Verlof & WAZO

Concepts

De Wet arbeid en zorg (WAZO): overzicht

De WAZO bundelt alle verlofvormen rondom geboorte, adoptie, zorg en familieomstandigheden. Karin bij VGS heeft dit jaar drie medewerkers met verlofaanvragen. Ze moet weten wie er betaalt en hoeveel.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof | UWV betaalt
Minimaal 16 weken totaal verlof (4 + 12 weken)
Uitkering: 100% van het dagloon (maximaal maximumdagloon)
Uitkering via UWV, maar werkgever betaalt door en declareet bij UWV
Werkneemster bepaalt zelf wanneer het verlof ingaat (6-4 weken voor vermoedelijke bevallingsdatum)
---
Geboorteverlof partner | Week 1 werkgever; week 2-6 UWV
Week 1: 1 week betaald geboorteverlof → 100% loon, betaald door werkgever
Aanvullend: 5 weken aanvullend geboorteverlof (AVG) → 70% WML via UWV
  aanvullend verlof op te nemen in 6 maanden na geboorte
Aanvraag bij UWV door werknemer
---
Adoptie- en pleegzorgverlof | UWV betaalt
Maximaal 6 weken aaneengesloten verlof
Uitkering: 100% dagloon via UWV
Op te nemen in 26 weken rondom komst kind
---
Ouderschapsverlof | Deels betaald via UWV
26 weken recht per kind (tot kind 8 jaar)
9 weken betaald: 70% WML per dag via UWV (in eerste jaar kind)
Overige 17 weken: onbetaald (tenzij cao beter regelt)
Deeltijd of aaneengesloten mogelijk

> EXAMTIP: Bij geboorteverlof betaalt de werkgever de eerste week (100% loon). De aanvullende 5 weken worden betaald door UWV (70% WML). Dit onderscheid wordt regelmatig getoetst: niet alles gaat via UWV, de eerste week is werkgeverskosten.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof gedetailleerd

ZWANGERSCHAPSVERLOF — REGELS EN BEREKENING

Duur: minimaal 16 weken totaal
  Zwangerschapsverlof VOOR bevalling: minimaal 4 weken, maximaal 6 weken
  Bevallingsverlof NA bevalling: minimaal 10 weken
  Verlenging: als bevalling later dan verwacht → extra verlof
  Als baby na vermoedelijke datum geboren: verlof loopt door tot 10 weken na bevalling

Financiering:
  UWV keert een ZW-uitkering uit (zwangerschapsuitkering) van 100% dagloon
  Werkgever betaalt het loon door en vraagt dit terug bij UWV (of UWV betaalt direct)

Berekeningsvoorbeeld VGS:
  Werkneemster Lisa verdient € 2.100 bruto per maand
  Dagloon: € 2.100 × 12 / 261 = € 96,55
  100% van dagloon per dag: € 96,55
  Per maand (× 21,75 werkdagen): € 2.100 (gelijk aan bruto loon)

Let op maximum dagloon:
  Als Lisa meer verdient dan maximumdagloon → uitkering begrensd
  Maximumdagloon 2026: € 282,44
  Lisa verdient ver onder dit maximum → volle loon gedekt

Geboorteverlof partner

GEBOORTEVERLOF PARTNER — TWEE COMPONENTEN

Component 1: Wettelijk geboorteverlof (1 week)
  Recht: partner heeft recht op 1 week betaald geboorteverlof
  Betaler: WERKGEVER (100% van het loon)
  Timing: op te nemen binnen 4 weken na geboorte

Component 2: Aanvullend geboorteverlof (5 weken)
  Recht: partner heeft recht op aanvullend 5 weken verlof
  Betaler: UWV (70% van het dagloon, max 70% maximumdagloon)
  Timing: op te nemen binnen 6 maanden na geboorte
  Aanvraag: werknemer vraagt zelf aan bij UWV

Voorbeeld VGS:
  Ahmed wordt vader. Zijn bruto loon is € 3.600/mnd.
  Dagloon: € 3.600 × 12 / 261 = € 165,52
  Week 1 (werkgever): 5 werkdagen × € 165,52 = € 827,60
  Weken 2-6 (UWV, 70%): 5 weken × 5 dg × (70% × € 165,52) = 25 × € 115,86 = € 2.896,57

  Maar: maximum 70% maximumdagloon = 70% × € 282,44 = € 197,71 per dag
  Ahmed's 70% = € 115,86 < € 197,71 → geen begrenzing

Ouderschapsverlof

OUDERSCHAPSVERLOF — REGELS (WAZO art. 6:1 e.v.)

