Tijdelijk minder werk en aanvullende regelingen

Concepts

Geen permanente deeltijd-WW in Nederland

Karin bij VGS krijgt in een moeilijk jaar te maken met tegenvallende omzet. Ze vraagt zich af of er een regeling bestaat die VGS helpt medewerkers in dienst te houden. Op niveau 4 moet je weten welke regelingen bestaan, voor welke situaties ze gelden en wat de verplichtingen zijn.

STRUCTUREEL VS TIJDELIJK WERKVERLIES

Structureel werkverlies (permanent minder werk):
  Werkgever heeft structureel minder opdrachten
  Oplossing: herstructurering, ontslag of deeltijdcontract
  Geen speciale tijdelijk-minder-werk-regeling

Tijdelijk werkverlies (bijzondere omstandigheid):
  Werkgever heeft tijdelijk minder werk door externe oorzaak
  Bijv.: coronapandemie, grote brand, onwerkbaar weer, levensloopcrisis
  Oplossingen: WTV (werktijdverkorting) en historisch: NOW
  Doel: medewerkers in dienst houden tijdens tijdelijke dip

Werktijdverkorting (WTV)

WERKTIJDVERKORTING (WTV) — REGELGEVING

Rechtsgrond: art. 8 BBA 1945 (Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen)
(NB: in de praktijk wordt WTV aangevraagd bij UWV of ministerie SZW)

Wanneer van toepassing?
  Tijdelijk werkverlies door bijzondere omstandigheid die buiten
  de normale bedrijfsrisico's valt
  Bijv.: onwerkbaar weer (vorst, storm, overstroming)
         brand of ramp bij opdrachtgever
         acute marktcrisis in een specifieke sector
  NIET voor: normale seizoenspieken/dalen, concurrentieverlies,
             eigen mismanagement

Aanvraagprocedure:
  Werkgever dient aanvraag in bij ministerie SZW (of UWV, afhankelijk van regeling)
  Aanvraag vermeldt: omvang werktijdverlies, verwachte duur, aantal betroffen WN
  Goedkeuring: als aan voorwaarden is voldaan
  Goedkeuring geldt voor een bepaalde periode (bijv. 6 weken)
  Verlengbaar als de omstandigheid voortduurt

Gevolgen voor medewerkers:
  Werknemer werkt minder uren per week
  Over de niet-gewerkte uren ontvangt werknemer WW-uitkering via UWV
  Werkgever hoeft geen loon te betalen over de niet-gewerkte uren
  WW-wekeneis en -jareneis tellen gewoon door (uren tellen mee)

Bijzonder: onwerkbaar weer
  Klassiek WTV-gebruik: bouwbedrijven bij vorst, -5 graden of meer
  Werkgever vraagt WTV aan, medewerkers ontvangen WW over vrije uren
  WTV-aanvraag kan per dag (bij vorst) of per week

> EXAMTIP: WTV is een regeling voor tijdelijk werkverlies door bijzondere omstandigheid. Het is GEEN permanente deeltijd-WW. De WTV-uren worden via de WW vergoed aan de werknemer. De werkgever "leent" eigenlijk het sociaal systeem om tijdelijk extra flex te creëren.

NOW — Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid

De NOW was een coronanoodmaatregel (2020-2022). Hoewel de NOW zelf is beëindigd, is het principe relevant voor vergelijkbare toekomstige crises.

NOW — PRINCIPE (HISTORISCH EN TOEKOMSTIG)

Wat was het?
  Subsidie op loonkosten bij omzetverlies door buitengewone omstandigheid
  (crisis, pandemie, ramp)
  Werkgever ontving subsidie op basis van het omzetverlies

NOW-principe:
  Werkgever vraagt subsidie aan op basis van verwacht omzetverlies
  Subsidie = percentage van loonsom × omzetverliesprofiel
  Voorwaarde: werkgever mag GEEN medewerkers ontslaan om bedrijfseconomische
  redenen gedurende de subsidieperiode (ontslagverbod)
  Terugbetaling: als het omzetverlies achteraf lager uitvalt dan aangevraagd
  Definitieve vaststelling: achteraf op basis van feitelijk omzetverlies

NOW-formule (indicatief):
  Subsidie = loonsom referentieperiode × omzetverlies% × 90%
  Bij 100% omzetverlies: max 90% van de loonsom als subsidie

Risico werkgever:
  Toch ontslaan = boete (correctie op subsidie)
  Omzetverlies valt mee → terugbetalen
  Onjuiste aanvraag → terugvordering + boete

