Loondoorbetaling bij ziekte

Concepts

De wettelijke plicht: twee jaar loondoorbetaling

Als een werknemer ziek wordt, is de werkgever verplicht het loon door te betalen. Die verplichting staat in **artikel 7:629 BW** en duurt maximaal **104 weken** (twee jaar). Dit is een van de zwaarste financiële verplichtingen die een werkgever kan treffen.

Duur | maximaal 104 weken
Telling begint op de eerste ziektedag
Weekenden en verlofperioden tellen mee
Na 104 weken stopt de loondoorbetalingsverplichting
UWV neemt dan de betaling over via WIA (WGA of IVA)
---
Minimum | 70% van het loon
Eerste 52 weken: minimaal 70%, maar niet onder het WML
Tweede 52 weken: minimaal 70% van het loon
CAO kan hogere percentages voorschrijven (bijv. 100% eerste jaar)
WML = wettelijk minimumloon (€1.995,- per maand 2026)
---
Wat is "ziek"? | arbeidsongeschikt
Werknemer kan zijn eigen functie niet uitoefenen
Geen wachttijd in Nederland (per 2004 afgeschaft)
Werkgever mag een bedrijfsarts inschakelen om ziekte te toetsen
Vakantie tijdens ziekte telt als vakantie, niet als ziektedag

> EXAMTIP: De minimumgrens van 70% is een wettelijk minimum — niet het standaardbedrag. Veel CAO's schrijven in het eerste jaar 100% of 90% voor. Voor de loonheffingen geldt: hoe hoger het doorbetaalde loon, hoe hoger de loonheffingsgrondslag. Bij 70% is de grondslag lager dan bij een volle doorbetaling.

---

De Wet Verbetering Poortwachter (WvP)

Loondoorbetaling alleen is niet genoeg — de werkgever is ook verplicht actief mee te werken aan de **re-integratie** van de zieke werknemer. Dit is geregeld in de Wet Verbetering Poortwachter. Wie de Poortwachterverplichtingen verwaarloost, riskeert een **loonsanctie** van maximaal 52 extra weken.

Tijdlijn Poortwachter:

Week 1       Werknemer meldt zich ziek bij werkgever
             Werkgever registreert de eerste ziektedag

Week 6       Probleemanalyse door bedrijfsarts (arboarts)
             Vastleggen: aard klachten, verwachte duur, benutbare mogelijkheden
             Verplicht schriftelijk vastgelegd

Week 8       Plan van aanpak
             Werkgever en werknemer stellen samen plan op
             Doelen, acties en evaluatiemomenten vastleggen
             Casemanager aanwijzen

Tussentijds  Regelmatige evaluaties (6-wekelijks)
             Re-integratieverslag bijhouden

Week 42      Ziekmelding bij UWV
             Werkgever meldt de werknemer ziek bij UWV
             Bijhouden van re-integratieactiviteiten verplicht

Week 87/88   Werknemer kan WIA aanvragen
             Werkgever levert re-integratieverslag aan bij UWV

Week 104     Einde loondoorbetalingsverplichting
             UWV beoordeelt WIA-aanvraag
             Besluit: WGA of IVA (zie hierna)

> EXAMTIP: **Ziekmelding bij UWV (week 42)** is een aparte verplichting van de werkgever. Vergeet de werkgever dit? Dan kan UWV de ziekmelding als te laat registreren — dit telt mee bij een eventuele loonsanctie-beoordeling.

---

De loonsanctie — het derde ziektejaar

Als de werkgever de Poortwachterverplichtingen niet naleeft, kan UWV een **loonsanctie** opleggen. Dit is de zwaarste consequentie voor de werkgever: de loondoorbetalingsverplichting wordt verlengd met **maximaal 52 weken extra**.

Wanneer loonsanctie? | onvoldoende re-integratie
Werkgever heeft de re-integratiedossiervorming verwaarloosd
Werkgever heeft onvoldoende aangepast werk aangeboden
Werkgever heeft de bedrijfsarts niet of te laat ingeschakeld
Plan van aanpak ontbreekt of is niet bijgehouden
---
Gevolg loonsanctie | derde jaar loondoorbetaling
Loondoorbetaling loopt door na week 104
Maximaal 52 weken extra (in totaal maximaal 3 jaar)
WIA-beoordeling door UWV wordt uitgesteld
---
Hoe loopsanctie beëindigen? | herstelperiode
UWV geeft werkgever de kans het verzuim te herstellen
Werkgever moet alsnog aantonen wat er gedaan is
Na herstel: loonsanctie beëindigd, WIA-beoordeling hervat

Financieel effect loonsanctie — voorbeeld Van Ginkel Solutions BV

Werknemer Fatima El Amrani, bruto loon €3.200/maand
Loondoorbetaling 70%: €3.200 × 70% = €2.240 per maand

Zonder loonsanctie:
  Kosten jaar 1 + jaar 2: 24 × €2.240 = €53.760

Met loonsanctie (52 weken extra):
  Kosten jaar 1 + jaar 2 + jaar 3: 36 × €2.240 = €80.640
  Extra kosten door loonsanctie: €26.880

Conclusie:
  De loonsanctie kost de werkgever extra €26.880 + eventueel
  verzuimmanagementkosten, bedrijfsarts, re-integratiebureau.
  Preventief investeren in Poortwachter is goedkoper.

