Kortdurende arbeidsongeschiktheid

Module 4 — Arbeidsongeschiktheid

Wat zijn de regels voor loondoorbetaling bij ziekte — en wanneer springt de ZW in?

Concepts

Ziekte: wie betaalt wat?

Fatima bij VGS heeft haar been gebroken en is twee maanden ziek. Karin weet precies wat ze moet doen: ziekmelding verwerken, loondoorbetaling regelen en de bedrijfsarts inschakelen. Maar hoeveel betaal je als werkgever, voor hoe lang, en wanneer moet je meer doen?

Loondoorbetaling — wie is verplicht? | Werkgever
Elke werkgever met werknemers in dienst is verplicht loon door te betalen
Dit geldt voor de eerste 104 weken (2 jaar) van ziekte
Geen onderscheid tussen voltijders, deeltijders of oproepkrachten
(oproepkracht: bij ziekte op oproepmoment → loon over opgeroepen uren)
---
Loondoorbetaling — hoeveel? | Minimaal 70%
Minimaal 70% van het (gemaximeerde) loon per dag
Jaar 1: bij cao vaak 100% (wettelijk minimum is 70%)
Jaar 2: 70% wettelijk minimum; cao mag méér toestaan
Maximum: het maximumdagloon SVB (aftopping voor hoogverdieners)
---
Loondoorbetaling — loonsanctie | Bij onvoldoende re-integratie
Als UWV oordeelt dat de werkgever onvoldoende heeft gedaan aan re-integratie:
loonsanctie = maximaal 1 jaar verlenging loondoorbetalingsverplichting
(dus tot maximaal 3 jaar in plaats van 2 jaar)
Werkgever moet re-integratiedossier kunnen overleggen

> EXAMTIP: Het wettelijk minimum is 70% gedurende beide ziektejaren. Bij cao wordt in jaar 1 vaak 100% afgesproken. Bij onvoldoende re-integratie-inspanningen kan UWV de loondoorbetalingsperiode met maximaal 1 jaar verlengen (loonsanctie).

ZW-vangnetuitkering

Voor werknemers zonder een werkgever die loondoorbetalingsplichtig is, springt het ZW-vangnet in (zie ook ch03d):

ZW-VANGNETUITKERING

Hoogte: 70% van het dagloon
Uitvoerder: UWV
Maximum: afgetopt op het maximumdagloon

Wanneer van toepassing:
- Oproepkracht die ziek wordt bij een oproep (einde contract)
- Werknemer ziek na einde dienstverband (nawerking, 4 wkn)
- WW-gerechtigde die na 13 weken ziek wordt
- Arbeidsgehandicapte via no-risk polis
- Zwangerschaps- en bevallingsklachten

Aanmelden bij UWV: zo vroeg mogelijk (dag 1 van ziekte of dag 1
na einde dienstverband als werknemer al ziek was)

Toeslagenwet (TW): aanvulling tot sociaal minimum

Als de ZW-uitkering (70% dagloon) onder het sociaal minimum valt, vult de Toeslagenwet aan:

TOESLAGENWET (TW)

Doel: zorgen dat niemand onder het sociaal minimum zakt
Uitvoerder: UWV
Voorwaarden:
- Recht op een werknemersverzekering (ZW, WIA, WW)
- Uitkering + overig inkomen < sociaal minimum
- Geen partner met inkomen boven bepaalde grens (gezinsnorm)

Voorbeeld:
ZW-dagloon voor Jurgen: € 70,81 per dag (zie ch03d)
Maanduitkering: ± € 1.540
Sociaal minimum alleenstaande: ± € 1.400/mnd (indicatief 2026)
→ € 1.540 > € 1.400 → géén TW nodig

Maar als Jurgen maar € 900 per maand aan ZW zou ontvangen:
→ TW vult aan tot het sociaal minimum van ± € 1.400

Eigenrisicodrager werkgever

Een werkgever kan er voor kiezen om eigenrisicodrager te worden voor de ZW en/of de WGA:

Eigenrisicodrager ZW | Werkgever betaalt zelf
Werkgever keert zelf de ZW-uitkering uit (geen afdracht aan UWV)
In ruil: geen of lagere ZW-premie aan UWV
Voordeel bij bedrijf met weinig ziekte: lagere kosten
Nadeel: risico bij hoog ziekteverzuim
Werkgever moet wel de re-integratieverplichtingen nakomen
---
Eigenrisicodrager WGA | Werkgever draagt langdurig risico
Werkgever keert zelf de WGA-uitkering uit bij langdurige AO
In ruil: geen gedifferentieerde Whk-premie aan UWV
Voordeel voor grote, gezonde bedrijven met weinig langdurige AO
Nadeel: risico kan hoog oplopen bij meerdere langdurige AO-gevallen

Ziek- en herstelmelding

De ziekmelding heeft vaste regels. Als Karin iets vergeet, kan VGS een boete krijgen of de loonsanctie riskeren.

