Premiedifferentiatie WGA en eigenrisicodragerschap

Concepts

Waarom is de WGA-premie gedifferentieerd?

De WGA-premie (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikte) is geen vaste premie voor alle werkgevers. Werkgevers die veel werknemers de WGA in zien stromen, betalen **meer** dan werkgevers met weinig schade. Dit is de **premiedifferentiatie WGA**: je premie weerspiegelt de kosten die jouw werknemers veroorzaken.

De gedachte achter premiedifferentiatie is financiële prikkel: als je als werkgever goed omgaat met ziekte en re-integratie (Poortwachter), beland je minder werknemers in de WGA, en betaal je dus minder premie.

Hoge WGA-premie | veel WGA-instroom
Werkgever heeft relatief veel werknemers die in WGA terechtkomen
Premie stijgt op basis van de schadelast in de afgelopen 3 jaar
Prikkel: investeer in re-integratie om WGA-instroom te verlagen
---
Lage WGA-premie | weinig WGA-instroom
Werkgever heeft relatief weinig WGA-instroom
Premie daalt dankzij lage schadelast
Beloning voor goed verzuimbeleid en Poortwachter-naleving
---
Sectorpremie | kleine werkgevers
Kleine werkgevers (loonsom < grens) betalen sectorgemiddelde
Geen individuele berekening — teveel variatie per jaar

> EXAMTIP: De WGA-premiedifferentiatie is een **werkgeverspremie** — de werknemer betaalt hier niets aan. Het is een werkgeversrisico dat direct verbonden is aan hoe goed de werkgever omgaat met zieke werknemers. Poortwachter niet naleven = loonsanctie nu + hogere WGA-premie later.

---

Drie klassen werkgevers

De hoogte van de gedifferentieerde WGA-premie hangt af van de **loonsom** van de werkgever. Er zijn drie klassen:

WGA-premie klassen 2026:

Kleine werkgever:
  Loonsom: lager dan €932.000 per jaar
  Premie: sectorpremie (gemiddelde van de sector)
  Geen individuele berekening
  Minder schommelingen — maar ook geen beloning voor laag risico

Middelgrote werkgever:
  Loonsom: tussen €932.000 en €9.320.000 per jaar
  Premie: gewogen gemiddelde van sectorpremie en individuele premie
  Hoe groter de loonsom, hoe meer de individuele premie meespeelt

Grote werkgever:
  Loonsom: meer dan €9.320.000 per jaar
  Premie: volledig gebaseerd op eigen schadelastpercentage
  Zware prikkel — maar ook beloning als er weinig instroom is

**Schadelastpercentage berekenen:**

Schadelastpercentage = (WGA-uitkeringen die ten laste van werkgever komen
                        in de drie voorafgaande jaren)
                       / (Gemiddelde loonsom over diezelfde drie jaren)

Voorbeeld Van Ginkel Solutions BV (loonsom 2026: €1.200.000)
  = middelgrote werkgever

WGA-uitkeringen toegerekend (3 jaar totaal): €24.000
Gemiddelde loonsom (3 jaar): €1.100.000
Schadelastpercentage: €24.000 / €1.100.000 = 2,18%

Sectorpremie (IT-sector): 1,20%
Gedifferentieerde premie (gewogen gemiddelde): ±1,50%

---

Eigenrisicodragerschap WGA

In plaats van de gedifferentieerde premie aan UWV betalen, kan een werkgever kiezen om **eigenrisicodrager WGA** te worden. De werkgever neemt dan het financiële risico van WGA-uitkeringen over van UWV.

Eigenrisicodrager WGA | werkgever betaalt WGA-uitkeringen zelf
Werkgever betaalt WGA-uitkeringen rechtstreeks aan de zieke ex-werknemer
Geen afdracht van gedifferentieerde WGA-premie aan UWV
Risico: als de werknemer lang een WGA-uitkering ontvangt, loopt de rekening op
Maximale duur: 10 jaar na instroom in WGA
---
Voordelen eigenrisicodragerschap | wanneer aantrekkelijk
Lage instroom in WGA → bespaart op premie
Betere controle over re-integratie en re-integratieprogramma's
Vrijheid om zelf te kiezen welke re-integratiebureau werkt
Mogelijkheid om risico te herverzekeren bij private verzekeraar
---
Nadelen eigenrisicodragerschap | wanneer risicovol
Bij langdurige WGA-uitkeringen betaalt werkgever tot 10 jaar door
Grote financiële onzekerheid bij plots zieke populatie
Administratieve last: werkgever moet zelf WGA-beschikkingen uitvoeren

