Gebruikelijk loon voor de DGA

Concepts

Waarom bestaat de gebruikelijk-loonregeling?

Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) is tegelijkertijd eigenaar van zijn BV en werknemer daarin. Zonder wettelijke correctie zou een DGA geneigd zijn zichzelf een zeer laag salaris te betalen — zodat er weinig loonheffingen worden afgedragen — en de rest als dividend op te nemen (wat voordeliger belast is). De **gebruikelijk-loonregeling** (art. 12a Wet LB 1964) voorkomt dit door een minimumloonnorm op te leggen.

Het probleem zonder gebruikelijk loon | belastingontwijking
DGA betaalt zichzelf €10.000 loon → nauwelijks loonheffing
Rest van de winst als dividend → belast in box 2, soms lager
BV bespaart premies werknemersverzekeringen (DGA heeft die toch niet)
Gevolg: structureel veel minder belasting dan een gewone werknemer
---
De wettelijke oplossing | art. 12a Wet LB 1964
Minimum DGA-loon wettelijk vastgesteld
Werkgever (de BV) moet dit minimumbedrag in de loonadministratie opnemen
Afwijken naar beneden mag alleen met goedkeuring Belastingdienst
---
Wat telt mee als loon? | alles in verband met de dienstbetrekking
Salaris, bonus, bijtelling auto, andere voordelen
Pensioenopbouw telt NIET mee als loon voor de norm
Werkgeversbijdrage pensioenpremie valt buiten het gebruikelijk loon

> EXAMTIP: De gebruikelijk-loonregeling geldt voor **aanmerkelijkbelanghouders** die werkzaamheden verrichten voor de BV. Aanmerkelijk belang = 5% of meer van de aandelen. Heeft een aandeelhouder minder dan 5%? Dan is de regeling niet van toepassing en gelden de normale loonheffingsregels.

---

De norm: drie stappen

Het gebruikelijk loon is het **hoogste** van drie bedragen:

Stap 1 — De wettelijke minimumnorm (2026)
  €56.000 per jaar

Stap 2 — 75% van het salaris van de meest vergelijkbare werknemer (MSW)
  "De meest vergelijkbare dienstbetrekking" is de functie die het meest
  lijkt op wat de DGA doet, bij een ander bedrijf, voor iemand die geen
  DGA is.

Stap 3 — Het salaris van de DGA zelf (als de werkgever aantoont dat
  het gebruikelijk loon hoger is)

Gebruikelijk loon = hoogste van stap 1, stap 2 en stap 3

**Praktijkvoorbeeld:**

Van Ginkel Solutions BV — DGA André van Ginkel, 2026

Stap 1: wettelijke minimumnorm         : €56.000
Stap 2: MSW-salaris × 75%
  Vergelijkbare software-directeur     : €90.000 × 75% = €67.500
Stap 3: André claimt €55.000

Gebruikelijk loon = MAX(€56.000 ; €67.500 ; €55.000) = €67.500

Uitkomst: André moet in 2026 minimaal €67.500 als loon ontvangen.

> EXAMTIP: De 75%-norm is een **minimum** voor de DGA, geen maximum voor de vergelijkbare werknemer. Als de vergelijkbare werknemer €90.000 verdient, is 75% × €90.000 = €67.500 de norm. De DGA mag meer betalen — dat is juist beter voor de Belastingdienst — maar mag niet minder dan het gebruikelijk loon.

---

De doelmatigheidsmarge: wanneer grijpt de Belastingdienst in?

De Belastingdienst heeft niet bij elke kleine afwijking belang bij ingrijpen. Daarom geldt de **doelmatigheidsmarge**: de BD corrigeert het DGA-loon alleen als het geclaimde loon meer dan **30% afwijkt** van het gebruikelijk loon in het voordeel van de BD.