VGS-scenario (hypothetisch):
  VGS heeft 30% omzetverlies door noodmaatregel overheid (hypothetisch)
  Loonsom VGS: € 300.000/jaar = € 25.000/mnd
  Subsidie = € 25.000 × 30% × 90% = € 6.750 per maand
  VGS houdt 8 medewerkers in dienst dankzij de subsidie

WW bij gedeeltelijk werktijdverlies

WW BIJ GEDEELTELIJK WERKLOOSHEID

Vereiste voor WW bij deeltijdwerkloosheid:
  Werknemer moet aantoonbaar uren verloren hebben (ontslag voor die uren)
  Werkgever moet formeel de uren reduceren (geen informeel "werk even minder")
  Werknemer verliest minimaal 5 arbeidsuren per week

Hoe werkt het?
  Marloes werkt 32 uur → werkgever krimpt naar 20 uur door werktijdverlies
  Marloes verliest 12 uur per week → gedeeltelijk werkloos
  Over 12 verloren uren: Marloes kan WW aanvragen
  WW-dagloon: gebaseerd op het verloren gedeelte SV-loon

Verschil met WTV:
  WTV: werkgever vraagt vergunning aan, UWV betaalt WW collectief
  Gewone deeltijd-WW: individuele aanvraag werknemer,
    werknemer is formeel "ontslagen" voor de verloren uren

Permanente deeltijd-WW bestaat NIET in Nederland:
  Werkgever kan niet zeggen "we werken structureel 30% minder en
  de rest vullen we aan met WW" — dat is misbruik van het WW-stelsel.
  Werktijdverkorting via WTV is tijdelijk en bij bijzondere omstandigheid.

Seizoenswerk en cao-aanvullingen

SEIZOENSWERK

Wat is seizoenswerk?
  Werk dat slechts een deel van het jaar beschikbaar is
  (bijv.: fruitpluk, strandhoretica, bouw bij gunstig weer)

WW en seizoenswerk:
  Seizoensarbeiders mogen WW aanvragen na het seizoen
  Maar: als het seizoenspatroon voorspelbaar is en de WG weet dat er
  elk jaar ontslag volgt → UWV kan het verwijtbaar werkloosheid achten
  (soms: wel recht, soms gecompliceerd)

Cao-aanvullingen boven WW:
  Sommige cao's kennen een aanvulling bovenop de WW-uitkering
  Bijv.: bouwcao: aanvulling tot 80% dagloon bij onwerkbaar weer
  Bron: cao (werkgever financiert de aanvulling bovenop WW)
  Doel: werknemers volledigere bescherming geven dan de wettelijke 70/75%

VGS-situatie:
  Als de IT-cao een aanvulling kent boven WW bij tijdelijk minder werk:
  VGS betaalt de aanvulling (werkgeverslast)
  Medewerker ontvangt WW (UWV) + aanvulling (VGS)
  Karin berekent de aanvulling in de loonadministratie

Praktijksituatie: VGS bij hypothetische omzetdaling

SCENARIO VGS: 25% OMZETDALING DOOR KLANTFAILLISSEMENT

Situatie (hypothetisch, 2027):
  VGS verliest haar grootste klant (30% omzet) door faillissement
  VGS verwacht 25% omzetdaling voor minimaal 6 maanden
  Directeur overweegt: ontslagen of regeling?

Stap 1: Wat is beschikbaar?
  a. Werktijdverkorting (WTV):
     Aanvragen als er een bijzondere omstandigheid is
     Klantfaillissement: kan kwalificeren als tijdelijke bijzondere omstandigheid
     Risico: als het structureel is, wordt WTV niet verlengd

  b. NOW-achtige regeling (als die beschikbaar is):
     Alleen als overheid dit heeft ingesteld voor de sector/periode
     Nu (2026): geen actieve NOW

  c. Regulier ontslag (a-grond, UWV):
     Bij structureel werkverlies
     Transitievergoedingen, herplaatsingsplicht
     Risico: verlies van kennis als markt aantrekt

  d. Herstructurering: tijdelijk deeltijdcontracten?
     Mits medewerkers akkoord gaan (wijziging arbeidscontract)
     WW over verloren uren als aan voorwaarden voldaan

Stap 2: Aanbeveling Karin
  1. WTV aanvragen voor 3 maanden (25% werktijdverlies)
  2. Als na 3 maanden situatie niet verbetert: herstructureringsplan
  3. Re-integratiebeleid voor eventuele ontslagen (spoor 2 klaarstaan)