> EXAMTIP: De loonsanctie is geen boete aan de Belastingdienst maar een verlengde **arbeidsrechtelijke verplichting** jegens de werknemer. UWV legt de loonsanctie op, niet de Belastingdienst. De extra loonbetalingen zijn gewoon loon en worden verwerkt in de loonadministratie met dezelfde loonheffingen.

---

ZW-uitkering en eigenrisicodragerschap

Bij sommige werknemers is de werkgever niet verantwoordelijk voor de loondoorbetaling bij ziekte. In die gevallen betaalt UWV een **ZW-uitkering** (Ziektewet-uitkering).

Wanneer ZW-uitkering via UWV? | flexibele contracten
Werknemer waarvan het contract afloopt tijdens ziekte
Uitzendkrachten fase A (uitzendbeding van toepassing)
Werknemers zonder werkgever op ziekdatum (bijv. einde tijdelijk contract)
Zwangerschapsgerelateerde klachten (ZW artikel 29a)
Orgaandonoren
---
ZW-uitkering | hoogte
70% van het dagloon (gemaximeerd op maximumdagloon UWV)
UWV betaalt rechtstreeks aan de werknemer of via de werkgever
Werkgever verlicht: geen doorbetaling 2 jaar voor flex
---
Eigenrisicodrager ZW | werkgever neemt risico over
Werkgever meldt zich aan als eigenrisicodrager
Werkgever betaalt ZW-uitkeringen zelf (in plaats van UWV)
Voordeel: bespaart de gedifferentieerde ZW-premie
Nadeel: zelf financieel verantwoordelijk voor alle ZW-uitkeringen

---

WIA na 104 weken — het vervolg

Na 104 weken ziekte eindigt de loondoorbetaling door de werkgever. UWV beoordeelt of de werknemer recht heeft op een **WIA-uitkering**. Er zijn twee routes:

WGA — Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
Werknemer is 35-80% arbeidsongeschikt
Of: werknemer is > 80% arbeidsongeschikt maar kan met inzet nog werken
WGA-uitkering via UWV (of eigenrisicodrager werkgever)
Werkgever draagt WGA-premie af (gedifferentieerd — zie module 4)
---
IVA — Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten
Werknemer is > 80% arbeidsongeschikt én duurzaam
Geen re-integratieperspectief meer
IVA-uitkering 75% van het (maximum)dagloon
Werkgever heeft geen financieel risico meer na toekenning
---
Geen WIA | werknemer herstelt
Werknemer herstelt voor week 104
Werkgever herneemt volledige arbeidsrelatie
Bij herval binnen 4 weken: loopt de 104 weken termijn gewoon door

> EXAMTIP: Herstelt een werknemer, en valt hij binnen **4 weken** opnieuw ziek? Dan begint de 104-wekentelling NIET opnieuw. De ziekteperiodes worden samengevoegd. Dit heet **samentelling van ziekteperioden**. Na een periode van 4 weken volledig herstel begint de teller bij een nieuwe ziekte wel opnieuw.

---

Loonadministratie bij ziekte

In de loonadministratie verandert er bij een zieke werknemer het nodige:

Wijzigingen in de loonstaat bij ziekte:

Kolom 3 (loon in geld):
  Normaal bruto: €3.200 → Bij ziekte 70%: €2.240
  Dit bedrag is de grondslag voor alle loonheffingen

Premies werknemersverzekeringen:
  WW-premie: BLIJFT verschuldigd over het doorbetaalde loon
  WIA-premie: BLIJFT verschuldigd (werknemer bouwt WIA-rechten op)
  Zvw-bijdrage: BLIJFT van toepassing

Loonaangifte:
  Zieke werknemer blijft gewoon in de loonaangifte staan
  Geen aparte aangifte of meldingsplicht bij Belastingdienst
  UWV-ziekmelding (week 42) is een aparte meldingsplicht bij UWV

Wanneer stopt de werknemer in de loonaangifte?
  Na 104 weken en aansluiting op WIA: werknemer verdwijnt uit aangifte
  Werkgever ontvangt dan geen loon meer → einde inhoudingsplicht
  voor deze werknemer