Doelmatigheidsmarge — voorbeelden 2026:

Voorbeeld 1 — geen correctie
  Gebruikelijk loon (vastgesteld)  : €67.500
  DGA betaalt zichzelf             : €50.000
  Verschil                         : €17.500
  Afwijking                        : 17.500 / 67.500 = 25,9%
  25,9% < 30% → Belastingdienst corrigeert NIET

Voorbeeld 2 — wél correctie
  Gebruikelijk loon (vastgesteld)  : €67.500
  DGA betaalt zichzelf             : €40.000
  Verschil                         : €27.500
  Afwijking                        : 27.500 / 67.500 = 40,7%
  40,7% > 30% → Belastingdienst corrigeert naar €67.500
  Naheffing over €27.500 (loonheffing + rente + mogelijke boete)

Voorbeeld 3 — boven de norm
  DGA betaalt zichzelf             : €80.000
  Gebruikelijk loon                : €67.500
  €80.000 > €67.500 → geen probleem, DGA betaalt meer dan norm

> EXAMTIP: De doelmatigheidsmarge werkt altijd in het **voordeel van de Belastingdienst**. Als de BD het gebruikelijk loon wil opleggen, moet het geclaimde loon meer dan 30% lager zijn dan de norm. Maar als de DGA juist meer betaalt dan de norm, is er nooit een probleem — meer loon = meer loonheffing = goed voor de schatkist.

---

Bijzondere situaties

Verlieslatende BV

Een DGA van een verlieslatende BV kan de Belastingdienst verzoeken het gebruikelijk loon op een **lager bedrag** vast te stellen. Voorwaarden:

Lager gebruikelijk loon bij verlieslatende BV | voorwaarden
De BV heeft onvoldoende liquiditeiten om het gebruikelijk loon te betalen
De continuïteit van de onderneming staat op het spel
DGA moet aannemelijk maken dat het bedrijf het hogere loon echt niet kan dragen
Afstemming met de Belastingdienst vooraf is verstandig
---
Fictief loon | als DGA helemaal geen loon ontvangt
Art. 12a LB: de wet stelt het loon fictief vast op het gebruikelijk loon
Ook zonder betaling worden loonheffingen berekend en afgedragen
Gevolg: BV draagt loonheffingen af, maar DGA ontvangt geen kasgeld
Zelden praktisch — uitzondering bij aanloopfase startende BV

DGA met meewerkende partner

Als de partner van de DGA ook werkt in de BV, gelden gelijke regels:

Meewerkende partner DGA | dezelfde regels
Partner is formeel werknemer als zij/hij arbeid verricht voor de BV
Gebruikelijk-loonregeling is niet van toepassing op de partner
(tenzij de partner ook aanmerkelijkbelanghouder is)
Loon van de partner: marktconform voor de verrichte werkzaamheden
Loonheffingen van toepassing als echte dienstbetrekking

---

DGA in de loonadministratie — praktisch

De DGA staat gewoon in de loonadministratie zoals elke andere werknemer, maar met één wezenlijk verschil: **geen premies werknemersverzekeringen**.

**Loonadministratie DGA André van Ginkel — maand januari 2026**

Gebruikelijk loon (jaar): €67.500 — bruto maandloon: €67.500 / 12 = **€5.625**

| Post | Bedrag | Toelichting | |------|--------|-------------| | Kolom 6 — loonheffingsgrondslag | € 5.625,00 | | | Loonheffing (witte tabel, geen LHK) | ≈ € 1.730,00 | | | WW-premie | geen | DGA is aanmerkelijkbelanghouder | | WIA-premie | geen | DGA valt buiten WIA | | Zvw-bijdrage werkgever (6,57%) | € 369,56 | werkgeverslast | | Zvw-bijdrage werknemer (5,43%) | € 305,44 | ingehouden op loon |

Netto uitbetaling André: €5.625 - €1.730 - €305,44 = **€3.589,56**

> EXAMTIP: DGA betaalt **WEL** loonheffing en Zvw-bijdrage, maar **GEEN** WW- en WIA-premies. De DGA kan bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid dus geen aanspraak maken op WW of WIA. Dit is ook de reden waarom DGA's vaak aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen afsluiten.

