Grafieken en Diagrammen

Concepts

Soorten grafieken

In BKC-examens worden vier grafiektypen gebruikt. Je moet ze kunnen aflezen én berekeningen uitvoeren op basis van de getoonde data.

| Grafiektype | Gebruiksdoel | Voorbeeld Van Ginkel |
|-------------|-------------|---------------------|
| Lijndiagram | Verloop over tijd | Omzetontwikkeling per maand |
| Staafdiagram (horizontaal) | Vergelijking van categorieën | Omzet per productgroep |
| Kolomdiagram (verticaal) | Vergelijking over perioden | Kwartaalomzet per jaar |
| Cirkeldiagram | Aandelen/verhoudingen | Kostenverhouding |

Lijndiagram aflezen

Bij een lijndiagram lees je de waarde af op de y-as bij een bepaald punt op de x-as. Bereken vervolgens veranderingen.

Absolute verandering = Waarde periode 2 - Waarde periode 1
Relatieve verandering (%) = (Absolute verandering / Waarde periode 1) × 100%

**Voorbeeld:** Omzet Van Ginkel in januari = €180.000, in februari = €216.000.

Absolute verandering  = €216.000 - €180.000 = +€36.000
Relatieve verandering = (€36.000 / €180.000) × 100% = +20%

Kolomdiagram — gestapeld vs. gegroepeerd

Bij een **gestapeld** kolomdiagram tel je de waarden per kolom bij elkaar op voor het totaal. Bij een **gegroepeerd** diagram staan categorieën naast elkaar per periode.

Totaal uit gestapelde kolom = Som van alle segmenten in die kolom
Aandeel segment = Segmentwaarde / Kolomtotaal × 100%

Cirkeldiagram

In een cirkeldiagram vertegenwoordigt elke sector een percentage van het geheel (360°).

Graden sector = Percentage × 3,6
Percentage    = (Graden / 360) × 100%

Of via waarden:
Aandeel (%) = (Waarde categorie / Totale waarde) × 100%

**Voorbeeld:** Van Ginkel's omzet bestaat uit:

• Laptops: €960.000
• Servers: €1.080.000
• Netwerkapparatuur: €360.000
• Totaal: €2.400.000

Aandeel laptops       = (€960.000 / €2.400.000) × 100% = 40%
Aandeel servers       = (€1.080.000 / €2.400.000) × 100% = 45%
Aandeel netwerk       = (€360.000 / €2.400.000) × 100% = 15%

Graden laptops        = 40% × 3,6 = 144°
Graden servers        = 45% × 3,6 = 162°
Graden netwerk        = 15% × 3,6 = 54°
Totaal                = 144° + 162° + 54° = 360° ✓

Gemiddelde berekenen uit grafiek

Gemiddelde = Som van alle waarden / Aantal perioden

**Voorbeeld:** Maandelijkse omzet Q1 (lijndiagram):

• Januari: €180.000
• Februari: €216.000
• Maart: €204.000

Gemiddelde maandomzet Q1 = (€180.000 + €216.000 + €204.000) / 3 = €200.000

> EXAMTIP: Bij grafieken op het examen kijk je altijd eerst naar: (1) wat staat er op de assen? (2) wat zijn de eenheden (€, stuks, %, duizenden)? (3) welke periode of categorie is gevraagd? Een veelgemaakte fout is de schaal vergeten te lezen.

Indexcijfer uit grafiek

Als een grafiek indexcijfers toont:

Als index basisjaar = 100 en index huidig jaar = 125:
→ Waarde is met 25% gestegen ten opzichte van basisjaar

Werkelijke waarde = Basiswaarde × (Index / 100)