Complementaire kosten en economische gebruiksduur

Concepts

Complementaire kosten

Complementaire kosten zijn alle kosten die samenhangen met het **bezit** van een duurzaam productiemiddel (DPM). Ze worden ook wel eigendomskosten of bezittingskosten genoemd.

Afschrijving | Verdeling aanschafkosten over de gebruiksduur (waardevermindering).
Interest | Vergoeding voor het gebonden vermogen (over gemiddelde boekwaarde).
Onderhoud en reparatie | Kosten voor het in stand houden van het productiemiddel.
Verzekering | Kosten voor het verzekeren van het actief.
Overige kosten | Bijv. licenties, kalibratie, bewaking.

Totale complementaire kosten = Afschrijving + Interest + Onderhoud + Verzekering + Overige

Economische gebruiksduur

De **economische gebruiksduur** is het aantal jaar waarvoor de **gemiddelde jaarkosten het laagst** zijn. Dit is het optimale moment om het duurzame productiemiddel te vervangen.

Gemiddelde jaarkosten (jaar n):
= Afschrijving (jaar n) + Interest (jaar n) + Onderhoud (jaar n) + ...
  gedeeld door n

OF: bekijk voor elk jaar de totale cumulatieve kosten en deel door het aantal jaren.

> EXAMTIP: Bereken de TOTALE jaarkosten voor elk jaar apart. Het jaar met de LAAGSTE gemiddelde jaarkosten = economische gebruiksduur.

Jaarkosten per jaar berekenen

Bij lineaire afschrijving en stijgende onderhoudskosten:

Jaar n:
  Afschrijving:       (aanschaf - restwaarde) / gebruiksduur (= constant)
  Interest:           boekwaarde begin jaar × interestvoet (daalt elk jaar bij lineair)
  Onderhoud:          stijgt elk jaar (opgegeven per jaar)
  Overige:            evt. constant of variabel
  ──────────────────
  Totale jaarkosten jaar n

Voorbeeldberekening economische gebruiksduur

Van Ginkel koopt een NAS-opslagsysteem:

• Aanschafprijs: € 18.000
• Restwaarde na jaar n: zie tabel
• Interestvoet: 5%
• Onderhoud: € 400 jaar 1, stijgt met € 300/jaar

Jaar | BW begin | Afschr. | Interest | Onderhoud | Jaarkosten | Gem./jaar
  1  | €18.000  | €4.500  | €  900   |  €  400   |  € 5.800   | €5.800,00
  2  | €13.500  | €4.500  | €  675   |  €  700   |  € 5.875   | €5.837,50
  3  | € 9.000  | €4.500  | €  450   |  € 1.000  |  € 5.950   | €5.875,00
  4  | € 4.500  | €4.500  | €  225   |  € 1.300  |  € 6.025   | ---

Restwaarde na 4 jaar: € 0
Afschrijving = € 18.000 / 4 = € 4.500 per jaar (bij 4 jaar gebruiksduur)

> De laagste gemiddelde jaarkosten zijn na jaar 1 (€ 5.800). Maar: dit is een vereenvoudigd voorbeeld. In de praktijk stijgen onderhoudskosten sterker en zijn de eerste jaren de laagste gemiddelde kosten.

---

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV overweegt de aanschaf van een geautomatiseerde kabelconfectiemachine. Karin wil weten wat de economische gebruiksduur is.

Stap 1 — Gegevens

• Aanschafprijs: € 45.000
• Restwaarden: jaar 1: € 30.000, jaar 2: € 18.000, jaar 3: € 9.000, jaar 4: € 3.000, jaar 5: € 0
• Interestvoet: 6% (over gemiddelde boekwaarde per jaar)
• Onderhoudskosten: jaar 1: € 800, jaar 2: € 1.400, jaar 3: € 2.200, jaar 4: € 3.200, jaar 5: € 4.500

Stap 2 — Jaarkosten berekenen

Jaar 1:
  Afschrijving: € 45.000 - € 30.000 = € 15.000
  Gem. BW: (€ 45.000 + € 30.000) / 2 = € 37.500
  Interest: € 37.500 × 6% = € 2.250
  Onderhoud: € 800
  Jaarkosten jaar 1: € 15.000 + € 2.250 + € 800 = € 18.050
  Gem./jaar na 1 jaar: € 18.050

Jaar 2:
  Afschrijving: € 30.000 - € 18.000 = € 12.000
  Gem. BW: (€ 30.000 + € 18.000) / 2 = € 24.000
  Interest: € 24.000 × 6% = € 1.440
  Onderhoud: € 1.400
  Jaarkosten jaar 2: € 12.000 + € 1.440 + € 1.400 = € 14.840
  Cumulatief: € 18.050 + € 14.840 = € 32.890
  Gem./jaar na 2 jaar: € 32.890 / 2 = € 16.445

Jaar 3:
  Afschrijving: € 18.000 - € 9.000 = € 9.000
  Gem. BW: (€ 18.000 + € 9.000) / 2 = € 13.500
  Interest: € 13.500 × 6% = € 810
  Onderhoud: € 2.200
  Jaarkosten jaar 3: € 9.000 + € 810 + € 2.200 = € 12.010
  Cumulatief: € 32.890 + € 12.010 = € 44.900
  Gem./jaar na 3 jaar: € 44.900 / 3 = € 14.967

Jaar 4:
  Afschrijving: € 9.000 - € 3.000 = € 6.000
  Gem. BW: (€ 9.000 + € 3.000) / 2 = € 6.000
  Interest: € 6.000 × 6% = € 360
  Onderhoud: € 3.200
  Jaarkosten jaar 4: € 6.000 + € 360 + € 3.200 = € 9.560
  Cumulatief: € 44.900 + € 9.560 = € 54.460
  Gem./jaar na 4 jaar: € 54.460 / 4 = € 13.615

Jaar 5:
  Afschrijving: € 3.000 - € 0 = € 3.000
  Gem. BW: (€ 3.000 + € 0) / 2 = € 1.500
  Interest: € 1.500 × 6% = € 90
  Onderhoud: € 4.500
  Jaarkosten jaar 5: € 3.000 + € 90 + € 4.500 = € 7.590
  Cumulatief: € 54.460 + € 7.590 = € 62.050
  Gem./jaar na 5 jaar: € 62.050 / 5 = € 12.410

Stap 3 — Conclusie

Overzicht gemiddelde jaarkosten:
Jaar 1: € 18.050
Jaar 2: € 16.445
Jaar 3: € 14.967
Jaar 4: € 13.615
Jaar 5: € 12.410  ← LAAGSTE

Economische gebruiksduur: 5 jaar
Van Ginkel moet de machine na 5 jaar vervangen.