Recht:
  Per kind: 26 weken verlof (tot kind de leeftijd van 8 jaar bereikt)

Eerste 9 weken (betaald):
  Moeten worden opgenomen in het eerste levensjaar van het kind
  Uitkering: 70% van het dagloon via UWV (max 70% maximumdagloon)
  Aanvraag door werkgever namens werknemer bij UWV

Overige 17 weken (onbetaald):
  Op te nemen tot kind 8 jaar is
  Werkgever is GEEN loon verschuldigd over onbetaald ouderschapsverlof
  Cao kan beter regelen (bijv. 100% loon gedurende 26 weken)

Opnamevorm:
  Aaneengesloten of in deeltijd (bijv. 2,5 dag per week gedurende 52 weken)
  Minimale aanvraagperiode: werkgever kan schema aanpassen als zwaarwegend bedrijfsbelang

Recht op terugkeer:
  Werknemer heeft recht op terugkeer in dezelfde functie na verlof

Voorbeeld VGS — Marloes (24 uur per week):
  Dagloon Marloes: € 2.400 × 12 / 261 = € 110,34
  Betaald ouderschapsverlof: 9 weken × 3 werkdagen/week × 70% × € 110,34
    = 27 dagen × € 77,24 = € 2.085,48 totaal via UWV

Calamiteiten- en kortdurend zorgverlof

VERLOFVORMEN VOOR ZORG EN CALAMITEITEN

Calamiteitenverlof (art. 4:1 WAZO):
  Duur: korte duur (uren tot maximaal 1-2 dagen per calamiteit)
  Loon: 100% doorbetaling door werkgever
  Wanneer: onvoorziene spoedsituaties (bijv. plotseling ziek kind,
    overlijden naaste, ernstig ongeluk huisgenoot)
  Redelijk beoordelen: wat is noodzakelijk en redelijk?

Kortdurend zorgverlof (art. 5:1 WAZO):
  Duur: maximaal 2× de arbeidsduur per jaar
    (bijv. voltijder: max 2×40 = 80 uur per jaar)
  Loon: minimaal 70% van het loon (werkgever betaalt)
  Wanneer: verzorging van een ziek kind, partner, ouder, huisgenoot

Langdurend zorgverlof (art. 5:9 WAZO):
  Duur: maximaal 6× de arbeidsduur per jaar
  Loon: ONBETAALD (tenzij cao beter regelt)
  Wanneer: noodzakelijke zorg bij levensbedreigende ziekte of zware zorg

Voorbeeld VGS — Ahmed (40 uur/week):
  Calamiteitenverlof: kind valt van fiets → spoedeisende hulp
    1 middag (4 uur) → 100% loon doorbetaald
  Kortdurend zorgverlof: kind 5 dagen thuis ziek
    5 dagen × 8 uur = 40 uur → binnen jaarmaximum (80 uur)
    Loon: 70% van € 3.600/22 dagen = € 163,64/dag × 70% = € 114,55/dag

Vakantiedagen: vervaltermijnen en verjaringstermijnen

VAKANTIEDAGEN — WETTELIJK SYSTEEM

Wettelijk minimum:
  4× de wekelijkse arbeidsduur = wettelijke vakantiedagen
  Voltijdwerker 40 uur: 4 × 40 = 160 uur = 20 vakantiedagen

Verval van wettelijke vakantiedagen:
  Vervaltermijn: 6 maanden na het kalenderjaar van opbouw
  Bijv.: vakantie opgebouwd in 2026 → vervalt op 1 juli 2027
  Uitzondering op verval: werkgever heeft werknemer niet in staat gesteld
    de vakantie op te nemen → dan is er geen verval

Verjaring van bovenwettelijke vakantiedagen:
  Bovenwettelijke vakantiedagen (extra afgesproken): 5 jaar
  Bijv.: 5 extra dagen bij VGS → vervallen pas na 5 jaar

VGS-richtlijn:
  Ahmed heeft in 2026 15 wettelijke vakantiedagen niet opgenomen.
  Deadline om deze op te nemen: 1 juli 2027.
  Karin moet Ahmed tijdig (voor 31 december 2026) attenderen!

Uitbetaling vakantiedagen bij ontslag:
  Niet opgenomen vakantiedagen worden uitbetaald bij einde dienstverband
  Berekening: resterende uren × uurloon

> EXAMTIP: Wettelijke vakantiedagen vervallen na 6 maanden (op 1 juli van het volgende jaar), bovenwettelijke vakantiedagen verjaren na 5 jaar. Dit onderscheid is een klassiek examenpunt. Een werkgever kan het verval alleen inroepen als hij de werknemer in de gelegenheid heeft gesteld de vakantie op te nemen.

Missie

STORY: VGS heeft dit jaar drie medewerkers met verlofaanvragen tegelijk: Ahmed (geboorteverlof partner), Marloes (betaald ouderschapsverlof) en Lisa (zwangerschapsverlof). Karin maakt een verlofplanner in Excel om alle uitkeringen, werkgeverskosten en vervangingskosten in kaart te brengen.

