Verlof, zwangerschap en UWV-uitkeringen
Module 2 — Dienstbetrekking & Loonheffingen
WAZO, geboorteverlof, ouderschapsverlof en de rol van werkgever versus UWV
Concepts
Overzicht: welke verlofsoorten heeft de wet?
De **Wet arbeid en zorg (WAZO)** regelt het recht van werknemers op betaald en onbetaald verlof rond de geboorte of adoptie van een kind. Voor elke verlofsoort is de verdeling van verantwoordelijkheid tussen werkgever en UWV anders. Als salarisadministrateur moet je weten wie betaalt, hoeveel, en hoe dit in de loonadministratie wordt verwerkt.
Zwangerschaps- en bevallingsverlof | moeder
16 weken totaal (minimaal)
Betaald door werkgever via doorbetaling of UWV-uitkering
Werkgever vraagt WAZO-uitkering aan bij UWV en betaalt door
---
Geboorteverlof | partner
1 week volledig betaald door werkgever
5 weken aanvullend (WAZO) via UWV — 70% van loon
Recht voor partner (ongeacht geslacht)
---
Ouderschapsverlof | beide ouders
26 weken per ouder (recht voor elke ouder)
9 weken zijn betaald via UWV (70% van loon, max 70% WML)
17 weken zijn onbetaald
Kind moet jonger zijn dan 9 jaar
---
Adoptie- en pleegzorgverlof | gelijk aan bevallingsverlof
6 weken via UWV (WAZO-uitkering)
Aanvraag bij UWV door werkgever---
Zwangerschaps- en bevallingsverlof in detail
De structuur
Het **zwangerschapsverlof** en het **bevallingsverlof** vormen samen één aaneengesloten periode van minimaal 16 weken:
Zwangerschaps- en bevallingsverlof — tijdlijn:
Zwangerschapsverlof (vóór de bevalling):
Minimaal 4 weken vóór de uitgerekende datum
Maximaal 6 weken vóór de uitgerekende datum
Werknemer kiest zelf wanneer ze begint (tussen 4 en 6 weken voor)
Bevallingsverlof (na de bevalling):
Minimaal 10 weken na de bevalling
Als het kind te vroeg of te laat komt, kan het totaal oplopen
Totaal: minimaal 16 weken
Recht van de werknemer — niet inwisselbaar voor geld
Werkgever mag dit verlof niet weigerenDe WAZO-uitkering via UWV
WAZO-uitkering | hoogte
Werkneemster ontvangt 100% van haar dagloon (tot maximumdagloon UWV)
Maximum: 100% van het maximumdagloon van UWV (2026: ca. €282/dag)
Bij loon boven het maximum: werkneemster ontvangt maximumdagloon
---
Procedure werkgever | aanvragen bij UWV
Werkgever vraagt de WAZO-uitkering aan bij UWV (vóór de verlofstart)
UWV betaalt de uitkering aan de werkgever
Werkgever betaalt het loon door en verrekent de WAZO-uitkering
---
Effect op loonadministratie | doorlopend loon
Werkneemster staat in de loonadministratie alsof ze gewoon werkt
Loon wordt doorbetaald (100% of WAZO-dagloon, afhankelijk van hoogte)
Loonheffingen gewoon inhouden en afdragen over het doorbetaalde loon
WW en WIA: GEEN premies verschuldigd tijdens zwangerschapsverlof> EXAMTIP: De WAZO-uitkering loopt via de werkgever, niet rechtstreeks naar de werknemer. De werkgever ontvangt de uitkering van UWV en betaalt het loon door. Dit is anders dan bij een ZW-uitkering bij ziekte. De werknemer ziet op haar loonstrook gewoon haar normale loon — niet de WAZO-uitkering als aparte post.
---
Geboorteverlof voor de partner
Sinds 2020 heeft de partner (ongeacht geslacht) recht op twee soorten geboorteverlof:
Stap 1 — Geboorteverlof (1 week): werkgeverskosten
Recht: 1 maal de wekelijkse arbeidsduur
Betaling: werkgever betaalt 100% van het loon door
Timing: op te nemen binnen 4 weken na geboorte
Opnemen: aaneengesloten of gespreid, in overleg met werkgever
Stap 2 — Aanvullend geboorteverlof (5 weken): via UWV
Recht: 5 maal de wekelijkse arbeidsduur
Betaling: UWV betaalt 70% van het dagloon (max 70% maximumdagloon)
Timing: op te nemen in de eerste 6 maanden na geboorte
Aanvraag: werknemer vraagt dit zelf aan bij UWV (NIET via werkgever)
Effect loonadministratie: werknemer is onbetaald verlof bij werkgever
(geen loon = geen loonheffingen)
Verschil geboorteverlof stap 1 en 2:
Stap 1: werkgever betaalt (loon door) → loonheffingen van toepassing
Stap 2: UWV betaalt rechtstreeks aan werknemer → UWV is inhoudingsplichtig> EXAMTIP: Bij het **aanvullend geboorteverlof** (5 weken via UWV) is de werkgever **NIET** inhoudingsplichtig. De werknemer staat op onbetaald verlof bij de werkgever. UWV betaalt de uitkering rechtstreeks aan de werknemer en houdt loonheffingen in. De werkgever hoeft voor deze periode niets in de loonadministratie te registreren — behalve de verlofperiode zelf.
