Werkloosheid & WW

Concepts

Wanneer ben je "werkloos"?

Jurgen bij VGS hoort dat zijn contract niet verlengd wordt. Hij denkt: "Dan vraag ik WW aan." Maar Karin legt hem uit dat er eerst aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Niet iedereen die zijn baan verliest, heeft automatisch recht op WW.

De wet definieert werkloosheid precies:

BEGRIP WERKLOOSHEID (WW ART. 16)

Een werknemer is werkloos als hij:
1. Ten minste 5 arbeidsuren per week verliest (uren die wegvallen)
2. Geen recht meer heeft op loon voor die uren
3. Beschikbaar is voor de arbeidsmarkt (bereid en in staat te werken)

Let op: ook gedeeltelijk werklozen kunnen WW aanvragen.
Bijv.: Fatima werkt 24 uur maar haar contract wordt ingekort naar 12 uur
→ Ze verliest 12 uren per week → gedeeltelijk werkloos → WW over de 12 uren

De WW-voorwaarden: wekeneis en jareneis

Om WW te ontvangen moet je aan twee eisen voldoen. Beide zijn cruciaal:

Wekeneis | Basis-WW-recht
In de 36 weken vóór de eerste werkloosheidsdag:
minimaal 26 weken gewerkt (= minstens 1 uur per week)
Dit geeft recht op de basisuitkering (3 maanden WW)
Tijdvakken als oproepkracht tellen ook mee (als er ≥1 uur is gewerkt)
Ziekteperiodes tellen ook mee voor de wekeneis
---
Jareneis | Lange WW-uitkering
In de 10 jaar vóór de eerste werkloosheidsdag:
minimaal 5 jaar minimaal 208 uren gewerkt (per kalenderjaar)
Dit geeft recht op langere WW (meer dan 3 maanden)
Duur uitkering: 1 maand per gewerkt jaar (max 24 maanden)
Elk jaar boven de 5 geeft 1 maand extra WW-duur

> EXAMTIP: De wekeneis (26 van 36 weken) geeft recht op maximaal 3 maanden WW. De jareneis (5 van 10 jaar, 208 uur) geeft recht op langere WW: 1 maand per gewerkt jaar, tot maximaal 24 maanden. Dit onderscheid is een klassiek examenpunt.

Hoogte van de WW-uitkering

HOOGTE WW-UITKERING

Eerste 2 maanden:    75% van het (gemaximeerde) dagloon
Daarna:              70% van het (gemaximeerde) dagloon

Maximum: afgetopt op het maximumdagloon (jaarlijks vastgesteld)
→ Hoogverdieners ontvangen geen hogere WW dan het maximum

Dagloon berekening:
Dezelfde formule als bij ZW: SV-loon referentieperiode / 261
Referentieperiode: laatste 52 weken (het jaar voor de eerste WW-dag)

Voorbeeld Jurgen:
Bruto maandloon: € 2.250
SV-loon jaar: € 2.250 × 12 = € 27.000 (incl. vakantiegeld, ORT)
Dagloon: € 27.000 / 261 = € 103,45

WW eerste 2 maanden: 75% × € 103,45 = € 77,59 per dag
WW daarna: 70% × € 103,45 = € 72,41 per dag

Maanduitkering eerste 2 maanden: € 77,59 × 21,75 = ± € 1.688/mnd
Maanduitkering daarna: € 72,41 × 21,75 = ± € 1.575/mnd

> EXAMTIP: De WW-uitkering is de eerste twee maanden 75% (niet 70%!). Daarna daalt het naar 70%. Dit tweedeling wordt regelmatig getoetst. Zorg dat je het goed onthoudt.

Verplichtingen WW-gerechtigde

Als Jurgen WW ontvangt, heeft hij verplichtingen tegenover UWV. Als hij die niet nakomt, kan zijn uitkering worden gekort of stopgezet.

