Einde dienstbetrekking

Concepts

Het ontslagrecht na WWZ: systematiek

Sinds de Wet werk en zekerheid (WWZ, 2015) is het ontslagstelsel volledig herzien. Er is een gesloten systeem van ontslaggronden, elk met een eigen procedure. Karin moet bij elk ontslag bepalen: welke grond, welke route, welke gevolgen?

flowchart TD
    A[Werkgever wil ontslag] --> B{Reden ontslag?}
    B -->|Bedrijfseconomisch | C[a-grond]
    B -->|Langdurige ziekte 2jr| D[b-grond]
    B -->|Frequent ziekteverzuim| E[c-grond]
    B -->|Disfunctioneren| F[d-grond]
    B -->|Verwijtbaar handelen| G[e-grond]
    B -->|Gewetensbezwaar| H[f-grond]
    B -->|Verstoorde verhouding| I[g-grond]
    B -->|Andere omstandigheid| J[h-grond]
    B -->|Combinatie gronden| K[i-grond cumulatie]
    C --> L[UWV-route]
    D --> L
    E --> M[Kantonrechter-route]
    F --> M
    G --> M
    H --> M
    I --> M
    J --> M
    K --> M

> EXAMTIP: De a-grond (bedrijfseconomisch) en b-grond (langdurige ziekte ≥ 2 jaar) gaan via de UWV-route. Alle andere gronden (c t/m h) gaan via de kantonrechter. De i-grond (cumulatiegrond) gaat ook via de kantonrechter. Dit is een veelgesteld examenpunt.

De ontslaggronden uitgebreid

DE ONTSLAGGRONDEN — ART. 7:669 BW

Grond | Naam                     | Route    | Bijzonderheden
------|--------------------------|----------|------------------------------------
a     | Bedrijfseconomisch       | UWV      | Reorganisatie, inkrimping, opheffing
      |                          |          | LIFO-principe per uitwisselbare cat.
b     | Langdurige ziekte ≥ 2 jr | UWV      | Geen herstelkans verwacht binnen
      |                          |          | 26 weken; herplaatsing niet mogelijk
c     | Frequent verzuim         | Kantoner.| Onaanvaardbare gevolgen bedrijfsv.;
      |                          |          | re-integratie belemmerd
d     | Disfunctioneren          | Kantoner.| Verbetertraject vereist; WN geïnf.
      |                          |          | over functioneren
e     | Verwijtbaar handelen WN  | Kantoner.| Ernstig verwijtbaar = ontslagop st.v.
      |                          |          | Minder ernstig = ontbinding
f     | Gewetensbezwaar WN       | Kantoner.| WN weigert opdracht op ethische gr.;
      |                          |          | herplaatsing niet mogelijk
g     | Verstoorde verhouding    | Kantoner.| Duurzaam verstoord; herstel niet
      |                          |          | mogelijk; herplaatsing niet werkbaar
h     | Andere omstandigheid     | Kantoner.| Restcategorie; bijv. gedetineerd WN
i     | Cumulatiegrond           | Kantoner.| Combinatie van c t/m h-gronden;
      |                          |          | extra vergoeding max 50% transitiev.

De i-grond: cumulatiegrond

De i-grond is ingevoerd per WAB 2020. Als geen enkele grond op zichzelf voldoende is voor ontslag, kan de rechter de gronden combineren:

I-GROND (CUMULATIEGROND) — ART. 7:669 LID 1 SUB I BW

Wanneer? Als de werkgever meerdere gronden heeft die elk afzonderlijk
onvoldoende zijn voor ontslag, maar samen wel een redelijke grond vormen.

Voorbeeld VGS:
Thomas functioneert matig (d-grond, maar niet voldoende bewezen),
EN er is lichte verstoring van de verhouding (g-grond, maar niet duurzaam).
Afzonderlijk: geen van beide gronden is voldoende.
Samen via i-grond: de rechter kan tóch ontbinden.