---
Ouderschapsverlof — de complexe regeling
Het **ouderschapsverlof** is de langste verlofvorm en kent een combinatie van betaald (via UWV) en onbetaald verlof.
Omvang | 26 weken per ouder
Elke ouder heeft recht op 26 weken ouderschapsverlof
Recht geldt voor kinderen jonger dan 9 jaar
Verlof kan gespreid worden opgenomen
Kan deeltijd worden opgenomen (bijv. 3 dagen per week)
---
Betaald deel | 9 weken via UWV
De eerste 9 weken kunnen betaald worden opgenomen
UWV betaalt 70% van het dagloon (max 70% maximumdagloon)
Voorwaarde: verlof opgenomen in het eerste levensjaar van het kind
Aanvraag: werknemer via UWV, niet via werkgever
---
Onbetaald deel | 17 weken
Resterende 17 weken zijn onbetaald
Werkgever en werknemer bepalen in overleg wanneer en hoe
Tijdens onbetaald verlof: geen loon → geen loonheffingen
Pensioenopbouw: afhankelijk van pensioenreglement (soms wel, soms niet)Voorbeeld ouderschapsverlof — Jan de Vries, kind geboren 1 mei 2025
Jan werkt 40 uur per week. Hij neemt ouderschapsverlof op als volgt:
1 juni 2025 – 31 augustus 2025 (13 weken, deels betaald via UWV)
Opname: 3 dagen per week (24 uur per week verlof)
Berekening betaald deel:
9 weken × 40 uur = 360 uur recht op betaalde uren
In 3 mnd × 4,3 weken × 24 uur = ±309 uur opgenomen op 3 dagen/week
Van die 309 uur zijn er maximaal 360 uur betaald via UWV
Effect op loonadministratie werkgever:
Werkgever betaalt loon over 2 dagen/week (16 uur) → normaal loon
Over de 3 verlof-dagen: Jan staat op onbetaald verlof bij werkgever
UWV betaalt de 70% over de 3 verlofse dagen rechtstreeks aan Jan
Werkgever vermeldt de verlofuren in de loonaangifte---
Overige verlofsoorten — kort overzicht
Kraamverlof (partner) | 1 dag
Recht op 1 dag betaald verlof bij bevalling van partner
Betaald door werkgever (100% loon)
Was vroeger "kraamverlof" (1 dag) — nu onderdeel geboorteverlof dag 1
---
Calamiteitenverlof | kort verzuimverlof
Bij onvoorziene omstandigheden: brand, overlijden gezinslid, etc.
Werkgever betaalt loon door gedurende een redelijke korte periode
"Redelijk" is een paar uur tot maximaal een dag
---
Bijzonder verlof | cao-gebaseerd
Extra verlof bij huwelijk, jubileum, verhuizing
Duur en betaling vastgelegd in de cao of arbeidsovereenkomst
Sommige vormen zijn wettelijk, andere cao-aanvullingen
---
Zorgverlof | kortdurend en langdurend
Kortdurend zorgverlof: max 2 maal de wekelijkse arbeidsduur per jaar
70% doorbetaling door werkgever
Langdurend zorgverlof: 6 maal de wekelijkse arbeidsduur per jaar
Onbetaald — werkgever kan verlof weigeren als bedrijfsbelang zwaarder weegt---
Effect op de loonadministratie — overzichtstabel
Verlofvorm Wie betaalt Loonheffingen Premies WW/WIA
─────────────────────────────────────────────────────────────────────────
Zwangerschapsverlof Werkgever Ja (over loon) Nee
(WAZO via UWV → werkgever)
Geboorteverlof stap 1 Werkgever Ja Ja
(1 week, 100%)
Geboorteverlof stap 2 UWV direct UWV houdt in Nee (niet bij WG)
(5 weken, 70% via UWV) aan werknemer
Ouderschapsverlof betaald UWV direct UWV houdt in Nee
(9 weken, 70%) aan werknemer
Ouderschapsverlof onbetaald Niemand Geen inhouding Nee
(17 weken)
Kortdurend zorgverlof Werkgever Ja (over 70%) Ja (over 70%)
(70% loon)
Langdurend zorgverlof Niemand Geen inhouding Nee
(onbetaald)> EXAMTIP: Het cruciale onderscheid: als **UWV de uitkering rechtstreeks aan de werknemer betaalt**, is de werkgever niet inhoudingsplichtig voor die uitkering. UWV is dan de inhoudingsplichtige. Betaalt de werkgever zelf door (ook al wordt de uitkering later vergoed door UWV), dan is de werkgever inhoudingsplichtig.
