Van nu of van vroeger

Concepts

*Je luisterde net naar de telefoon van mevrouw De Wit, en naar Willem die uitlegde dat loon twee soorten kent. Hier doe je het zelf, in kleine stapjes. Ik vertel een stukje, jij zet iets op zijn plek, je kijkt het meteen na, en dan weer een stukje. Niet om af te gaan, gewoon om te merken dat je de vraag al kunt stellen. Dit hoofdstuk reken je nog niet veel uit. Het gaat om de eerste vraag die je bij elke betaling stelt: is dit loon van nu, of van vroeger.*

Loon voor het werk van nu

Henk sjouwt elke dag zijn dozen bij Van Ginkel Solutions BV, en aan het eind van de maand krijgt hij zijn salaris. Dat is loon voor het werk dat hij **nu** doet. In het vak heet dat loon uit **tegenwoordige dienstbetrekking**. Tegenwoordig, omdat het over het werk van het moment gaat.

Het zit ruimer dan alleen het kale maandloon. Je vakantiegeld in mei, een dertiende maand, een bonus aan het eind van het jaar, dat is allemaal loon voor het werk van nu, ook al komt het in één keer binnen. En het maakt niet uit wanneer het op je rekening staat. Iemand die weggaat en zijn vakantiegeld pas een maand later krijgt, krijgt nog steeds loon uit tegenwoordige dienstbetrekking, want het is verdiend toen hij nog werkte.

Henk werkt fulltime bij VGS. Loop hieronder zelf langs zijn betalingen. Zet een 1 als het loon voor het werk van nu is, loon uit tegenwoordige dienstbetrekking, en een 0 als het dat niet is. Denk per regel terug aan de vraag: is dit verdiend met het werk dat hij vandaag doet?

naam: Henk, loon voor het werk van nu? (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Beoordeel elke betaling van Henk. Zet een 1 als het loon uit tegenwoordige dienstbetrekking is (loon voor het werk van nu), en een 0 als het dat niet is. Let op: het maakt niet uit wanneer het geld op de rekening komt, maar waarvoor het is.
kolommen: Betaling | 1 of 0
- Maandsalaris van deze maand | invul:1
- Vakantiegeld in mei | invul:1
- Bonus aan het eind van het jaar | invul:1
tolerantie: 0
hint: Vraag je per regel af waarvóór de betaling is. Het vakantiegeld en de bonus horen ook bij het werk van het lopende jaar, ook al komen ze in één keer binnen.
goed: Precies. Maandloon, vakantiegeld en bonus zijn alle drie loon uit tegenwoordige dienstbetrekking. Het draait om het werk eronder, niet om de maand waarin het geld komt.
uitwerking: Henk werkt nu, dus alles wat hij krijgt voor dat werk is loon uit tegenwoordige dienstbetrekking. Het maandsalaris, het vakantiegeld en de bonus horen daarom alle drie bij het werk van nu: een 1. Ook al komt het vakantiegeld in één keer in mei, het is verdiend met het werk van het hele jaar.

Loon voor werk dat al achter je ligt

Onderaan de lijst staat mevrouw De Wit. Zij is acht jaar geleden met pensioen gegaan en krijgt nog elke maand haar bedrijfspensioen. Dat geld krijgt ze niet voor werk dat ze nu doet, want ze doet niets meer, maar voor de jaren die achter haar liggen. Dat heet loon uit **vroegere dienstbetrekking**. Denk aan een appelboom die je jaren geleden plantte: het graven is allang gebeurd, maar de appels vallen nog elk najaar.

Ook een uitkering valt in dat hokje. Iemand die werkloos thuiszit en een WW-uitkering krijgt, krijgt dat omdat hij vroeger heeft gewerkt, niet voor werk van nu. Net als een ontslaguitkering: een afrekening met het verleden.

Zet nu bij elke betaling een 1 als het loon van **vroeger** is, en een 0 als het dat niet is.

naam: Loon van vroeger? (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Zet een 1 als het loon uit vroegere dienstbetrekking is (loon voor werk dat al achter de rug is), en een 0 als het loon van nu is.
kolommen: Betaling | 1 of 0
- Het bedrijfspensioen van mevrouw De Wit | 1
- Het maandsalaris van Henk | invul:0
- Een WW-uitkering | invul:1
tolerantie: 0
hint: Pensioen en uitkering kijken achteruit, naar werk dat al gedaan is, dus die worden een 1. Henks maandloon is van nu, dus een 0.
goed: Goed gezien. Pensioen en uitkering zijn loon van vroeger (1). Het maandloon van Henk is loon van nu (0). De grens loopt niet langs de dag, maar langs de band met het werk.
uitwerking: Het pensioen van mevrouw De Wit en de WW-uitkering zijn allebei loon voor werk dat al achter de rug is, dus loon uit vroegere dienstbetrekking: een 1. Het maandsalaris van Henk is loon voor het werk van nu, dus een 0.

