Machine- en mensuurtarief
Module 1 — Kostprijsberekeningen
Uurtarieven berekenen en toepassen in de kostprijs
Concepts
Machine-uurtarief
Het machine-uurtarief is het bedrag aan machinekosten per machinedraaiuur. Het wordt gebruikt als de machine een belangrijke kostenfactor is.
Machine-uurtarief = Totale jaarlijkse machinekosten / Capaciteit in machine-uren
Machinekosten bestaan uit:
+ Afschrijving
+ Interest (vermogenskosten)
+ Onderhoud en reparatie
+ Energie
+ Overige machinekosten
= Totale machinekosten> EXAMTIP: Capaciteit = aantal beschikbare machine-uren per jaar (niet de werkelijke bezetting). Gebruik de NORMALE capaciteit.
Machine-uurtarief berekenen
Voorbeeld: Testmachine Van Ginkel
Aanschafprijs: € 120.000
Restwaarde: € 12.000
Gebruiksduur: 10 jaar
Jaarlijkse afschrijving (lineair):
(€ 120.000 - € 12.000) / 10 = € 10.800
Gemiddelde boekwaarde:
(€ 120.000 + € 12.000) / 2 = € 66.000
Interest (6%):
€ 66.000 × 6% = € 3.960
Onderhoud per jaar: € 2.400
Energie per jaar: € 1.800
---------
Totale machinekosten: € 18.960
Capaciteit: 2.400 machine-uren/jaar
Machine-uurtarief:
€ 18.960 / 2.400 = € 7,90 per machine-uurMensuurtarief (mens-uurtarief)
Het mensuurtarief is het tarief per arbeidsuur inclusief alle loonkosten en bijbehorende indirecte kosten.
Mensuurtarief = (Jaarsalaris + sociale lasten + indirecte arbeidskosten) / Productieve uren
Productieve uren = Bruto uren - verlof - ziekte - opleiding - overleg**Voorbeeld mensuurtarief:**
Jaarsalaris medewerker: € 42.000
Sociale lasten (32%): € 13.440
Indirecte arbeidskosten: € 4.560
--------
Totale jaarkosten: € 60.000
Bruto uren/jaar: 2.080
- Verlof (25 dagen × 8u): -200
- Ziekte (5%): -94
--------
Productieve uren: 1.786
Mensuurtarief:
€ 60.000 / 1.786 = € 33,60 per uurVariabele kostencalculatie (direct costing)
Bij direct costing wordt de kostprijs gebaseerd op alleen de **variabele kosten**. De vaste kosten worden niet per product toegerekend maar als geheel van de totale dekkingsbijdrage afgetrokken.
Variabele kostprijs = Variabele kosten per eenheid
Dekkingsbijdrage = Verkoopprijs - Variabele kostprijs
Totale dekkingsbijdrage - Vaste kosten = Bedrijfsresultaat> EXAMTIP: Direct costing is handig voor kortetermijnbeslissingen. Voor de integrale kostprijs moeten ook de vaste kosten worden meegenomen.
---
Missie
STORY: Van Ginkel Solutions BV heeft een configuratiebankje aangeschaft voor het instellen en testen van servers. Karin wil het machine-uurtarief berekenen en daarna de integrale kostprijs van een geconfigureerde server.
Stap 1 — Machine-uurtarief configuratiebank
Gegevens:
- Aanschafprijs: € 85.000
- Restwaarde: € 5.000
- Gebruiksduur: 8 jaar
- Interestvoet: 5%
- Onderhoud: € 2.200/jaar
- Energie: € 1.400/jaar
- Capaciteit: 1.760 machine-uren/jaar
Afschrijving (lineair):
(€ 85.000 - € 5.000) / 8 = € 10.000,00
Gemiddelde boekwaarde:
(€ 85.000 + € 5.000) / 2 = € 45.000,00
Interest (5%):
€ 45.000 × 5% = € 2.250,00
Onderhoud: € 2.200,00
Energie: € 1.400,00
----------
Totale machinekosten/jaar: € 15.850,00
Machine-uurtarief:
€ 15.850 / 1.760 = € 9,00/uurStap 2 — Kostprijs geconfigureerde server
Per server wordt de configuratiebank 1,5 machine-uur gebruikt. Directe arbeidskosten: 2 uur × € 62.
Directe materiaalkosten (server): € 4.500,00
Directe arbeidskosten (2u × € 62): € 124,00
Machinekosten (1,5u × € 9,00): € 13,50
----------
Totale directe kosten: € 4.637,50
Indirecte kosten (opslagpercentage 18%):+€ 834,75
----------
Integrale kostprijs: € 5.472,25Stap 3 — Direct costing analyse
Van Ginkel verkoopt de geconfigureerde server voor € 6.500. De vaste kosten bedragen € 28.000/maand. De variabele kosten per server zijn € 4.637,50.
Dekkingsbijdrage per server:
€ 6.500 - € 4.637,50 = € 1.862,50
Hoeveel servers nodig om vaste kosten te dekken:
€ 28.000 / € 1.862,50 = 15,03 → 16 servers (break-even)
Werkelijke verkoop: 20 servers/maand
Totale dekkingsbijdrage: 20 × € 1.862,50 = € 37.250
- Vaste kosten: -€ 28.000
---------
Bedrijfsresultaat: € 9.250