Jaarloon basis:     €6.875 × 12 = €82.500

Stap 2: Tel de nabetaling op bij het jaarloon
  Jaarloon + nabetaling: €82.500 + €20.625 = €103.125
  (Dit is alleen voor het bepalen van het marginale tarief)

Stap 3: Bereken loonheffing via tabel bijzondere beloningen
  Loonheffing over €20.625 (bijzondere beloning):
  Schijf 1 t/m grens box 1 hoog: 36,97% tot ~€75.518 (2026)
  Boven €75.518: 49,50%

  Jaarloon (€82.500) > schijfgrens (€75.518):
  → Nabetaling volledig belast tegen 49,50%
  → Loonheffing nabetaling: €20.625 × 49,50% = €10.209,38

  Zvw werkgeversbijdrage (6,57%):
  Max bijdrageloon 2026: €71.628 → al bereikt via jaarloon
  → Zvw over nabetaling: €0 (max al bereikt)

Netto ontvangst André van de nabetaling:
  Bruto nabetaling:        €20.625,00
  Loonheffing (49,50%):  − €10.209,38
  Netto uitbetaald:        €10.415,62

Stap 5 — Fiscaal advies en alternatieven

Vergelijking: Q4 in december 2025 vs. januari 2026

SCENARIO A — Q4 uitbetaald in december 2025:
  Genietingsmoment: december 2025
  Tarieven: 2025
  Tijdvak: december 2025
  Jaarloon 2025: volledig (incl. Q4)

SCENARIO B — Q4 uitbetaald in januari 2026 (huidige situatie):
  Genietingsmoment: januari 2026
  Tarieven: 2026
  Tijdvak: januari 2026
  Jaarloon 2026: Q4-bedrag telt mee voor 2026

Fiscale overweging:
  Als het DGA-loon in 2026 toch al boven de schijfgrens uitkomt
  (wat bij €82.500 + Q4 het geval is), maakt de keuze
  van het tijdvak voor het tarief weinig verschil.

  Het genietingsmoment bepaalt het tijdvak — bewust uitstellen
  van salaris met als ENIG doel belasting te besparen kan de
  Belastingdienst beschouwen als ongebruikelijk tijdstip.
  Zorg voor een zakelijke rechtvaardiging (cashflowbeheer BV).

Aanbeveling:
  Leg de uitbetalingsafspraak schriftelijk vast in een bestuursbesluit
  met zakelijke motivatie. Verwerk de Q4-nabetaling in de loonaangifte
  van januari 2026 met de correcte 2026-tarieven.