ZIEK- EN HERSTELMELDING — PROCEDURE

BIJ ZIEKTE (interne procedure):
Dag 1: Werknemer meldt zich ziek bij leidinggevende/Karin
Zo snel mogelijk: arbodienst/bedrijfsarts inlichten
Karin registreert de ziekmelding in de personeelsadministratie

BIJ VANGNETTERS (UWV):
Dag 1 van ziekte OF dag 1 na einde dienstverband (als al ziek bij einde):
werkgever (of werknemer zelf) meldt bij UWV aan voor ZW-uitkering

POORTWACHTERVERPLICHTINGEN (bij langdurig verzuim):
Week 6: Probleemanalyse door bedrijfsarts (arbodienst)
Week 8: Plan van Aanpak (PvA) opstellen samen met werknemer
Periodiek: bijhouden en bijstellen van het PvA
Maand 10: Eerstejaarsevaluatie (bijhouden re-integratieverslag)
Maand 20: UWV-check of re-integratie voldoende is (voorbereiding WIA-aanvraag)
Maand 21: WIA-aanvraag indienen bij UWV door werknemer
Week 104: Einde loondoorbetalingsperiode — WIA-beoordeling

BIJ HERSTEL:
Zelfde dag: werknemer meldt herstel bij werkgever
Werkgever geeft herstelmelding door aan bedrijfsarts/UWV

> EXAMTIP: De poortwachter-verplichtingen zijn: probleemanalyse (week 6), plan van aanpak (week 8), eerstejaarsevaluatie (maand 10), re-integratieverslag gereed (maand 20-21), WIA-aanvraag werknemer (maand 21). Als deze stappen niet gevolgd worden, riskeert de werkgever een loonsanctie van UWV.

Re-integratieverplichtingen werkgever

De werkgever moet actief meewerken aan re-integratie. Dat betekent:

Spoor 1 | Re-integratie bij eigen werkgever
Werknemer terugbrengen in eigen functie (volledig of gedeeltelijk)
Of: passend werk aanbieden binnen het eigen bedrijf
Werkgever past werkplek aan, biedt aangepaste taken
Voorkeur heeft altijd spoor 1 — zo goedkoop en logisch mogelijk
---
Spoor 2 | Re-integratie bij andere werkgever
Als spoor 1 niet mogelijk is: zoek werk bij andere werkgever
Werkgever schakelt re-integratiebureau in
Kosten voor re-integratie spoor 2 zijn voor werkgever
Dit wordt beoordeeld door UWV bij WIA-aanvraag

Missie

STORY: Fatima bij VGS heeft haar been gebroken en is al 10 weken ziek. Karin wil de loondoorbetaling correct berekenen en bijhouden in Excel. Ze maakt ook een verzuimregistratie die automatisch de te betalen loondoorbetaling berekent en de poortwachter-deadlines bijhoudt.

Stap 1 — Stel de verzuimgegevens vast

VERZUIMGEGEVENS VGS MEDEWERKERS 2026

Medewerker | Eerste ziektedag | Bruto mndloon | Cao jaar 1 | WM jaar 2
-----------|------------------|---------------|------------|----------
Fatima     | 1 april 2026     | € 2.600       | 100%       | 70%
Jurgen     | 10 april 2026    | ZW vangnet    | n.v.t.     | n.v.t.

Stap 2 — Bereken de loondoorbetaling per periode

LOONDOORBETALING FATIMA

Jaar 1 (1 apr 2026 – 31 mrt 2027):
Cao VGS: 100% loon doorbetalen
Bruto maandloon: € 2.600
Kosten per maand: € 2.600 × 100% = € 2.600
Kosten jaar 1: € 2.600 × 12 = € 31.200

Jaar 2 (1 apr 2027 – 31 mrt 2028):
Wettelijk minimum: 70%
Bruto maandloon: € 2.600
Kosten per maand: € 2.600 × 70% = € 1.820
Kosten jaar 2: € 1.820 × 12 = € 21.840

Totale kosten loondoorbetaling (2 jaar): € 31.200 + € 21.840 = € 53.040

Stap 3 — Maak de Excel-verzuimregistratie

EXCEL-STRUCTUUR VERZUIMREGISTRATIE

Per medewerker tabblad (of rijen per medewerker):

Kolom A: Week nummer van verzuim (1, 2, 3, ...)
Kolom B: Periode (datum van – datum tot)
Kolom C: Te betalen loon (%)
Kolom D: Bruto bedrag die week
Kolom E: Cumulatief betaald t/m deze week
Kolom F: Deadline poortwachter-actie (indien van toepassing)
Kolom G: Actie voltooid? (JA/NEE)

FORMULE KOLOM C (loon %, afhankelijk van week):
=ALS(A2<=52; 100%; 70%)
(aanpassen als cao-% anders is)

FORMULE KOLOM D (weekbedrag):
= bruto_maandloon / 4,33 * (C2/100)

POORTWACHTER-DEADLINES (automatisch berekenen):
Week 6-datum: = eerste_ziektedag + 42 dagen
Week 8-datum: = eerste_ziektedag + 56 dagen
Maand 10-datum: = eerste_ziektedag + 304 dagen
Maand 20-datum: = eerste_ziektedag + 608 dagen
Maand 21-datum: = eerste_ziektedag + 638 dagen
Week 104-datum: = eerste_ziektedag + 728 dagen

Conditionale opmaak:
- Als deadline < VANDAAG() en actie NIET voltooid: rood
- Als deadline binnen 14 dagen: oranje

Stap 4 — Voeg de poortwachter-acties toe voor Fatima

POORTWACHTER-ACTIELIJST FATIMA

Eerste ziektedag: 1 april 2026

Deadline             | Actie                          | Status
---------------------|--------------------------------|--------
12 mei 2026 (wk 6)   | Probleemanalyse bedrijfsarts    | ✅ Gedaan
26 mei 2026 (wk 8)   | Plan van Aanpak (PvA) opstellen | ✅ Gedaan
31 jan 2027 (mnd 10) | Eerstejaarsevaluatie           | ⬜ Open
30 nov 2027 (mnd 20) | Re-integratieverslag klaar      | ⬜ Open
30 dec 2027 (mnd 21) | WIA-aanvraag door Fatima       | ⬜ Open
30 mrt 2028 (wk 104) | Einde loondoorbetaling          | ⬜ Open

Karin bespreekt dit overzicht maandelijks met de bedrijfsarts.

Sla op als `VGS_verzuimregistratie_2026.xlsx`.