Jaarrekening — verplichtingen en publicatie

Concepts

Wat is een jaarrekening en wie moet er een maken?

Een **jaarrekening** is een formeel financieel overzicht van de activiteiten van een onderneming over het afgelopen boekjaar. Het bestaat uit meerdere verplichte onderdelen en geeft een beeld van zowel de financiële positie (balans) als de prestaties (winst-en-verliesrekening).

Wie is verplicht een jaarrekening op te stellen? | rechtspersonen
BV (besloten vennootschap) — altijd verplicht
NV (naamloze vennootschap) — altijd verplicht
Stichting en vereniging — bij economische activiteit of omzet boven grens
Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij — altijd verplicht
---
Wie is NIET wettelijk verplicht (Boek 2 BW)? | maar wél voor belasting
Eenmanszaak — geen wettelijke jaarrekeningplicht
VOF (vennootschap onder firma) — geen Boek 2 BW-plicht
Maatschap — geen Boek 2 BW-plicht
Let op: voor de belastingaangifte moet iedereen wél een jaaroverzicht maken
---
Onderdelen van een volledige jaarrekening | drie verplichte delen
1. Balans per 31 december (of einddatum boekjaar)
2. Winst-en-verliesrekening over het boekjaar
3. Toelichting: uitleg bij de cijfers, grondslagen en bijzonderheden

> EXAMTIP: Een **eenmanszaak** hoeft géén jaarrekening te publiceren en is niet gebonden aan Boek 2 BW. Maar voor de **inkomstenbelasting** moet de eigenaar wél een jaaroverzicht (administratie) kunnen overleggen. Het verschil: publicatieplicht geldt alleen voor rechtspersonen; belastingplicht geldt voor iedereen.

---

Groottecriteria — klein, middelgroot of groot

Hoeveel verplichtingen een rechtspersoon heeft, hangt af van de **grootte** van de onderneming. De wet onderscheidt drie categorieën op basis van drie criteria: balanstotaal, netto-omzet en aantal werknemers.

Klein | twee van drie criteria
Balanstotaal ≤ € 6 miljoen
Netto-omzet ≤ € 12 miljoen
Gemiddeld aantal werknemers < 50
Mag: verkorte jaarrekening publiceren (geen W&V-rekening)
---
Middelgroot | twee van drie criteria
Balanstotaal € 6 – € 25 miljoen
Netto-omzet € 12 – € 50 miljoen
Gemiddeld aantal werknemers 50 – 250
Verplicht: uitgebreidere toelichting, accountantscontrole
---
Groot | twee van drie criteria
Balanstotaal > € 25 miljoen
Netto-omzet > € 50 miljoen
Gemiddeld aantal werknemers > 250
Verplicht: volledige jaarrekening, verplichte accountantsverklaring, IFRS mogelijk

> EXAMTIP: Een onderneming valt in een categorie als zij **twee van de drie** criteria overschrijdt. Voldoet ze twee jaar achtereen aan de nieuwe categorie, dan verandert de categorie. Eén uitzonderingsjaar telt dus niet direct mee.

---

Termijnen — vaststellen en publiceren

Opstellen | zo snel mogelijk na jaareinde
Directie stelt de jaarrekening op
Geen wettelijke deadline voor het opstellen zelf
Wel: moet klaar zijn voor de vergadering van aandeelhouders/bestuur
---
Vaststellen | uiterlijk 6 maanden na boekjaar
Aandeelhoudersvergadering (BV/NV) stelt de jaarrekening vast
Deadline: uiterlijk 6 maanden na afloop van het boekjaar
Boekjaar = kalenderjaar → deadline 30 juni
Kan verlengd worden tot maximaal 11 maanden bij bijzondere omstandigheden
---
Deponeren bij KvK | uiterlijk 8 dagen na vaststelling
Na vaststelling: binnen 8 dagen deponeren bij de Kamer van Koophandel
Als de deadline van 6 maanden dreigt te verstrijken zonder vaststelling:
→ dan alsnog deponeren (concept) vóór de 6-maandsdeadline
Deponering is openbaar — iedereen kan de jaarrekening inzien

> EXAMTIP: De termijn om te onthouden: jaarrekening **vaststellen binnen 6 maanden**, deponeren bij KvK **binnen 8 dagen na vaststelling**. Te laat deponeren is een economisch delict — bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.

---

Wat publiceert een kleine BV?

Kleine BV's hoeven niet de volledige jaarrekening te publiceren. Ze mogen volstaan met een **verkorte jaarrekening**.