---

Doen in Excel — Ziektekosten en loonsanctierisico berekenen

Gegeven

Van Ginkel Solutions BV heeft werknemer Marcus van der Berg (bruto €4.800/maand) ziek gemeld. De directie vraagt een overzicht van de financiële gevolgen.

| Scenario | Omschrijving | |---|---| | A | Herstel na 6 maanden, geen Poortwachter-problemen | | B | Volledig 104 weken + loonsanctie 52 weken | | C | Volledig 104 weken, geen loonsanctie, WGA-toekenning |

Opdracht

Maak een Excel-tabel `tblZiekte` met voor elk scenario de totale loonkosten (70% doorbetaling), de WW/WIA/Zvw werkgeverslasten en een signaalkolom die toont of de loonsanctie van toepassing is.

Sleutelformule

Loondoorbetaling per maand (70%):
=[@BrutoMaand] * 0.70

Totale kosten 104 weken (24 maanden):
=[@LoonDoorbet] * 24

Extra kosten bij loonsanctie (52 weken = 12 maanden):
=IF([@Loonsanctie]="ja", [@LoonDoorbet] * 12, 0)

Missie

STORY: Van Ginkel Solutions BV heeft twee zieke medewerkers. Als salarisadministrateur maak jij een overzicht van de financiële gevolgen en controleer je of de Poortwachterverplichtingen zijn nageleefd.

Stap 1 — Bereken de loondoorbetaling

Werknemer Marcus van der Berg (bruto €4.800/maand) is ziek. De directeur vraagt wat dit kost bij een ziekteduur van 104 weken (2 jaar). Ga uit van 70% doorbetaling.

Maandloon bruto     : €4.800
Doorbetaling 70%    : €4.800 × 70% = €3.360 per maand
Periode             : 24 maanden (104 weken)
Totale loonkosten   : €3.360 × 24 = €80.640

Werkgeverslasten over €3.360 per maand:
WW-premie laag (2,74%) : €3.360 × 2,74% = €92,06
WIA-premie (6,37%)     : €3.360 × 6,37% = €214,03
Zvw werkgever (6,57%)  : €3.360 × 6,57% = €220,75
Totale loonkosten      : €3.360 + €92,06 + €214,03 + €220,75 = €3.886,84/maand
Over 24 maanden        : €3.886,84 × 24 = €93.284,16

Stap 2 — Controleer de Poortwachter-tijdlijn

Marcus is op 1 februari 2026 ziek geworden. Bereken de deadlines:

Eerste ziektedag              : 1 februari 2026
Week 6 — probleemanalyse      : 15 maart 2026
Week 8 — plan van aanpak      : 29 maart 2026
Week 42 — ziekmelding UWV     : 9 november 2026
Week 87/88 — WIA voorbereiding: begin september 2027
Week 104 — einde loondoorbet. : 1 februari 2028

Stap 3 — Analyseer het loonsanctierisico

De HR-afdeling vertelt jou dat de probleemanalyse pas in week 9 is opgesteld en dat er geen plan van aanpak is. Berekening loonsanctie als UWV ingrijpt:

Extra kosten loonsanctie (52 weken = 12 maanden):
  €3.360 × 12 = €40.320 extra loondoorbetaling

Totale kosten bij loonsanctie:
  Jaar 1 + 2: €80.640
  Jaar 3 (loonsanctie): €40.320
  Totaal: €120.960

Advies aan directie:
  Herstel het Poortwachter-dossier direct: alsnog een probleemanalyse
  laten opstellen door de bedrijfsarts en een plan van aanpak schrijven.
  UWV kijkt bij de WIA-aanvraag naar de totale inspanning over 104 weken,
  niet alleen naar de eerste maanden.

Stap 4 — ZW-uitkering flex

Tegelijk is er een uitzendkracht van Uitzendbureau Interim Flex die ziek werd op 15 november 2025. Zijn contract liep af op 1 december 2025. Leg uit waarom Van Ginkel Solutions BV hier geen loondoorbetaling heeft te betalen, en wie de ZW-uitkering betaalt.

Situatie:
  Werknemer is ziek bij werkgever (uitzendbureau) tijdens contract
  Contract loopt af 1 december 2025 terwijl werknemer nog ziek is
  Na 1 december 2025: werknemer heeft geen werkgever meer

Gevolg:
  Van Ginkel Solutions BV is de inlener, NIET de werkgever
  Het uitzendbureau was de inhoudingsplichtige
  Na einde uitzendcontract: UWV neemt over via ZW-uitkering
  Van Ginkel Solutions BV heeft geen financiële verplichting