Waarom het uitmaakt: de premies

Het verschil is geen woordspelletje. Bij loon van nu lopen de premies werknemersverzekeringen mee, de WW voor als je werkloos wordt en de WIA voor als je niet meer kunt werken. Verzekeringen tegen het verliezen van je werk. Maar mevrouw De Wit kan haar werk niet meer verliezen, ze is al gestopt. Waar zou je haar tegen verzekeren? Daarom lopen over een pensioen in het algemeen géén premies werknemersverzekeringen. Er gaat wel belasting af en de bijdrage voor de zorg, maar die werknemerspremies vallen weg.

Zet hieronder een 1 als de premies werknemersverzekeringen meelopen, en een 0 als ze wegvallen.

naam: Lopen de werknemerspremies mee? (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Zet een 1 als de premies werknemersverzekeringen (WW, WIA) meelopen, en een 0 als ze wegvallen. Bij loon van nu lopen ze mee, bij loon van vroeger niet.
kolommen: Loon | 1 of 0
- Maandloon van Henk (werkt nu) | invul:1
- Pensioen van mevrouw De Wit (vroeger) | invul:0
tolerantie: 0
hint: Henk werkt nog, dus zijn werk kan verloren gaan en de premies lopen mee: 1. Mevrouw De Wit is gestopt, er valt niets meer te verzekeren: 0.
goed: Mooi. Bij Henk lopen de werknemerspremies mee (1), bij mevrouw De Wit niet (0). Het ene woordje, nu of vroeger, stuurt dus welke premies meedoen.
uitwerking: Henk werkt nog, dus hij kan zijn werk verliezen en de premies werknemersverzekeringen lopen mee: een 1. Mevrouw De Wit is al met pensioen, er is geen werk meer om haar tegen te verzekeren, dus die premies vallen weg: een 0. Over haar pensioen gaat wel belasting en de zorgbijdrage, maar geen werknemerspremies.

De zieke Henk: een instinker

Stel dat Henk zijn rug verrekt en een tijd thuiszit. Hij sjouwt niets meer, en toch betaalt VGS zijn loon door. Is dat loon nu van nu of van vroeger? De verleiding is om "vroeger" te zeggen, want hij werkt immers niet. Maar Henk hoort nog gewoon bij het bedrijf, zijn plek in het magazijn staat op hem te wachten. Zolang zijn dienstverband loopt en VGS hem doorbetaalt omdat hij ziek is, blijft het loon van **nu**, met de premies eronder. Niet de vraag of hij op deze dag werkt bepaalt het, maar of hij nog werkend bij het bedrijf hoort.

naam: Henk is ziek, welke soort loon? (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Henk zit ziek thuis, en VGS betaalt zijn loon door. Zet een 1 als dit loon uit tegenwoordige dienstbetrekking is (loon van nu), en een 0 als het loon van vroeger is.
kolommen: Situatie | 1 of 0
- Henk ziek thuis, dienstverband loopt, loon doorbetaald | invul:1
tolerantie: 0
hint: Henk is alleen even kapot, maar hij hoort nog werkend bij VGS. Dat maakt het loon van nu: een 1.
goed: Helemaal goed, en hier struikelen veel mensen op. Zolang zijn dienstverband loopt en VGS doorbetaalt, blijft het loon van nu (1), met de premies eronder. Hij is een werkende mens die toevallig even niet kan.
uitwerking: Henk is ziek, maar zijn dienstverband loopt nog en VGS betaalt door omdat hij ziek is. Hij hoort dus nog werkend bij het bedrijf, en daarom is het loon uit tegenwoordige dienstbetrekking: een 1. De premies werknemersverzekeringen lopen gewoon mee. Pas als het heel lang duurt kan het later kantelen, maar dat is voor een ander hoofdstuk.

Stap nu het echte systeem in

Op een loonafdeling doe je dit in twee systemen: de vraag komt binnen als een melding, en de handeling doe je in het loonpakket. Pak ze er gerust bij; kijken mag, je kunt niets stukmaken.

[Open de melding in de Leerkas Servicedesk →](/servicedesk?hoofdstuk=ch13)

Pak 'm op, bepaal de categorie en de prioriteit, geef je antwoord en meld de melding af.

[Open “Van nu of van vroeger” in het Leerkas Loonkantoor →](/loonkantoor?taak=ch13)

Doe deze stap nu zelf in het systeem, zoals op een echte loonadministratie.