Kleine BV — verkorte publicatie | minder hoeft openbaar
Verkorte balans (gecomprimeerd)
Toelichting bij de balans
GEEN winst-en-verliesrekening verplicht te publiceren
Reden: kleinere bedrijven hebben minder verplichting tot transparantie
---
Middelgrote en grote BV — volledige publicatie | meer openbaar
Volledige balans
Volledige winst-en-verliesrekening
Uitgebreide toelichting
Accountantsverklaring (bij grote BV verplicht)
---
Microrechtspersoon | nóg soepeler
Balanstotaal ≤ € 450.000, omzet ≤ € 900.000, < 10 werknemers
Mag volstaan met zeer beperkte publicatie
Alleen gecomprimeerde balans

---

Accountantscontrole — wanneer verplicht?

Niet elke jaarrekening hoeft door een accountant te worden gecontroleerd. Dat is een kostbare verplichting die de wet reserveert voor grotere ondernemingen.

Kleine BV | geen accountantscontrole verplicht
Kleine BV's zijn vrijgesteld van verplichte accountantscontrole
Eigenaren kunnen wel vrijwillig een accountantsverklaring aanvragen
Banken of financiers eisen soms een vrijwillige verklaring
---
Middelgrote en grote BV | wél verplicht
Accountantscontrole verplicht (art. 2:393 BW)
Een registeraccountant (RA) of accountant-administratieconsulent (AA) controleert
De accountant geeft een verklaring: goedkeurend, met beperking, oordeelonthouding of afkeurend
---
Goedkeurende verklaring | wat betekent het?
Niet: de cijfers kloppen 100% zeker
Wél: de jaarrekening geeft een getrouw beeld van de werkelijkheid
De accountant heeft materiële fouten niet gevonden
Kleine onnauwkeurigheden zijn acceptabel (materialiteitsgrens)

> EXAMTIP: Een **goedkeurende accountantsverklaring** betekent **niet** dat de jaarrekening foutloos is. Het betekent dat de jaarrekening, voor zover de accountant kon nagaan, een **getrouw beeld** geeft. De accountant controleert steekproefsgewijs — niet elke transactie.

---

Gevolgen van niet naleven

Te laat deponeren | economisch delict
Bestuurders zijn persoonlijk aansprakelijk
Bij faillissement: wordt vermoed dat het faillissement mede is veroorzaakt door de late publicatie
Gevolg: bestuurders kunnen aansprakelijk worden gesteld voor het tekort
---
Geen jaarrekening bij faillissement | bewijslastomkering
Als bij faillissement blijkt dat er geen deugdelijke administratie was:
→ Bestuurder wordt vermoed zijn taak onbehoorlijk te hebben uitgeoefend
→ Persoonlijke aansprakelijkheid voor het faillissementstekort (bestuurdersaansprakelijkheid)
---
Onjuiste jaarrekening | aansprakelijkheid
Bewust onjuiste informatie in de jaarrekening → strafrechtelijk risico
Schade voor derden door onjuiste informatie → civiele aansprakelijkheid

---

Doen in Excel — Jaarrekening-checklist en termijnen

Gegeven

Van Ginkel Solutions BV, boekjaar 2025 (kalenderjaar). Stel de volgende gegevens vast:

| Criterium | Waarde 2025 | |---|---| | Balanstotaal | € 4.200.000 | | Netto-omzet | € 9.800.000 | | Gemiddeld aantal werknemers | 32 |

Opdracht

Maak een Excel-checklist voor de jaarrekening 2025. Bereken automatisch: (1) de groottecategorie op basis van de drie criteria, (2) de uiterste vaststellingsdatum, (3) de uiterste deponeringsdeadline bij KvK, en (4) of accountantscontrole verplicht is.

Sleutelformule

Groottecategorie bepalen (telt hoeveel criteria overschreden worden):

=COUNTIF(B2:B4,">drempelwaarde")

Deadline vaststelling (6 maanden na 31-12-2025):

=DATE(2026,6,30)

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV sluit het boekjaar 2025 af. Als administrateur ben jij verantwoordelijk voor het volledige jaarrekening-traject: van afsluiting tot deponering bij de KvK.

Stap 1 — Bepaal de groottecategorie

Balanstotaal 2025: €4,2 mln. Netto-omzet 2025: €9,8 mln. Gemiddeld werknemers: 32. Bepaal de groottecategorie en wat dit betekent voor de publicatieplicht en accountantscontrole.

Stap 2 — Plan de termijnen

Stel een tijdlijn op in Excel: wanneer moet de jaarrekening vastgesteld zijn, wanneer gedeponeerd, en wat zijn de gevolgen als beide termijnen worden gemist?

Stap 3 — Stel de jaarrekening samen

Gebruik de kolommenbalans (Module 11) om de volgende onderdelen samen te stellen: de eindbalans per 31-12-2025 en de winst-en-verliesrekening over 2025. Welk deel mag Van Ginkel Solutions BV weglaten bij publicatie?

Stap 4 — Beoordeel een scenario

André van Ginkel overweegt de jaarrekening 2025 pas in september 2026 te deponeren omdat de accountant nog vragen heeft. Leg uit wat de juridische risico's zijn en wat André vóór 30 juni moet doen om die risico's te beperken.