Langdurende arbeidsongeschiktheid & WIA

Concepts

Van ziekte naar WIA

Fatima bij VGS is na twee jaar ziekte nog steeds niet volledig hersteld. Nu begint een nieuw hoofdstuk: de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Karin moet begeleiden wat er nu moet gebeuren en wat de rechten en plichten zijn.

WIA — wanneer? | Na 104 weken ziekte
Voorwaarden voor WIA:
1. Minimaal 104 weken (2 jaar) ziek geweest
2. Arbeidsongeschiktheidspercentage ≥ 35%
   (minder dan 35% AO → geen WIA, werknemer geacht te hervatten)
3. WIA-aanvraag door werknemer bij UWV (maand 21)
4. Re-integratieverslag aanwezig en goedgekeurd
---
WIA — niet altijd meteen | Wachttijdverlenging
Werkgever kan UWV vragen de wachttijd te verlengen
Dit betekent: werkgever betaalt langer door (voordeel: meer controle
over re-integratie en vermijden van premiedifferentiatie)
Wachttijdverlenging: maximaal 13 weken extra (soms langer in bijzondere situaties)

WIA-beoordeling: het arbeidsongeschiktheidspercentage

UWV berekent in hoeverre de werknemer nog kan werken (resterende verdiencapaciteit) en vergelijkt dit met het loon vóór de ziekte.

ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPERCENTAGE (AO%) BEREKENING

AO% = (loon vóór ziekte - resterende verdiencapaciteit) / loon vóór ziekte × 100%

Voorbeeld Fatima:
Loon vóór ziekte: € 2.600/mnd
Resterende verdiencapaciteit (UWV-schatting): € 1.500/mnd
AO% = (2.600 - 1.500) / 2.600 × 100% = 42,3%

AO% < 35%: GEEN WIA — werkgever kan ontslaan via UWV (b-grond)
AO% 35-80%: WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
AO% ≥ 80%, niet duurzaam: WGA (tijdelijk volledig AO)
AO% ≥ 80%, duurzaam: IVA (Inkomensvoorziening Volledig AO)

> EXAMTIP: De drempel voor WIA is 35% arbeidsongeschiktheid. Onder 35% AO wordt de werknemer geacht te kunnen werken — er is dan geen WIA-uitkering. Boven 80% AO én duurzaam geldt de IVA. Dit onderscheid is cruciaal.

IVA: Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten

IVA — voorwaarden | Volledig en duurzaam
Arbeidsongeschiktheid ≥ 80%
Duurzaam: geen of geringe kans op herstel
Beoordeling door UWV (verzekeringsarts + arbeidsdeskundige)
Hoger percentage is niet nodig voor IVA — 80% is voldoende
---
IVA — uitkering | 75% dagloon
Hoogte: 75% van het (gemaximeerde) dagloon
Dit is hoger dan de WGA-uitkering (75% vs 70%)
Doel: mensen die echt niet meer kunnen werken, meer zekerheid geven
Duur: voor onbepaalde tijd (zolang duurzame AO duurt)

WGA: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten

De WGA is de complexere variant: de werknemer kan nog gedeeltelijk werken maar is ook gedeeltelijk arbeidsongeschikt.

WGA — WIE ONTVANGT DE WGA?

1. Gedeeltelijk arbeidsongeschikt: AO% tussen 35% en 80%
   Werknemer kan nog gedeeltelijk werken

2. Tijdelijk volledig arbeidsongeschikt: AO% ≥ 80% maar NIET duurzaam
   Er is kans op herstel
   Werknemer wordt (tijdelijk) 100% WGA

WGA-UITKERING — HOOGTE (INDICATIEF):
De hoogte hangt af van:
a) Werkt de werknemer met de resterende verdiencapaciteit?
b) Hoe hoog is het inkomen uit werk?
c) Referentieloon (loon vóór ziekte)

Kandidaat hoeft de exacte typen WGA-uitkering NIET te kennen
(dit staat expliciet in de toetsterm voor dit niveau)
Wél kennen: wie recht heeft op WGA en het verschil met IVA.

> EXAMTIP: Voor dit niveau hoef je de exacte berekening van de WGA-uitkering (WGA-loongerelateerd, WGA-loonaanvulling, WGA-vervolguitkering) NIET te kennen. Wél: wie recht heeft op WGA (35–80% AO of tijdelijk volledig AO), wie op IVA (≥80% AO + duurzaam) en dat IVA 75% dagloon is.

Eigenrisicodrager WIA/ZW

Net als bij de ZW-uitkering kan een werkgever er voor kiezen eigenrisicodrager te worden voor de WIA (specifiek voor de WGA):

EIGENRISICODRAGER WGA

WAT HOUDT HET IN?
- Werkgever keert zelf de WGA-uitkering uit aan ex-werknemers
- In ruil: geen gedifferentieerde Whk-premie aan UWV
- Werkgever is ook verantwoordelijk voor re-integratie

VOORDELEN:
- Geen (hoge) gedifferentieerde Whk-premie bij arbeidsongeschiktheid
- Eigen grip op re-integratie
- Voordelig voor grote bedrijven met laag ziekteverzuim

NADELEN:
- Financieel risico als meerdere ex-werknemers langdurig AO zijn
- Dure private verzekering nodig (stop-loss verzekering)
- Administratieve last

PREMIEDIFFERENTIATIE (Whk):
Werkgevers die géén eigenrisicodrager zijn betalen een gedifferentieerde Whk-premie
Hoe meer ex-werknemers WGA ontvangen: hoe hoger de premie (voor die werkgever)
Klein bedrijf: vaste sectorpremie (weinig invloed eigen verzuim)
Groot bedrijf: individuele premie (sterk afhankelijk van eigen verzuimhistorie)

Premiedifferentiatie en de prikkel voor werkgevers

De gedifferentieerde Whk-premie is een financiële prikkel voor werkgevers om langdurig verzuim te voorkomen:

Sectorpremie (kleine werkgevers) | Vaste premie
Werkgevers met kleine loonsom betalen sectorpremie
Gebaseerd op het gemiddelde ziekteverzuim in de sector
Weinig invloed van eigen verzuim op de premie
---
Individuele premie (grote werkgevers) | Eigen verzuim telt
Werkgevers met grote loonsom betalen individuele premie
Hoe meer ex-werknemers WGA-uitkering ontvangen: hoe hoger de premie
Stimuleert grote werkgevers sterk om verzuim te beperken
---
Overgangsgroep (middelgrote werkgevers) | Mix
Combinatie van sectorpremie en individuele premie
Geleidelijke overgang naar volledig individuele premie