De vrije ruimte (I), het potje meten

Concepts

*Je luisterde net naar Alex die een zomerfeest wilde geven, en naar Willem die de werkkostenregeling uitlegde: een potje waaruit een bedrijf onbelast dingen aan zijn mensen mag geven. Hier ga je dat potje voor het eerst zelf aanraken. Eerst de eerste trede uitrekenen, dan een paar gevallen sorteren.*

Bij **Van Ginkel Solutions BV** wilde de directeur iets doen voor het personeel. Een barbecue, een middag vrij, een kleinigheid om mee te nemen. "Dat kost me toch geen loonheffing?" vroeg hij. En streng genomen is een feestje en een cadeau gewoon loon in natura, een voordeel. Maar daar bestaat een regeling voor, de **werkkostenregeling**, met een potje waaruit dat onbelast mag: de **vrije ruimte**.

Aanwijzen

Het kernwoord is *aanwijzen*. Als je iets onbelast uit het potje wilt geven, dan wijs je het aan: je legt in je administratie vast dat je het niet als loon van de werknemer behandelt, maar in het potje stopt. En het potje wordt berekend over het **totale fiscale loon** van het hele bedrijf. Tot en met een fiscaal loon van vier ton is de vrije ruimte **twee procent**. Het meerdere daarboven komt later, in deel twee.

Voor nu doe je de eerste trede. Stel het fiscale loon van VGS is dit jaar 350.000,00. Dat blijft onder de grens van vier ton, dus het hele potje is gewoon twee procent ervan. Twee procent is twee van elke honderd, dus twee honderdsten. Reken het rustig uit.

naam: De eerste trede van het potje (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: VGS heeft een fiscaal loon van 350.000,00, ruim onder de grens van vier ton. Het hele potje is dan twee procent van het fiscale loon. Reken de vrije ruimte uit.
kolommen: Omschrijving | Bedrag
- Totaal fiscaal loon van VGS | 350000,00
- Vrije ruimte (2% ervan) | invul:7000,00
tolerantie: 0,01
hint: Twee procent reken je zo uit: het fiscale loon maal twee gedeeld door honderd. Dus 350.000,00 maal 2 gedeeld door 100. Dat is hetzelfde als twee honderdsten van 350.000,00.
goed: Mooi gerekend. Het potje van VGS is 7.000,00, twee procent van het fiscale loon van 350.000,00. Zoveel mag het bedrijf dit jaar onbelast uitdelen aan zijn mensen, voordat er iets van af hoeft. Ruim genoeg voor een zomerfeest en wat attenties, want zo'n barbecue kost maar een paar honderd euro.
uitwerking: Het fiscale loon is 350.000,00, en dat blijft onder de grens van vier ton, dus het hele potje is twee procent. Twee procent reken je uit als 350.000,00 maal 2 gedeeld door 100. 350.000,00 maal 2 is 700.000,00, gedeeld door 100 is 7.000,00. Het potje van VGS is dus 7.000,00 euro voor dit jaar.

Wat kost het potje, en wat niet?

Niet alles wat een bedrijf geeft, kost het potje. Sommige dingen zijn geen loon, zoals Daans voorgeschoten broodjes, die vallen er helemaal buiten. Andere dingen zijn wel loon maar hebben hun eigen vrijstelling, los van het potje, zoals reiskosten. En een paar dingen mogen juist nóóit in het potje, die blijven altijd loon van de werknemer. De bijtelling van de auto van de zaak is daar het bekendste voorbeeld van.

Voordat je iets in het potje stopt, sorteer je dus eerst. Dat is precies wat een goede administrateur doet, zodat het potje niet sneller volraakt dan nodig.

naam: Wat gaat het potje in? (Van Ginkel Solutions BV)
opdracht: Bij elk geval: vul in of het uit de vrije ruimte komt of niet. Typ "potje" als je het aanwijst voor de vrije ruimte, of "niet" als het er niet uit hoeft (geen loon, eigen vrijstelling, of altijd loon).
kolommen: Geval | Potje of niet
- Het zomerfeest, een barbecue voor het personeel | invul:potje
- Een kerstpakket voor iedereen | invul:potje
- De bijtelling van de auto van de zaak van Alex | invul:niet
- Daans voorgeschoten broodjes | invul:niet
tolerantie: 0
hint: Een feest en een kerstpakket zijn gewone gunsten, die wijs je aan voor het potje. De bijtelling van de auto mag juist nooit in het potje, die blijft altijd loon op de strook. Daans broodjes zijn geen loon, dus die hoeven er ook niet uit.
goed: Goed gesorteerd. Het zomerfeest en het kerstpakket zijn gunsten die je aanwijst voor de vrije ruimte, die kosten het potje. De bijtelling van de auto blijft altijd loon van Alex op zijn eigen strook, die mag er niet in. En Daans broodjes zijn geen loon, dus die kosten het potje niets. Door eerst te sorteren, vul je het potje niet onnodig.
uitwerking: Het zomerfeest en het kerstpakket zijn loon in natura, gunsten, die je aanwijst voor de vrije ruimte: potje. De bijtelling van de auto van de zaak blijft altijd gewoon loon van de werknemer, op zijn strook, en mag je niet in het potje stoppen: niet. Daans broodjes zijn geen loon, geen voordeel, hij kreeg alleen zijn voorschot terug, dus die hoeven niet uit het potje: niet. Wie eerst sorteert, houdt het potje langer vol.

Zie je de volgorde? Eerst de vraag: is het loon? Dan: heeft het een eigen vrijstelling, of mag het sowieso niet in het potje? En pas dan: wijs ik het aan voor de vrije ruimte? Als het potje overloopt, betaalt het bedrijf zelf een heffing, niet de werknemer. Hoe groot het potje precies wordt boven de vier ton, en wat er gebeurt bij overlopen, dat reken je in de volgende delen uit.

Stap nu het echte systeem in

Op een loonafdeling doe je dit in twee systemen: de vraag komt binnen als een melding, en de handeling doe je in het loonpakket. Pak ze er gerust bij; kijken mag, je kunt niets stukmaken.

[Open de melding in de Leerkas Servicedesk →](/servicedesk?hoofdstuk=ch41)

Pak 'm op, bepaal de categorie en de prioriteit, geef je antwoord en meld de melding af.

[Open “De vrije ruimte (I) meten” in het Leerkas Loonkantoor →](/loonkantoor?taak=ch41)

Doe deze stap nu zelf in het systeem, zoals op een echte loonadministratie.