**Aanmelden en afmelden:**

Aanmelding | per 1 januari of 1 juli
Aanmelding moet uiterlijk 13 weken voor de ingangsdatum bij BD
Aanmelding gaat via de Belastingdienst (niet UWV)
Werkgever moet een bankgarantie of verzekering stellen
---
Afmelding | per 1 januari of 1 juli
Vergelijkbare procedure als aanmelding
Werkgever gaat dan terug naar de gedifferentieerde premie via UWV
Uitkeringen die al lopen blijven voor rekening van de werkgever

---

De keten: Poortwachter → WGA-premie → eigenrisicodrager

De drie onderwerpen hangen nauw samen. Een werkgever die slecht presteert op Poortwachter, heeft:

Gevolg 1 — Loonsanctie (module 2g)
  Loondoorbetaling verlengd met max. 52 extra weken
  Direct financieel effect: extra loonkosten

Gevolg 2 — Hogere WGA-instroom
  Werknemers die niet goed zijn gere-integreerd, hebben hogere kans op WGA
  Na 2 jaar (+ eventuele loonsanctie) stroomt werknemer de WGA in

Gevolg 3 — Hogere gedifferentieerde WGA-premie
  Instroom in WGA verhoogt het schadelastpercentage
  Premie stijgt over een periode van 3 jaar
  Effect: hogere personeelskosten voor alle werknemers

Gevolg 4 — Slechtere positie als eigenrisicodrager
  Eigenrisicodrager betaalt al die WGA-uitkeringen zelf
  Misschien tot 10 jaar lang

flowchart TD
  A[Werknemer wordt ziek] --> B[Poortwachter naleven]
  B --> C{Re-integratie geslaagd?}
  C -->|Ja| D[Werknemer herstelt\nGeen WGA-instroom\nLage WGA-premie]
  C -->|Nee - onvoldoende inspanning| E[Loonsanctie UWV\nDerde jaar loondoorbetaling]
  E --> F[WGA-instroom na 156 weken]
  C -->|Nee - medisch| F
  F --> G[Schadelastpercentage stijgt]
  G --> H[Hogere WGA-premie\nof hogere ERP-kosten]

> EXAMTIP: De premiedifferentiatie werkt met een **terugkijkperiode van drie jaar**. Een WGA-instroom in 2026 verhoogt de premie pas in 2028 of 2029. Dit maakt de prikkel indirect — maar de financiële gevolgen zijn reëel en langdurig.

---

Eigenrisicodragerschap ZW

Naast de WGA bestaat ook **eigenrisicodragerschap ZW** (Ziektewet). Dit geldt voor het vangnet van flexwerkers die ziek zijn bij het einde van hun contract.

Eigenrisicodrager ZW | voor flexibele contracten
Werkgever betaalt ZW-uitkeringen zelf voor flex-werknemers
Bespaart de gedifferentieerde ZW-premie via UWV
Risico: als veel ex-werknemers een ZW-beroep doen, loopt de rekening op
Aanmelding: zelfde procedure als ERP-WGA
---
Verschil ZW en WGA eigenrisicodragerschap | duurtijd
ZW-eigenrisicodrager: verantwoordelijk maximaal 2 jaar (ZW-duur)
WGA-eigenrisicodrager: verantwoordelijk tot 10 jaar na WGA-instroom
WGA-risico is daarmee aanzienlijk groter dan ZW-risico

---

Effect op de loonadministratie

De keuze voor eigenrisicodragerschap heeft directe gevolgen voor de loonaangifte:

Effect op de loonaangifte:

Gewone werkgever (UWV):
  WGA-premie wordt berekend en afgedragen als onderdeel van de
  loonaangifte bij de Belastingdienst
  Premie is afhankelijk van het schadelastpercentage

