Rentabiliteitsbeoordeling
Module 5 — Rentabiliteit
REV, RTV en IVV beoordelen en het hefboomeffect interpreteren
Concepts
Normen voor rentabiliteitskengetallen
Er zijn geen vaste universele normen voor REV, RTV en IVV.
Beoordeling vindt altijd plaats via:
1. Vergelijking in de tijd (trend): stijgend of dalend?
2. Vergelijking met de branche: beter of slechter dan gemiddeld?
3. Vergelijking onderling (REV vs. RTV vs. IVV): is er een (positief) hefboomeffect?
Globale richtlijnen:
REV: hoger = beter; aandeelhouders willen minimaal hun alternatieve rendement
RTV: hoger = beter; meet de algehele efficiëntie van de bedrijfsvoering
IVV: lager = beter; hoe goedkoper het vreemd vermogen, hoe beterHet financieel hefboomeffect — beoordeling
Positief hefboomeffect (RTV > IVV):
→ REV > RTV
→ Vreemd vermogen "verdient mee" voor de eigenaren
→ Extra schuld aangaan is aantrekkelijk voor REV
→ Risico: als resultaten tegenvallen, kan RTV snel dalen tot onder IVV
Negatief hefboomeffect (RTV < IVV):
→ REV < RTV
→ Vreemd vermogen kost meer dan het oplevert
→ Schuld werkt nadelig voor de eigenaren
→ Maatregelen: schuld aflossen of verlaag rentepercentage door herfinanciering
Geen hefboomeffect (RTV = IVV):
→ REV = RTV
→ Vreemd vermogen is neutraalMogelijke oorzaken van dalende REV
graph TD
A[REV daalt] --> B[Nettowinst daalt]
A --> C[Gemiddeld EV stijgt te snel t.o.v. winst]
B --> D[Hogere kosten of lagere omzet]
B --> E[Hogere rentelasten]
B --> F[Hogere belasting]
C --> G[Aandelenemissie zonder evenredige winstgroei]Vergelijking in de tijd
Voorbeeld trendanalyse:
2023 2024 2025
REV 14,5% 13,2% 12,8% → dalende trend
RTV 9,1% 8,7% 8,5% → licht dalend
IVV 5,2% 5,1% 5,1% → stabiel
REV > RTV > IVV in alle jaren → positief hefboomeffect blijft intact.
Maar de marges verkleinen: de daling van RTV (van 9,1% naar 8,5%) betekent
dat het rendement op het totale vermogen daalt. Als dit doorzet, kan
het hefboomeffect omslaan naar negatief als RTV daalt tot onder IVV (5,1%).Vergelijking met de branche
Gebruik branchegemiddelden als benchmark:
Branche REV = 11,0% → Van Ginkel REV = 12,8% → beter dan branche ✓
Branche RTV = 7,5% → Van Ginkel RTV = 8,5% → beter dan branche ✓
Branche IVV = 5,5% → Van Ginkel IVV = 5,1% → goedkoper geleend ✓---
Dit hoofdstuk bevat een hands-on missie met live lab en opdracht-verificatie voor cursushouders.