---

Gevolgen te laag DGA-loon

Naheffingsaanslag | te lage heffing
Belastingdienst stelt het gebruikelijk loon vast via controle
Naheffing berekend over het verschil (loonheffing + Zvw)
Rente (belastingrente) over de nageheven bedragen
Terugwerkende kracht: tot 5 jaar (standaard)
---
Vergrijpboete | bij opzet
Als de werkgever bewust een te laag loon heeft opgegeven
Vergrijpboete tot 100% van de nageheven belasting
Vereist: opzet of grove schuld van de werkgever/DGA
---
Navorderingsaanslag IB | gevolgen voor DGA zelf
Als DGA te weinig loon heeft ontvangen, is zijn box 1 inkomen te laag
De inspecteur kan navorderen bij de DGA (aangifte IB corrigeren)
Gevolg: ook de DGA zelf kan worden aangeslagen

---

Doen in Excel — Gebruikelijk loon berekening en doelmatigheidsmarge

Gegeven

| Gegeven | Waarde | |---|---| | Wettelijke norm 2026 | € 56.000 | | Salaris meest vergelijkbare werknemer | € 82.000 | | DGA claimt als salaris | € 48.000 | | Doelmatigheidsmarge | 30% |

Opdracht

Maak een Excel-sheet `tblDGA` die automatisch het gebruikelijk loon berekent op basis van de drie stappen, de doelmatigheidsmarge controleert, en aangeeft of de Belastingdienst zal corrigeren.

Sleutelformule

Stap 1 norm:
=B2  (wettelijke minimumnorm)

Stap 2 (75% MSW):
=B3 * 0.75

Gebruikelijk loon (hoogste van de twee):
=MAX(B5, B6)   ← stap 1 en stap 2

Afwijking DGA van norm:
=(B7 - B8) / B8   ← (gebruikelijk loon - DGA claim) / gebruikelijk loon

Conclusie (BD corrigeert?):
=IF((B7 - B8) / B8 > 0.30, "Ja — BD corrigeert naar " & TEXT(B7,"€#.##0"), "Nee — binnen doelmatigheidsmarge")

Missie

STORY: André van Ginkel, eigenaar van Van Ginkel Solutions BV, betaalt zichzelf dit jaar €42.000 salaris. De accountant signaleert een risico op een naheffingsaanslag en vraagt jou als salarisadministrateur de situatie te analyseren.

Stap 1 — Bepaal het gebruikelijk loon

Gegevens:

• Wettelijke norm 2026: €56.000
• Meest vergelijkbare werknemer (IT-directeur bij vergelijkbaar bedrijf): €84.000
• André's eigen claim: €42.000

Stap 1: wettelijke norm                 : €56.000
Stap 2: 75% × €84.000                  : €63.000
Stap 3: DGA-claim                       : €42.000

Gebruikelijk loon = MAX(€56.000; €63.000; €42.000) = €63.000

Conclusie: André moet minimaal €63.000 boeken in de loonadministratie.

Stap 2 — Bereken de doelmatigheidsmarge

Geclaimd loon André              : €42.000
Gebruikelijk loon                : €63.000
Verschil                         : €63.000 − €42.000 = €21.000
Afwijking in %                   : €21.000 / €63.000 = 33,3%

33,3% > 30% → Belastingdienst zal corrigeren naar €63.000

Stap 3 — Bereken de naheffing

Grondslag naheffing: €63.000 − €42.000 = €21.000 te weinig loon geboekt

Loonheffing over €21.000 (tarief ca. 37,07% schijf 2):
  €21.000 × 37,07% = €7.785

Zvw-bijdrage werkgever (6,57%):
  €21.000 × 6,57% = €1.380

Zvw-bijdrage werknemer (5,43%):
  €21.000 × 5,43% = €1.140

Totale naheffing (geschat): ±€10.305

Belastingrente over ca. 1 jaar (6%):
  €10.305 × 6% = ±€618

Totale financiële claim: ca. €10.923

Stap 4 — Advies voor aankomend jaar

Op basis van de berekening adviseert de accountant om het loon over 2026 aan te passen. André vraagt of hij het loon mag verhogen via een suppletie-aangifte. Leg uit wat de options zijn voor herstel en wat het juiste moment is om dit te regelen.

Opties:
1. Correctiebericht over het lopende jaar (als jaar nog niet afgesloten):
   Verhoog het maandloon in de overige maanden zodat jaartotaal op €63.000 uitkomt
   Geeft hogere loonheffingsafdracht in resterende maanden

2. Na afloop van het jaar:
   Correctiebericht (suppletie) indienen met het verschil
   Naheffing + belastingrente over het verschil

3. Vooraf regelen voor volgend jaar:
   Stel het maandloon vanaf januari 2027 in op €63.000 / 12 = €5.250
   Geen correctie nodig — loon klopt dan van meet af aan