Stap 1 — Inventariseer de verlofaanvragen

VERLOFOVERZICHT VGS 2026

Ahmed: partner geboorteverlof
  Dagloon: € 3.600 × 12 / 261 = € 165,52
  Week 1 (werkgever, 100%): 5 × € 165,52 = € 827,60
  Weken 2-6 (UWV, 70%): 25 × (70% × € 165,52) = 25 × € 115,86 = € 2.896,57
  Totale verlofperiode: 6 weken
  UWV-bedrag: € 2.896,57
  Werkgeverskosten: € 827,60

Marloes: betaald ouderschapsverlof (9 weken, deeltijd 24 uur)
  Dagloon: € 2.400 × 12 / 261 = € 110,34
  Verlof: 3 dg/week × 9 weken = 27 dagen
  UWV uitkering (70%): 27 × (70% × € 110,34) = 27 × € 77,24 = € 2.085,48
  Werkgeverskosten: € 0 (UWV betaalt)

Lisa: zwangerschapsverlof (16 weken)
  Dagloon: € 2.100 × 12 / 261 = € 96,55
  UWV uitkering (100%): 16 × 5 × € 96,55 = 80 × € 96,55 = € 7.724
  Werkgeverskosten: € 0 (UWV betaalt, werkgever declareert)

Stap 2 — Maak de Excel-verlofplanner

EXCEL VERLOFPLANNER VGS 2026

Tabblad "Verlofoverzicht":
Kolom A: Naam medewerker
Kolom B: Type verlof (dropdown: Geboorteverlof / Zwangerl. / Oudersch. / Kort zorgv. / Calamiteit)
Kolom C: Startdatum verlof
Kolom D: Einddatum verlof
Kolom E: Aantal verlofwekenMaak (formule)
Kolom F: Dagloon (handmatig invullen)
Kolom G: Uitkeringspercentage
Kolom H: Uitkerend orgaan (WG / UWV)
Kolom I: Totale uitkering

Formule Kolom E (verlofweken):
=DATUMVERSCHIL(C2;D2;"D")/7

Formule Kolom I (totale uitkering):
=F2*(E2*5)*G2

Let op: voor ouderschapsverlof deeltijd:
  Kolom E = aantal halve werkdagen per week × weken

Stap 3 — Bereken de vervangingskosten voor VGS

VERVANGINGSKOSTEN ANALYSE

Tijdens verlofperiodes moeten de medewerkers worden vervangen.
VGS inhuurt tijdelijk via uitzendbureau TechTemps.

Ahmed (6 weken geboorteverlof):
  Ahmed werkt fulltime 40 uur/week
  Vervanging via uitzendkracht: € 25/uur × 40 uur × 6 weken = € 6.000
  Netto kosten VGS: € 6.000 - 0 (WG dekt alleen week 1 € 827 al in loon)
  Totaal vervanging + WG-geboorteverlofkosten: € 6.000 + € 827,60 = € 6.827,60

Marloes (9 weken deeltijd ouderschapsverlof, 3 dg/week):
  Vervanging: 3 dagen × € 20/uur × 8 uur × 9 weken = € 4.320
  Netto kosten VGS: € 4.320 (UWV betaalt Marloes)

Lisa (16 weken zwangerschapsverlof):
  Vervanging (tijdelijke kracht): € 22/uur × 24 uur × 16 weken = € 8.448
  Netto kosten VGS: € 8.448 (UWV betaalt Lisa)

Totaal vervangingskosten VGS: € 6.000 + € 4.320 + € 8.448 = € 18.768

Stap 4 — Vakantiedagenregistratie met vervaldatums

VAKANTIEDAGENREGISTRATIE VGS

Kolom A: Naam
Kolom B: Opgebouwde wettelijke vakantiedagen 2026
Kolom C: Wettelijke dagen opgenomen in 2026
Kolom D: Resterende wettelijke dagen 2026
Kolom E: Vervaldatum resterende wettelijke dagen
Kolom F: Bovenwettelijke dagen resterend
Kolom G: Verjaardatum bovenwettelijke dagen

Formule Kolom E (vervaldatum wettelijke vakantie):
=DATUM(JAAR(VANDAAG())+1;7;1)  → 1 juli volgend jaar

Formule Kolom G (verjaring bovenwettelijke, 5 jaar na opbouw):
=DATUM(JAAR(VANDAAG())+5;12;31)

Waarschuwing als vervaldatum < 90 dagen weg:
  =ALS(E2-VANDAAG()<90;"⚠ Bijna vervallen!";
    ALS(E2<VANDAAG();"⚠ VERVALLEN!";"OK"))

Sla op als `VGS_verlofplanner_2026.xlsx`.