Inschrijving als werkzoekende | Verplicht
Jurgen moet zich inschrijven als werkzoekende bij UWV
Zo snel mogelijk na de eerste werkloosheidsdag
Inschrijving via werk.nl of bij UWV-kantoor
Actief zoekgedrag tonen (sollicitatieplicht)
---
Beschikbaar voor arbeid | Actief beschikbaar
Jurgen moet beschikbaar zijn voor passende arbeid
Passend werk: vergelijkbaar met opleiding, ervaring, salaris
Na verloop van tijd: definitie "passend" wordt ruimer
Bijv.: na 12 maanden WW is ook lager betaald werk "passend"
---
Inkomsten melden | Transparantie
Jurgen moet inkomsten uit werk melden bij UWV
Inkomsten worden verrekend met de WW-uitkering
Bijverdienen mag — maar leidt tot lagere WW
Fraude (niet melden) → terugvordering + boete
---
Sollicitatieplicht | Actief werk zoeken
Jurgen moet aantonen dat hij actief solliciteert
UWV controleert dit periodiek
Niet naleven → WW-uitkering wordt gekort of gestopt
Na bereiken AOW-leeftijd: sollicitatieplicht vervalt

Duur van de WW-uitkering

WW-DUURBEREKENING

Basisuitkering (alleen wekeneis):
- 3 maanden WW

Langere uitkering (wekeneis + jareneis):
- Per vol gewerkt kalenderjaar: 1 maand WW
- Minimum: 3 maanden (wekeneis)
- Maximum: 24 maanden (24 jaar arbeidsverleden)

Voorbeeld Jurgen (5 jaar arbeidsverleden):
- 5 gewerkte jaren × 1 maand = 5 maanden WW
- Maar: jareneis = minimaal 5 jaar → hij zit net op de grens
- Jurgen heeft recht op 5 maanden WW (lang WW)

Voorbeeld Ahmed (15 jaar arbeidsverleden):
- 15 gewerkte jaren × 1 maand = 15 maanden WW
- Maximum is 24 maanden, dus 15 maanden WW

Voorbeeld hypothetisch (30 jaar):
- 30 × 1 maand = 30 maanden → gemaximeerd op 24 maanden WW

Werktijdverkorting (WTV) en deeltijd-WW

Als een bedrijf tijdelijk minder werk heeft (niet door structureel minder vraag, maar door bijzondere omstandigheden), kan de werkgever WTV aanvragen:

WERKTIJDVERKORTING (WTV)

Wanneer?
- Tijdelijk werkverlies door bijzondere omstandigheid
- Geen structurele verandering, maar tijdelijke terugval
- Aanvraag door werkgever bij UWV

Gevolg:
- Werknemers werken minder uren per week
- Werknemers ontvangen WW over de niet-gewerkte uren
- Werkgever hoeft over niet-gewerkte uren geen loon te betalen

Onwerkbaar weer:
Vorst, overstroming, storm → werkgever kan WTV aanvragen
Werknemers ontvangen WW over niet-gewerkte uren door het slechte weer

Loongarantieregeling bij faillissement

Als een werkgever failliet gaat en de lonen niet meer kan betalen, springt UWV in via de loongarantieregeling:

LOONGARANTIEREGELING (ART. 61 WW)

Wanneer?
- Werkgever is failliet of surseance van betaling
- Werkgever kan loon niet meer uitbetalen

Wat vergoedt UWV?
- Achterstallig loon: maximaal 13 weken voor de faillissementsdatum
- Vakantiedagen/-geld: maximaal 1 jaar
- Pensioenpremiebijdragen: maximaal 1 jaar

Procedure:
1. Werknemer meldt zich bij UWV met bewijs van faillissement
2. UWV neemt de loonverplichting over van de curator
3. Uitbetaling zo snel mogelijk na aanmelding

Grens: maximaal 1,5 × het wettelijk minimumloon per dag

> EXAMTIP: De loongarantieregeling dekt achterstallig loon van maximaal 13 weken voor de faillissementsdatum. Dit is een veelgesteld examenpunt. Het gaat om 13 weken achterstallig loon — niet om 3 maanden of een ander getal.

Verplichtingen bij WW-aanvraag

WW AANVRAGEN — PROCEDURE

Stap 1: Inschrijving werkzoekende bij UWV (direct na ontslag)
Stap 2: WW-aanvraag indienen via uwv.nl (met DigiD)
Stap 3: Bewijs van werkloosheid (eindbrief, VSO, etc.)
Stap 4: UWV beoordeelt de aanvraag (wekeneis, jareneis, verwijtbaarheid)
Stap 5: Toekenningsbeschikking of afwijzing

Verwijtbaarheid:
Als de werknemer zijn eigen ontslag heeft veroorzaakt (ontslag op staande voet
wegens eigen schuld, of zelf ontslag nemen), kan de WW worden geweigerd of
een maatregel worden opgelegd.