Gevolg voor de vergoeding:
Bij ontbinding op de i-grond heeft de werknemer recht op:
- Transitievergoeding (altijd)
- Extra vergoeding van maximaal 50% van de transitievergoeding
  (bovenop de normale transitievergoeding)

Voorbeeld berekening VGS:
Thomas, 5 jaar in dienst, maandloon € 3.200.
Transitievergoeding: 5 × (1/3 × € 3.200) = 5 × € 1.066,67 = € 5.333,35
Extra vergoeding (max 50% van transitiev.): max 0,5 × € 5.333,35 = € 2.666,68
Totale maximale vergoeding bij i-grond: € 5.333,35 + € 2.666,68 = € 8.000,03

De UWV-route stap voor stap

VGS wil twee medewerkers ontslaan wegens bedrijfseconomische redenen (a-grond):

UWV-ROUTE (A-GROND EN B-GROND) — STAPPEN

Stap 1: Aanvraag ontslagvergunning bij UWV
  VGS dient een verzoek in via uwv.nl
  Onderbouwing: financiële situatie, herplaatsingsonderzoek, selectie

Stap 2: Verweer werknemer
  Werknemer krijgt 2 weken om verweer te voeren bij UWV
  UWV stuurt verweer door aan VGS

Stap 3: Beslissing UWV
  UWV beslist doorgaans binnen 4-6 weken na ontvangst volledig dossier
  Uitkomst: ontslagvergunning verleend ÓFTEWEL geweigerd

Stap 4: Opzegging door werkgever (als vergunning verleend)
  VGS mag nu opzeggen, met inachtneming van opzegtermijn
  Werkgever moet opzeggen binnen 4 weken na verlening vergunning

Stap 5: Werknemer kan achteraf naar kantonrechter
  Binnen 2 maanden na opzegging kan werknemer:
  - Herstel van de arbeidsovereenkomst vorderen (als er geen opzegverbod gold)
  - Of: billijke vergoeding vorderen (bij ernstig verwijtbaar handelen WG)

De kantonrechterprocedure stap voor stap

VGS wil Thomas ontbinden wegens disfunctioneren (d-grond):

KANTONRECHTERPROCEDURE — STAPPEN

Stap 1: Verzoekschrift werkgever bij kantonrechter
  VGS dient een verzoekschrift in (geen dagvaarding!)
  Onderbouwing: verbetertraject, beoordelingen, gesprekken

Stap 2: Werknemer dient verweerschrift in
  Termijn: doorgaans 2-4 weken, gesteld door rechter

Stap 3: Mondelinge behandeling (zitting)
  Rechter hoort beide partijen
  Gemiddeld 4-8 weken na indiening

Stap 4: Beschikking (uitspraak)
  Rechter wijst verzoek toe of af
  Bij toewijzing: einddatum, transitievergoeding, evt. billijke vergoeding
  Bij afwijzing: dienstverband blijft bestaan

Stap 5: Hoger beroep bij Gerechtshof
  Binnen 3 maanden na beschikking
  Cassatie: Hoge Raad (alleen rechtsvragen, niet feitelijk)

> EXAMTIP: Bij ontbinding door de kantonrechter spreekt de rechter een 'beschikking' uit (geen vonnis). Bij loondoorbetalingsgeschillen (dagvaardingsprocedure) spreekt de rechter een 'vonnis' uit. Het onderscheid verzoekschrift (ontbinding) vs. dagvaarding (loonvordering) is een veelgesteld examenpunt.

Ontslag op staande voet

Bij een dringende reden kan VGS Thomas op staande voet ontslaan:

ONTSLAG OP STAANDE VOET (art. 7:677-678 BW)

Vereisten:
1. Dringende reden (voorbeelden: diefstal, fraude, geweld, werkweigering)
2. Onverwijlde opzegging (zo snel mogelijk na ontdekking)
3. Mededeling van de reden aan de werknemer

Gevolgen voor werknemer:
- Onmiddellijk einde dienstverband (geen opzegtermijn)
- Geen recht op transitievergoeding (ernstig verwijtbaar)
- Geen recht op WW (verwijtbare werkloosheid)

Werknemer kan aanvechten:
- Binnen 2 maanden bezwaar bij kantonrechter
- Vordering: herstel dienstverband óf schadevergoeding

Gevolgen als werkgever ongelijk krijgt:
- VGS moet transitievergoeding betalen
- VGS moet eventueel billijke vergoeding betalen
- VGS kan schadevergoeding verschuldigd zijn (gefixeerd of ongelimiteerd)

Aanzegplicht bij tijdelijk contract en WW

Als VGS het tijdelijke contract van Lisa niet verlengt, heeft zij mogelijk recht op WW. Maar pas na de fictieve opzegtermijn:

FICTIEVE OPZEGTERMIJN EN WW (art. 24 WW)

Als de werkgever een te korte opzegtermijn in acht neemt of een
vrijwillige beëindiging (VSO) sluit, start de WW pas na afloop van
de fictieve opzegtermijn.