Eigenrisicodrager WGA:
  Geen WGA-premie in de loonaangifte
  In plaats daarvan: werkgever betaalt WGA-uitkeringen direct aan
  (ex-)werknemers of via een private verzekeraar
  De WGA-uitkering zelf: belast loon (groene tabel, vroegere dienstbetrekking)
  Werkgever is inhoudingsplichtige voor de WGA-uitkering

Administratieve consequentie:
  Eigenrisicodrager verloont WGA-uitkeringen zelf
  Meldingsplicht bij UWV (WIA-beschikking)
  Loonadministratie voor (ex-)werknemers in WGA

---

Doen in Excel — WGA-premie vergelijking

Gegeven

Van Ginkel Solutions BV overweegt eigenrisicodrager te worden per 1 januari 2027. De volgende gegevens zijn beschikbaar:

| Gegeven | Waarde | |---|---| | Loonsom 2026 | € 1.200.000 | | WGA-uitkeringen toegerekend (3 jaar totaal) | € 28.000 | | Gemiddelde loonsom (3 jaar) | € 1.100.000 | | Sectorpremie (IT) | 1,20% | | Gewicht individuele premie (middelgroot) | 50% | | Kosten private WGA-verzekering | € 8.400/jaar |

Opdracht

Bereken het schadelastpercentage, de gedifferentieerde premie (gewogen gemiddelde) en vergelijk met de kosten van eigenrisicodragerschap via private verzekering.

Sleutelformule

Schadelastpercentage:
=B3/B4  (WGA-uitkeringen / gemiddelde loonsom)

Gedifferentieerde premie (gewogen gemiddelde):
=B5*(1-B6) + B7*B6
waarbij B5 = sectorpremie, B6 = gewicht individueel, B7 = schadelastpercentage

Premiekosten via UWV:
=B2 * gedifferentieerde_premie

Vergelijking:
=IF(B2*gediff_premie < verzekering, "UWV gunstiger", "ERP gunstiger")

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV (loonsom €1.200.000) heeft twee jaar slecht gepresteerd op re-integratie. De accountant constateert stijgende verzuimkosten. Jij analyseert of eigenrisicodragerschap voor 2027 aantrekkelijk is.

Stap 1 — Bereken het schadelastpercentage

WGA-uitkeringen toegerekend aan VGS (3 jaar totaal): €28.800
Gemiddelde loonsom (3 jaar gemiddeld): €1.100.000

Schadelastpercentage: €28.800 / €1.100.000 = 2,618%

Stap 2 — Bereken de gedifferentieerde premie (middelgrote werkgever)

VGS is middelgrote werkgever (loonsom tussen €932.000 en €9.320.000)
Sectorpremie IT: 1,20%
Gewicht individueel (stel 50%):

Gedifferentieerde premie = (1 − 0,50) × 1,20% + 0,50 × 2,618%
                         = 0,60% + 1,309%
                         = 1,909%

Premiekosten via UWV: €1.200.000 × 1,909% = €22.908/jaar

Stap 3 — Vergelijk met eigenrisicodragerschap

Kosten private WGA-verzekering als eigenrisicodrager: €8.400/jaar

Vergelijking:
  Via UWV (gedifferentieerd): €22.908
  Eigenrisicodrager (privaat): €8.400
  Besparing:                  €14.508 per jaar

Conclusie: eigenrisicodragerschap is financieel aantrekkelijk.
Maar: het verzuimbeleid moet worden verbeterd zodat WGA-instroom
structureel daalt. Zonder betere Poortwachter-naleving stijgen de
kosten bij de private verzekeraar alsnog in latere jaren.

Stap 4 — Plan eigenrisicodragerschap aanvragen

Gewenste ingangsdatum: 1 januari 2027

Uiterste aanmelddatum (13 weken van tevoren):
  1 januari 2027 − 13 weken = 1 oktober 2026
  VGS moet vóór 1 oktober 2026 de aanvraag indienen bij de Belastingdienst

Vereisten:
  Bankgarantie of private WGA-verzekering overleggen
  Formulier "Melding eigenrisicodragerschap WGA" bij Belastingdienst

Advies aan directie:
  Start gesprek met arbodienst en private verzekeraar in augustus 2026
  Zorg dat het Poortwachter-dossier voor lopende ziekmeldingen op orde is
  Slechte dossiers tellen mee voor de eerste jaren als eigenrisicodrager