Het loon waarover je rekent

Concepts

*Je hoorde net hoe Majorieke bijna over het volle bruto ging rekenen, tot ze het regeltje met het minteken zag. Hier doe je het zelf, met de getallen van Henk. We tellen niets op wat je niet snapt: het is steeds bruto, dan iets eraf, en kijken wat overblijft. Reken rustig met een komma voor de centen, en kijk zo vaak als je wilt.*

Niet alles wat bovenaan staat

Het brutoloon van Henk is 2.400,00. Dat is wat hij verdient, het volle afgesproken loon. De verleiding is om daar meteen de belasting overheen te rekenen. Maar dat klopt niet, want er zit eerst nog een regeltje onder zijn brutoloon: een eigen pensioenpremie van 100,00, het deel dat Henk zelf bijdraagt aan zijn pensioen. Dat gaat eraf voordat er ook maar één procent belasting overheen gaat.

Reken eerst zelf uit wat er overblijft als je de pensioenpremie van het brutoloon aftrekt.

naam: Bruto min pensioenpremie (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Henk verdient 2.400,00 bruto. Daar gaat eerst zijn eigen pensioenpremie van 100,00 af. Reken zelf uit wat er overblijft. Dat is het bedrag waarover straks gerekend wordt.
kolommen: Omschrijving | Bedrag
- Brutoloon | 2400,00
- Eigen pensioenpremie (eraf) | 100,00
- Wat blijft over? | invul:2300,00
tolerantie: 0,01
hint: Het is gewoon 2.400,00 min 100,00. Schrijf het antwoord met een komma voor de centen, dus 2.300,00.
goed: Precies. Wat overblijft na de pensioenpremie is 2.300,00. Dát is het bedrag waarover de belasting straks gaat, niet de volle 2.400,00.
uitwerking: Het brutoloon is 2.400,00. De eigen pensioenpremie van 100,00 gaat er eerst af: 2.400,00 min 100,00 is 2.300,00. Dat bedrag is de basis waarover je verder rekent, niet het volle bruto.

Dat bedrag heeft een naam: de grondslag

Het bedrag dat overblijft, hier 2.300,00, heet in het vak de **grondslag**. De grond waarop je staat als je begint te rekenen: het brutoloon, min de dingen die er eerst af mogen. Bij Henk is dat zijn eigen pensioenpremie. Denk aan het bakken van een taart. De boodschappen op het aanrecht zijn het bruto, alles wat je in huis hebt gehaald. Maar het beslag dat de oven in gaat is de grondslag: niet alles wat er ligt, maar precies dat waarmee je de taart maakt.

De eerste vraag bij elke berekening is dus niet "hoeveel" maar "waarover". Bouw hieronder de grondslag van Henk op als één rijtje.

naam: De grondslag van Henk opbouwen (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Zet de grondslag in één rijtje op: begin bij het bruto, haal de eigen pensioenpremie eraf, en vul de grondslag in als sluitstuk.
kolommen: Omschrijving | Bedrag
- Brutoloon | 2400,00
- Eigen pensioenpremie (eraf) | 100,00
- Grondslag (waarover je rekent) | invul:2300,00
tolerantie: 0,01
hint: De grondslag is het bruto min de pensioenpremie: 2.400,00 min 100,00 is 2.300,00.
goed: Mooi. De grondslag van Henk is 2.300,00. Met dat getal stap je straks de tabel in, niet met het volle bruto. Eerst waarover, dan pas hoeveel.
uitwerking: De grondslag bouw je op vanaf het bruto: 2.400,00, daar gaat de eigen pensioenpremie van 100,00 af, en wat overblijft is de grondslag van 2.300,00. Dat is het loon waarover de heffing wordt berekend.