Voorbeeld:
VGS en Thomas sluiten een VSO (vaststellingsovereenkomst) waarbij het
dienstverband per 1 juli 2026 eindigt, maar de wettelijke opzegtermijn
was 2 maanden. VGS betaalt geen loon over die 2 maanden.
→ WW start pas op 1 september 2026 (na de fictieve opzegtermijn)
→ De WW-uitkering over juli en augustus "verliest" Thomas.

Let op: Dit geldt ook bij onregelmatige opzegging (te korte termijn gehanteerd).

Missie

STORY: VGS moet reorganiseren en twee medewerkers ontslaan. De directeur vraagt Karin de volledige UWV-procedure te documenteren en de kosten te berekenen: transitievergoeding, opzegtermijn en mogelijke billijke vergoeding. Karin maakt een Excel-ontslagkostenraming.

Stap 1 — Stel de ontslagdossiers op

ONTSLAGSITUATIES VGS — REORGANISATIE 2026

Medewerker A: Ahmed — 40 jr in dienst (12 jaar), maandloon € 3.600
              Reden: a-grond (bedrijfseconomisch, afdeling opgeheven)
              Route: UWV

Medewerker B: Thomas — 5 jr in dienst, maandloon € 3.200
              Reden: d-grond (disfunctioneren, verbetertraject afgerond)
              Route: Kantonrechter

Medewerker C: Fatima — 2 jr in dienst, maandloon € 2.400
              Situatie: g + d grond, elk onvoldoende → i-grond
              Route: Kantonrechter (i-grond)

Stap 2 — Bereken de transitievergoedingen

TRANSITIEVERGOEDING BEREKENING (art. 7:673 BW)

Formule: (1/3 maandloon) × dienstjaren
Maximum 2026: € 98.000 of jaarsalaris als dat hoger is

Ahmed (12 jaar, € 3.600/mnd):
TV = 12 × (1/3 × € 3.600) = 12 × € 1.200 = € 14.400
Check maximum: € 14.400 < € 98.000 → OK

Thomas (5 jaar, € 3.200/mnd):
TV = 5 × (1/3 × € 3.200) = 5 × € 1.066,67 = € 5.333,35

Fatima (2 jaar, € 2.400/mnd) — i-grond:
TV = 2 × (1/3 × € 2.400) = 2 × € 800 = € 1.600
Extra vergoeding i-grond (max 50% TV): max € 800
Totaal max Fatima: € 1.600 + € 800 = € 2.400

Stap 3 — Bereken opzegtermijnen en totale kosten

OPZEGTERMIJN VGS (art. 7:672 BW)
< 5 jaar: 1 maand; 5-10 jaar: 2 maanden; 10-15 jaar: 3 maanden; ≥ 15 jaar: 4 maanden

Ahmed (12 jaar): opzegtermijn 3 maanden → loonkosten opzegtermijn: 3 × € 3.600 = € 10.800
Thomas (5 jaar): opzegtermijn 2 maanden → loonkosten: 2 × € 3.200 = € 6.400
Fatima (2 jaar): opzegtermijn 1 maand → loonkosten: 1 × € 2.400 = € 2.400

TOTALE ONTSLAGKOSTEN VGS:
Ahmed: TV € 14.400 + opzegtermijnloon € 10.800 = € 25.200
Thomas: TV € 5.333 + opzegtermijnloon € 6.400 = € 11.733
Fatima: TV € 1.600 + extra i-grond max € 800 + opzegtermijnloon € 2.400 = € 4.800

TOTAAL VGS REORGANISATIEKOSTEN: € 25.200 + € 11.733 + € 4.800 = € 41.733

Stap 4 — Maak de Excel-ontslagkostenraming

EXCEL ONTSLAGKOSTENRAMING VGS

Invoer per medewerker:
Kolom A: Naam
Kolom B: Dienstjaren
Kolom C: Bruto maandloon
Kolom D: Ontslaggrond (dropdown: a/b/c/d/e/f/g/h/i)
Kolom E: Route (automatisch: a en b = UWV; rest = Kantonrechter)
Kolom F: Transitievergoeding (formule)
Kolom G: Extra vergoeding i-grond (formule)
Kolom H: Opzegtermijn in maanden (formule)
Kolom I: Loonkosten opzegtermijn
Kolom J: Totale ontslagkosten

Formule TV (Kolom F):
=MIN(B2*(1/3*C2);98000)

Formule opzegtermijn maanden (Kolom H):
=ALS(B2<5;1;ALS(B2<10;2;ALS(B2<15;3;4)))

Formule loonkosten opzegtermijn (Kolom I):
=H2*C2

Sla op als `VGS_ontslagkostenraming_2026.xlsx`.