---
Doen in Excel — Verlofplanning en loonkosten 2026
Gegeven
Van Ginkel Solutions BV heeft twee werknemers die verlof opnemen:
| Werknemer | Verlof | Details | |---|---|---| | Nadia Osman | Zwangerschapsverlof | 16 weken, bruto €3.600/mnd, WAZO-max €282/dag | | Pieter van Dam | Geboorteverlof | 1 week (stap 1) + 5 weken (stap 2) aangevraagd via UWV |
Opdracht
Bereken voor elke werknemer: (a) de loonkosten voor de werkgever per verlofweek, (b) de bijdrage van UWV, en (c) het netto loonkostenverschil voor Van Ginkel Solutions BV ten opzichte van een normale werkweek.
Sleutelformule
WAZO-dagloon (Nadia, loon > maximum):
=MIN([@BrutoMaand] / (52/12 * 5), WAZO_max_dagloon)
Loonkosten werkgever per week zwangerschapsverlof:
=[@WerkelijkLoon_week] - [@WAZO_week] (werkgever betaalt door, ontvangt WAZO terug)
Netto loonkostenverschil vs normale week:
=[@Loonkosten_verlof] - [@NormaalWeekloon]Missie
STORY: Van Ginkel Solutions BV heeft in één kwartaal drie verlofmeldingen. Jij verwerkt ze als salarisadministrateur en berekent de loonkosten.
Stap 1 — Zwangerschapsverlof Nadia Osman
Nadia (bruto €3.600/maand) begint op 1 maart 2026 met zwangerschapsverlof. Zij is 6 weken voor haar uitgerekende datum (12 april 2026). Bevalling op 7 april. Bevallingsverlof: 10 weken na bevalling.
Zwangerschapsverlof: 1 maart – 6 april (5 weken vóór uitgerekend)
Bevallingsverlof: 7 april – 15 juni (10 weken)
Totaal verlof: 15 weken (verlengd als geboorte na uitgerekende datum)
WAZO-uitkering per dag: MIN(€3.600/(52/12*5), €282) = MIN(€166, €282) = €166/dag
Werkgever betaalt Nadia: €3.600/maand (loon door)
UWV vergoedt werkgever: €166 × 5 werkdagen × (52/12) ≈ €3.008/maand
Netto werkgeverskosten: €3.600 - €3.008 = €592/maand (loon boven WAZO-max)Stap 2 — Geboorteverlof Pieter van Dam
Pieter (bruto €4.800/maand, 40 uur/week) neemt geboorteverlof na de geboorte van zijn kind op 15 maart 2026.
Stap 1 — 1 week betaald door werkgever:
Loonkosten werkgever: €4.800/maand / (52/12) = €1.108 voor 1 week
Loonheffingen: normaal inhouden en afdragen
Stap 2 — 5 weken UWV:
Pieter vraagt dit zelf aan bij UWV
Werkgever: Pieter staat 5 weken op onbetaald verlof
Loonadministratie: geen loon, geen inhouding voor deze periode
Verlofweek in loonaangifte: verloonde uren op 0 voor verlofwekenStap 3 — Ouderschapsverlof Sandra Pieterse
Sandra (bruto €3.200/maand, 32 uur/week) heeft een kind van 8 maanden en neemt 9 weken betaald ouderschapsverlof. Ze werkt 3 van de 5 dagen per week.
Situatie:
Sandra werkt 3 dagen → 2 dagen per week verlof
UWV betaalt 70% × dagloon voor 2 verlof-dagen per week
Werkgever betaalt loon voor 3 werkdagen
Werkgeverskosten per week:
3/5 × €3.200/(52/12) = 3/5 × €738 = €443 per week
UWV betaalt aan Sandra (2 verlof-dagen):
2/5 × €3.200/(52/12) × 70% = 2/5 × €738 × 70% = €206 per week
(Sandra ontvangt dit rechtstreeks van UWV)
Totale loonkosten VGS per week: €443 (lager dan normale week van €738)