De aanspraak: nu vrij, straks belast

Waarom hoeft Henk nu geen belasting te betalen over die 100,00 die naar zijn pensioen gaat? Omdat hij dat later wél doet. Het geld dat hij nu opzij legt, daar blijft de belasting voorlopig vanaf. Straks, als hij oud is en zijn pensioen krijgt uitbetaald, wordt het belast, als loon uit vroegere dienstbetrekking. De belasting wordt niet kwijtgescholden, alleen uitgesteld.

Dat pensioen is een **aanspraak**: een recht op iets wat je later krijgt, dat elke maand een stukje aangroeit. Geen geld dat nu binnenkomt, maar een recht dat je opbouwt. Daarom mag de premie nu van het loon af.

naam: Twee maanden pensioen opbouwen (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Henk legt elke maand 100,00 in voor zijn pensioen. Een aanspraak groeit elke maand een stukje aan. Reken uit hoeveel hij in twee maanden samen heeft ingelegd.
kolommen: Omschrijving | Bedrag
- Inleg maand 1 | 100,00
- Inleg maand 2 | 100,00
- Samen ingelegd na twee maanden | invul:200,00
tolerantie: 0,01
hint: Het is gewoon 100,00 plus 100,00. De aanspraak groeit elke maand met een stukje.
goed: Goed. Na twee maanden is er 200,00 ingelegd. Zo groeit de aanspraak elke maand aan, en al die tijd blijft de belasting eraf. Pas bij de uitkering straks wordt het belast.
uitwerking: Henk legt elke maand 100,00 in. Na twee maanden is dat samen 100,00 plus 100,00 is 200,00. Dat is het recht dat hij opbouwt, de aanspraak. Nu onbelast, straks bij de uitbetaling belast.

Bij Henk vallen de grondslagen samen

Er is niet één grondslag maar drie: één voor de loonbelasting, één voor de werknemersverzekeringen, en één voor de zorgverzekering. Bij Henk zijn ze toevallig gelijk, want er gaat maar één ding af dat voor alle drie telt: de pensioenpremie. Bij iemand anders kunnen ze net iets uiteenlopen, als er een post bij komt die maar voor één ervan meetelt. Voor nu is het genoeg om te zien dat ze bij Henk samenvallen.

naam: De drie grondslagen van Henk (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Bij Henk gaat alleen de pensioenpremie eraf, en die telt voor alle drie de grondslagen. Vul voor elke grondslag in over welk bedrag er gerekend wordt: het bruto min de pensioenpremie.
kolommen: Grondslag | Bedrag
- Loon voor de loonbelasting | invul:2300,00
- Loon voor de werknemersverzekeringen | invul:2300,00
- Loon voor de zorgverzekering | invul:2300,00
tolerantie: 0,01
hint: Reken voor elke regel hetzelfde: bruto min de pensioenpremie. Omdat er maar één post af gaat en die voor alle drie telt, kom je drie keer op dezelfde uitkomst.
goed: Precies. Bij Henk zijn alle drie de grondslagen 2.300,00. Dat is toeval, omdat er maar één post af gaat. Bij een ander kunnen ze net verschillen.
uitwerking: Bij Henk gaat alleen de eigen pensioenpremie van 100,00 af, en die telt voor alle drie de grondslagen. Daarom is elke grondslag het bruto min die premie: 2.400,00 min 100,00 is 2.300,00. Drie keer hetzelfde getal, omdat er maar één post is.

Stap nu het echte systeem in

Op een loonafdeling doe je dit in twee systemen: de vraag komt binnen als een melding, en de handeling doe je in het loonpakket. Pak ze er gerust bij; kijken mag, je kunt niets stukmaken.

[Open de melding in de Leerkas Servicedesk →](/servicedesk?hoofdstuk=ch14)

Pak 'm op, bepaal de categorie en de prioriteit, geef je antwoord en meld de melding af.

[Open “Het loon waarover je rekent” in het Leerkas Loonkantoor →](/loonkantoor?taak=ch14)

Doe deze stap nu zelf in het systeem, zoals op een echte loonadministratie.